Litera S
Staroleśna Dolina
Staroleśna Dolina; Velká Studená dolina; Grosses Kohlbachtal; Nagy-Tarpataki-völgy. S. Wielka dolina na pd. stronie Tatr Wys., stanowiąca gł. odnogę Doliny Zimnej Wody i ciągnąca się mn.w. od wsch. w górę na zach. Od pn. otaczają ją: Pośrednia Grań, Mały Lodowy Szczyt, Ostry Szc…
Staroleśna Polana
Staroleśna Polana (ok.1290-1310 m); Starolesnianska polana. S. U górnego końca Doliny Zimnej Wody, tuż na pd.-zach. od spływu Staroleśnego Potoku z Małą Zimną Wodą.Na polanie tej stało najpierw » Schronisko Rainera (od 1865), a potem » Schronisko pod Kozicą (1884-1980) i odchodz…
Staroleśne Stawy
Staroleśne Stawy; plesá Velkej Studenej doliny; Gross-Kohlbachseen; Nagy-Tarpataki-tavak. S. Zbiorowa nazwa dla wszystkich stawów w Staroleśnej Dolinie. Największy z nich to Zmarzły Staw Staroleśny. Stawów i staweczków z własnymi nazwami jest tu 27:1. Długi Staw Staroleśny. - 2.…
Staroleśny Potok
Staroleśny Potok; Velký Studený potok; Grosser Kohlbach; Nagy-Tar-patak. S. Główny strumień Staroleśnej Doliny. Powstaje w górnej części Zbójnickiego Koryciska w Zbójnickim Oku (ok. 1990 m) i w swym górnym biegu płynie częściowo pod powierzchnią ziemi. U wylotu Staroleśnej Dolin…
Staroleśny Szczyt
Staroleśny Szczyt (2492, 2476 m), dawniej także Staroleśniański Szczyt i Staroleśna; Bradavica, dawniej Bradovica; Warze; Bibircs. S. Jeden z najwybitniejszych szczytów Tatr Wys., wznoszący się w ich bocznej grani, która od Małej Wysokiej odchodzi ku pd.-wsch., między Wielicką D…
Starorobociańska Dolina
Starorobociańska Dolina, także Dolina Starej Roboty. P. Jedna z gł. odnóg Chochołowskiej Doliny, po wsch. stronie jej górnych partii. Odgałęzia się zaraz powyżej Wyżniej Chochołowskiej Bramy i ciągnie się w górę na pd., pod główną grań Tatr. Od zach. otaczają dolinę: Kulawiec, T…
Starorobociańska Polana
Starorobociańska Polana (ok. 1110-1120 m). P.Polana w dolnej części Starorobociańskiej Doliny, nad wsch. brzegiem Starorobociańskiego Potoku, zaraz na pd. od Polany Iwanówki, od której oddziela ją Iwaniacki Potok.
Starorobociańska Przełęcz
Starorobociańska Przełęcz (ok. 1975, 1956 m); Račkovo sedlo. PS. Przełęcz między Starorobociańskim Wierchem a Kończystym Wierchem. Można przez nią przejść ze Starorobociańskiej Doliny do gł. gałęzi Raczkowej Doliny, do Raczkowych Stawów.Nazwa S.P. pochodzi od Starorobociańskiej…
Starorobociańska Rówień
Starorobociańska Rówień (ok. 1330-1390 m). P. Duża, pochyła rówień w górnej części Starorobociańskiej Doliny, nad wsch. brzegiem Starorobociańskiego Potoku, przy górnej granicy lasu. Dawniej stał tu szałas i szopy pasterskie.
