Zakopane — portal z-ne.pl
Encyklopedia — Zakopane

Szlaki · schroniska · TPN

Encyklopedia

IAMESÁK Wydawnictwa

„IAMESÁK”. Pierwsze drukowane słow. czasopismo tatern.-alpin., wydawane w Bratysławie od 1969, najpierw przez Slovenský horolezecký zväz IAMES (1969-73), potem przez Horolezecký zväz SÚV ČSZTV (od 1974). W 1983 ukazał się rocznik 15 i podobno czasopismo to jest wydawane nadal. R…

więcej →

ideologia taternictwa

ideologia taternictwa. Zasadniczo pokrywa się z pojęciem ideologii alpinizmu, a ponadto jest czasem zwana filozofią (filozofią taternictwa czy alpinizmu). Ponieważ zaś taternictwo (alpinizm) jest niewątpliwie gałęzią sportu (choć dość specyficzną i odrębną od innych jego gałęzi)…

więcej →

Igła Miejsca

Igła Lesista kopka w Dolinie Białego, między jej dwiema górnymi odnogami. Znajduje się tuż na pn. od siodła, przez które przechodzi droga jezdna, wiodąca ze wsch. odnogi Doliny Białego do zachodniej, do Polany Białego.

więcej →

igła lodowa

igła lodowa. Stosunkowo cienki a długi hak, stosowany w taternictwie i alpinizmie do asekuracji w terenie lodowym.

więcej →

Ilse Hugo Ludzie

Ilse Hugo (1835-1900). Niem. botanik i leśnik. W 1867 i 1868 prowadził badania bot. w Tatrach i na Podtatrzu. W 1868 odbył wycieczkę bot. w Tatry razem z Richardem Fritze i wspólnie z nim ogłosił jej rezultaty pt. Karpaten-Reise („Verh. Zool.-Bot. Ges. Wien.” 1870).

więcej →

iły Geologia

Skała osadowa, b. drobnoziarnista, powstała z materiałów ilastych, pyłu kwarcowo-skaleniowego, domieszki kalcytu, drobno roztartej miki itp. (produktów wietrzenia skał, przenoszonych rzekami do morza i tam osadzanych). Iły w Tatrach powstawały w różnych epokach, np. w triasie cz…

więcej →

Institutum Bronscianum Zakopanense Organizacje

Institutum Bronscianum Zakopanense (IBZ) lub Zakopiański Instytut Brońskiego, także Academia Bronsciana lub po prostu Bronscianum. Nieformalna instytucja, a właściwie grupa stałych bywalców Zakopanego, którzy w latach 1930. spotykali się tam w restauracji prowadzonej w Dworcu Ta…

więcej →

instrumenty muzyczne

instrumenty muzyczne. Zarówno w samych Tatrach jak i na Podhalu znane były dawniej następujące instrumenty: „ gęśle czyli złóbcoki, ” basy, „ dudy czyli koza lub gajdy, ” trąbita, „ piszczałki i ” róg. Skrzypce pojawiają się dopiero pod sam koniec XIX stulecia; jednym z pierwszy…

więcej →

irga zwyczajna

irga zwyczajna (Cotoneaster integerrimus ), z rodziny Różowatych (Rosaceae ), podrodziny Jabłkowych (Pomoideae ). Krzew do 1,5 m wys., o liściach jajowatookrągławych, pod spodem białawo kutnerowatych, kwiatkach drobnych, różowawych, zebranych w skąpokwiatowe krótkie grona. Nibyo…

więcej →

itinerarium

itinerarium. Fachowe, tatern. opisanie przejścia górskiego, nie podające normalnego, przewodnikowego opisu drogi, lecz różne szczegóły związane z konkretnym przejściem autora danego itinerarium: czasy przejścia poszczególnych odcinków drogi, warunki pogodowe i śnieżne, uwagi o u…

więcej →

Iwaniacka Dolina Doliny

Iwaniacka Dolina Zbiega spod Iwaniackiej Przełęczy ku pn.-zach. do dolnej części Starorobociańskiej Doliny. Ograniczają ją stoki Kominiarskiego Wierchu i Ornaku. Przy wylocie I.D., na jej pn. stoku leży Polana Iwanówka.

więcej →

Iwaniacka Przełęcz Przełęcze

Iwaniacka Przełęcz. P. Głęboko wcięta, szeroka przełęcz między Kominiarskim Wierchem a Ornakiem. Prowadzi przez nią znakowana ścieżka tur., stanowiąca najdogodniejsze połączenie górnej części Chochołowskiej Doliny z Kościeliską Doliną.

więcej →

Iwaniacki Potok Woda

Iwaniacki Potok Powstaje na zach. stokach Iwaniackiej Przełęczy na wysokości ok. 1415 m, płynie Iwaniacką Doliną ku pn.-zach. i wpada na wysokości ok. 1090 m do Starorobociańskiego Potoku w jego dolnym biegu. Znaczna część koryta I.P. jest zwykle sucha.