Starorobociański Potok
Starorobociański Potok. P. Powstaje z wywierzyska morenowego (ok. 1410 m) nad pd. końcem Starorobociańskiej Równi; wyżej zaczynające się cieki wodne są okresowe lub gubią wodę przed dopłynięciem do S.P. Płynie on przez całą długość Starorobociańskiej Doliny i wpada do Chochołows…
Starorobociański Wierch
Starorobociański Wierch (2176, 2172, 2176 m) lub Starorobociański Szczyt, dawniej także Klin, Starorobociański Klin i Wysoki Wierch; Klin, dawniej Vysoký vrch. PS. Najwyższy szczyt w pol. części Tatr Zach. i jeden z najwyższych w całych Tatrach Zach., w ich gł. grani, nad Staror…
Stary Szałas Przełęcze
Stary Szałas (1317, 1303 m); Starý salaš. Szeroka przełęcz tworząca polanę między Golicą a Karczmarskim Wierchem. Obok obecnego domku służbowego TANAPu stał tu dawniej domek myśliwski Hohenlohego (» Tillego Domek). Nazwa Stary Szałas dotyczyła szałasu, który niegdyś stał na tej p
Staszel Jan
Staszel Jan (16 I 1915 Zakopane), syn » Walentego Staszla. Taternik, alpinista, polarnik, przewodnik i ratownik tatrz., z pochodzenia góral podh., z zawodu kolejno dziennikarz (1938-39), galwanoplastyk, inż. poligraf (Politechn. Wrocł. 1955), pracownik Państw. Wytwórni Papierów…
Staszel Walenty
Staszel Walenty (1863 wieś Kościelisko - 1942 tamże), ojciec taternika » Jana Staszla. Góral podh. ze Staszelówki we wsi Kościelisko, z zawodu nauczyciel, kustosz Muzeum Tatrz.Przez wiele lat (ok. 1888-1927) był nauczycielem szkoły podst. w Zakopanem, a w 1892-1921 kustoszem Muz…
Staszel-Polankowa Bronisława
Staszel-Polankowa Bronisława (23 I 1912 Kościelisko - 1 II 1988 tamże). Wybitna narciarka (zawodniczka Oddz. Narc. Sokoła w Zakopanem), kierowniczka schroniska tur. w Miętusiej Dolinie. W 1929-37 ośmiokrotnie zdobyła narc. Mistrzostwo Polski w kobiecych biegach płaskich i zjazdo…
Staszic Stanisław
Staszic Stanisław, także Staszyc (przed 6 XI data chrztu 1755 Piła, wojew. poznańskie - 20 I 1826 Warszawa). Ksiądz (od 1779), uczony (studia nauk fiz. i przyr. w 1779-81 w Lipsku, Getyndze i Paryżu, w 1782 dr obojga praw Akademii Zamojskiej), filozof, postępowy pisarz i działac…
Staszica, Staw
Staszica, Staw (ok. 1785 m); - ; Staszyc-Seechen, Staszyc Seen; Staszyc-tavak, Staszyc-tavacska. P. Leży na dnie Doliny za Mnichem. B. często wysycha, dzieląc się zrazu na dwa lub trzy stawki. Przy wysokim stanie wody miewa ok. 200 m długości.Staw Staszica otrzymał swą nazwę na…
staw Terminologia
Nazwa górali podh. dla każdego jeziora tatrz., nawet największego. W takim samym znaczeniu określenie to jest dość powszechnie stosowane w literaturze, także naukowej.
Stawowy Jan
Stawowy Jan (1 I 1949 Kościelisko). Ratownik tatrz. od 1972 (zawodowy od 1973), uczestnik ok. 160 wypraw ratunk. w Tatrach, instruktor ratownictwa Grupy Tatrz. GOPR.
stawy Terminologia
Jeziora tatrz. od dawna były przez podh. górali nazywane stawami i nazwa ta przyjęła się ogólnie, nawet w publikacjach naukowych. W Tatrach jest blisko 200 mniejszych i większych s., nie licząc całkiem drobnych i okresowych. Większość s. leży po stronie słow. (większy obszar Tat…
Stecka Zofia
Stecka Zofia (22 IX 1917 Kraków), córka » Adama Wisłockiego, żona » Konstantego Steckiego jun. Taterniczka, alpinistka, grotołaz, przewodnik tatrz., mgr nauk ekon.-polit. (w Poznaniu). W 1947 zamieszkała w Zakopanem. Zaczęła uprawiać taternictwo na krótko przed II wojną świat.,…
Stecki Konstanty jun.
Stecki Konstanty jun.(17 IX 1917 Zakopane - 22 VII Zakopane), syn » prof. Konstantego Steckiego. Przewodnik i ratownik tatrz., taternik, grotołaz, instruktor narc., literat, mgr ekonomii (studia w Poznaniu 1950). Uczestniczył w kampanii wrześniowej 1939, po czym przez Węgry prze…
Stecki Konstanty sen.
Stecki Konstanty sen.(29 VII 1885 Hrubieszów, woj. lubelskie - 4 X 1978 Poznań). Botanik (na UJ studia roln. 1907 i bot. 1909, dr 1920), nauczyciel w szkołach zakop. (1912-23), działacz ochrony przyrody, prof. Uniw. Pozn. (1925-39 i 1945-51) i WSR w Poznaniu (1951-60). W 1910 le…
Steczkowska Maria
Steczkowska Maria, krakowianka, córka Jana Kantego Steczkowskiego (1800-1881), profesora matematyki na UJ w 1842-63. Do Zakopanego, skąd robiła wycieczki w Tatry, przyjeżdżała z rodzicami i siostrą w 1854, 1856, 1857 i w latach nast. prawie corocznie do 1864, a może i dłużej. Du…
Stefański Witold
Stefański Witold (25 VII 1891 Kielce - 18 VII 1973 Warszawa). Zoolog, parazytolog (uniw. w Genewie 1909-13, dr 1914), prof. nadzw. (1925) i zwycz. (1935) na UW (1925-39 i 1946-52) i SGGW (1952-61) oraz kierownik Zakładu Parazytologii PAN (1953--61). Członek koresp. (1952) i czł.…
Stefkowska Polana
Nie okreslony
Stefkowski Potok
Stefkowski Potok; Štefkovský potok. S. Wypływa z » Brestowej Jaskini przy Stefkowskiej Polanie i wpada do Zimnej Wody Orawskiej na pn.-wsch. od wsi Zuberzec. S.P. powstaje w owej jaskini nie tylko z przenikających do niej wód Zimnej Wody Orawskiej (przez ponor jej odnogi koło Br…
Stehlíková Alena
Stehlíková Alena (ur. 1953). Czes. taterniczka i alpinistka, na pocz. lat 1980. jedna z czołowych w Czechosłowacji, z zawodu inż. Wspinała się latem i zimą wielkimi nadzw. trudnymi ścianami w zespołach mieszanych i kobiecych (m.in. z » Zuzaną Charvátovą-Hofmanovą), w Tatrach i w…
Stejskal Jaromír
Stejskal Jaromír (ur. 1949). Czes. taternik i alpinista, publicysta na tematy alpin., fotograf górski. W Tatrach dokonał wielu pierwszych wejść, np. w zimie środkiem Galerii Gankowej (w 1973) i pn. ścianą Wielkiej Jaworowej Turni (1975), a w lecie środkiem pn.-wsch. ściany Żłobi…
Stenz Edward
Stenz Edward (22 I 1897 Warszawa - 21 II 1956 Sztokholm). Geofizyk i klimatolog (UW), organizator i w 1937-39 pierwszy kier. Wysokogórskiego Obserwatorium Meteor. na Kasprowym Wierchu, potem ekspert i dyr. techniczny służby meteor. w Afganistanie 1939-47 i prof. uniw. w Kabulu 1…
Stephen Leslie
Stephen Leslie (1832 Kensington - 1904). Literat, filozof i krytyk lit., w 1883-84 prof. uniw. w Cambridge, jeden z czołowych alpinistów złotej epoki alpinizmu bryt., w 1865-68 prezydent Alpine Club, w 1869-72 red. "Alpine Journal", autor klasycznego dzieła alpin. The Playground…
Steżki
Steżki (1530, 1529 m) lub Kiezmarskie Steżki; Stežky; Stösschen, Kesmarker Stösschen; Farcsík. S. Wielki regiel wznoszący się od pn. ponad dolną częścią Kiezmarskiej Doliny, między tą ostatnią a Czarną Doliną Rakuską. U pd.-wsch. podnóża Steżek leży osiedle Kiezmarskie Żłoby.Ste…
Stęczyński Bogusz Zygmunt
Stęczyński Bogusz Zygmunt, także Maciej Bogusz S. (20 I 1814 Hermanowice k. Dobromila - 8 VIII 1890 Kraków). Pisarz, poeta, malarz, rysownik, litograf, leśniczy, bibliotekarz, krajoznawca. W 1833-56 wędrował dużo po Galicji i Śląsku oraz po niektórych sąsiednich i dalszych kraja…
Still Johann
Still Johann (26 I 1805 Stara Leśna na Spiszu - 23 I 1890 Nowa Leśna). Słynny spiskoniem. przewodnik tatrz., nauczyciel (samouk), rolnik, pszczelarz, muzykant (z zespołem "Lock", szeroko znanym w okolicy). W 1826 ożenił się z Marią Gellhof, od 1832 był nauczycielem w Nowej Leśne…
Stodola Kornel
Stodola Kornel (29 VIII 1866 Mikułasz Lipt. - 21 X 1946 Bratysława). Przemysłowiec i polityk, jeden z pierwszych słow. taterników i narciarzy. W 1903 dokonał I wejścia na Wołowiec Mięguszowiecki (z przew. J. Franzem jun.). Ok. 1900 zbudował k. Mikułasza Lipt. pierwszy na Słowacj…
stok
stok. Zbocze góry. B. stromy stok góry, zwł. skalisty, nazywa się » ścianą.
stokrotnica górska
stokrotnica górska (Aster bellidiastrum, Bellidiastrum michelii ), z rodziny Złożonych (Compositae ). Ogromnie podobna do zwykłej polnej stokrotki, tylko o znacznie większych rozmiarach. Kwiaty języczkowe w koszyczkach kwiatowych, tzw. błędnie "płatki", są zawsze czysto białe, b…
Stolarczyk Józef
Stolarczyk Józef (12 II 1816 Wysoka k. Jordanowa - 6 VII 1893 Zakopane, poch. na starym cment.). Ksiądz, pierwszy proboszcz zakop. (1848-93), taternik, podobnie jak Chałubiński i Sabała stanowi jedną z "legendowych postaci zakopiańskich". Był pochodzenia chłopskiego, w Podolińcu…
Stolarczyka, Przełęcz
Stolarczyka, Przełęcz (ok. 2370 m); Stolarczykovo sedlo; Stolarczykjoch; Stolarczyk-hágó. S. Najniżej położona przełęcz między Baranimi Rogami a Czarnym Szczytem. Przejście (bez ścieżki) przez P.S. stanowi najdogodniejsze połączenie Czarnej Doliny Jaworowej z Dziką Doliną; znane…
Stolfa Emil
Nie okreslony