więcej →

Iwanowa Ubocz Miejsca

Iwanowa Ubocz lub krótko Iwanowa Trawiaste zbocze na pd.-zach. stokach Liliowych Turni, opadające ku Zadniej Gaborowej Dolinie. I.U. jest oddzielona od Świstowej Uboczy " Iwanową Wodą. Na niektórych mapach nazwa Iwanowa jest mylnie przesunięta na pn. cześć Świstowej Uboczy.

więcej →

Iwanowa Woda Woda

Iwanowa Woda Lewoboczny dopływ Gaborowego Potoku, uchodzący do niego na wysokości ok. 1710 m. Powstaje w linii spadku Bystrego Karbu, na wysokości ok. 1770 m. I.W. oddziela Świstową Ubocz od Iwanowej Uboczy.

więcej →

Iwanówka, Hala Hale i polany

Iwanówka, Hala, lub po prostu Iwanówka.awna hala past. w górnej części Chochołowskiej Doliny, obejmująca pn. stronę Iwaniackiej Doliny i pd.-zach. stoki Kominiarskiego Wierchu. W dolnej części Hali Iwanówki znajduje się Polana Iwanówka.Nazwa Iwanówka pochodzi od podh. nazwiska I…

więcej →

Iwanówka, Polana Hale i polany

Iwanówka, Polana, także po prostu Iwanówka Duża, pochyła polana (niegdyś z szałasami i szopami) nad pn. brzegiem dolnego biegu Iwaniackiego Potoku, już prawie na dnie dolnego odcinka Starorobociańskiej Doliny.

więcej →

Iwaszkiewicz Jarosław Ludzie

Iwaszkiewicz Jarosław (20 II 1894 Kalnik k. Kijowa - 2 III 1980 Warszawa, poch. w Brwinowie pod Warszawą). Prozaik, poeta, publicysta. W Zakopanem i Tatrach bywał od 1919, zwł. w latach międzywoj., kiedy stał się znaną postacią w ówczesnym życiu kulturalnym Zakopanego. W jego ob…

więcej →

Izák L'udovít Ján Ludzie

Izák Ludovít Ján (9 X 1899 Budapeszt - 19 IX 1978 Marcin). Słow. lekarz (uniw. w Pradze 1925, dr 1926), redaktor, publicysta, esperantysta, działacz tur., kult. i sportowy. W 1925-36 był lekarzem sanatorium w Nowym Smokowcu i jednym z organizatorów ratownictwa w Tatrach (" Sdruž…

więcej →

Izba Pamięci Andrzeja Florka-Skupnia Organizacje

Izba Pamięci Andrzeja Florka-Skupnia na Stołowem w Gliczarowie Górnym (gmina Biały Dunajec).Znajduje się w domu, w którym żył i tworzył Andrzej Florek-Skupień. Organizatorem izby po śmierci poety był Ireneusz Wrzesień, a opiekuje się nią szkoła podst. w Gliczarowie Górnym. Urocz…

więcej →

Izba Pamięci brata Alberta Organizacje

Izba Pamięci brata Alberta, zwana też pustelnią brata Alberta. Mieści się w małym osobnym domku przy pustelni Albertynek przy drodze z Kuźnic na Kalatówki. W domku tym, zbudowanym w 1908, mieszkiwał brat Albert (" Adam Chmielowski ) podczas swych częstych przyjazdów z Krakowa.

więcej →

Izba Pamięci Bronisława Czecha Organizacje

Izba Pamięci Bronisława Czecha. Oddział Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem, otwarty 12 III 1983, po wieloletnich staraniach Stanisławy Czech-Walczakowej, siostry B. Czecha. Mieści się w domu (Plac Niepodległości 4), w którym wiele lat mieszkał ten wybitny narciarz i taternik.Są tu…

więcej →

Izba Pamięci Martina Kukučína Organizacje

Izba Pamięci Martina Kukučína w Jasieniowej na Orawie Otwarta została 22 V 1960 w rodzinnym domu " Martina Kukučína, słow. pisarza. Zobrazowane tu jest jego życie i twórczość lit., a urządzenie domu pochodzi częściowo z lat jego młodości.Od 1 VII 1983 placówka ta jest zarządzana…

więcej →

Izba Pamięci Michała Guhra w Popradzie Organizacje

Izba Pamięci Michała Guhra w Popradzie; Dr. Guhr-Gedenkzimmer. Po śmierci " dra Michała Guhra w 1933 jego rodzina przekazała Muzeum Karpackiemu w Popradzie nie tylko różne pamiątki po zmarłym, ale także jego bogate zbiory związane ze Spiszem i Tatrami z dziedziny przyrody, turys…

więcej →

Izba Pamięci Wyprawy Ratunkowej TOPR Organizacje

Izba Pamięci Wyprawy Ratunkowej TOPR na Chochołowskiej Polanie Upamiętnia słynną wyprawę Tatrz. Ochotn. Pogotowia Ratunk., podjętą w lutym 1945 w celu uratowania czterech ciężko rannych partyzantów, znajdujących się na pd. stokach Zuberskiej Doliny, poza linią patroli niem. (" p…

więcej →