Zakopane — portal z-ne.pl
Encyklopedia — Zakopane

Szlaki · schroniska · TPN

Encyklopedia

Wolska Maryla

Wolska Maryla, właśc. Maria, z Młodnickich (13 III 1873 Lwów - 25 VI 1930 tamże). Poetka, nowelistka, malarka (studia w Monachium i Paryżu). W Zakopanem i w Tatrach bywała wielokrotnie co najmniej od 1893. Była zaprzyjaźniona z Pawlikowskimi i w Zakopanem mieszkiwała u nich w "D…

więcej →

Wolski Władysław

Wolski Władysław, właśc. Antoni Piwowarczyk (27 XII 1901 Warszawa - 7 VIII 1976 Kraków). W latach międzywoj. działacz socjalist. i komunist., w czasie II wojny świat. walczył w partyzantce radz. na Białorusi i Litwie, w 1945-50 był generalnym pełnomocnikiem rządu do spraw repatr…

więcej →

Wolski Włodzimierz

Wolski Włodzimierz (9 X 1824 Serock k. Pułtuska - 29 VII 1882 Bruksela). Poeta i powieściopisarz. Autor libretta do opery Halka Stanisława Moniuszki (Wilno 1847 i dalsze wydania), z wciąż popularną arią zaczynającą się słowami: "Szumią jodły na gór szczycie". Motyw tatrz. występ…

więcej →

Wołanie

"Wołanie", w latach 1987-88 pełny tytuł: "Wołanie do Członków Towarzystwa Tatrzańskiego Członków Wspierających GOPR" (w 1987: "Wołamy..."). Od 1989 nowa numeracja z podtytułem "Biuletyn Szkoleniowy dla członków Towarzystwa Tatrzańskiego i Członków Wspierających TOPR". Ukazujące…

więcej →

Wołosi

Wołosi. Mieszkańcy Wołoszczyzny, hist. krainy na obszarze dzisiejszej Rumunii, między Karpatami Pd. a Dunajem, w sąsiedztwie Siedmiogrodu i Mołdawii. Pod koniec średniowiecza pasterze wołoscy, zwani też rumuńskimi, mieli ze stadami owiec wędrować terenami karp. od wsch. ku zach.…

więcej →

Wołoszyn

Wołoszyn (ok. 2155 m); Vološin; Wołoszyn, Wolossyn; Wołoszyn. P. Długi grzbiet ciągnący się od Krzyżnego do Polany pod Wołoszynem; oddziela Dolinę Roztoki od Waksmundzkiej Doliny. Wśród szeregu wierzchołków tego grzbietu dwa najwyższe wznoszą się tuż koło siebie w najbliższym są…

więcej →

Wołoszyn, Pośredni

Wołoszyn, Pośredni (2117, 2117 m), dawniej niewłaściwie Przedni Garb. P. Jeden ze szczytów w grzbiecie Wołoszyna, pomiędzy Wielkim Wołoszynem a Skrajnym Wołoszynem. Wznosi się nad Pośrednią i Zadnią Waksmundzką Równicą.

więcej →

Wołoszynem, Niżnia Polana pod

Wołoszynem, Niżnia Polana pod (ok. 995 - 1005 m). P.Duża polana między nową szosą do Morskiego Oka a starą drogą do tegoż (dziś wiodącą do Starej Roztoki), nieco na pd. od mostu na Waksmundzkim Potoku. Niżnia Polana pod Wołoszynem wchodziła dawniej w skład Wołoszyńskiej Hali; ob…

więcej →

Wołoszynem, Polana pod

Wołoszynem, Polana pod (ok. 1245 - 1320 m) lub Wyżnia Polana pod Wołoszynem. P. Dość duża, pochyła polana, położona u stóp kończyn pn.-wsch. grani Wołoszyna, między środk. częścią Waksmundzkiej Doliny a gł. gałęzią Doliny Białki. Była gł. polaną Wołoszyńskiej Hali.Przez P. p. W.…

więcej →

Wołoszyńska Hala

Wołoszyńska Hala lub Hala Wołoszyn, dawniej też Wołoszynia Hala. P. Dawna hala past. obejmująca prawie cały grzbiet Wołoszyna z jego stokami. Głównym jej ośrodkiem była Polana pod Wołoszynem, gdzie znajdował się szałas i szopy. Pierwotnie W.H. obejmowała nie tylko grzbiet Wołosz…

więcej →

Wołoszyńska Jadwiga

Wołoszyńska Jadwiga (5 IV 1882 Nadwórna k. Stanisławowa - 30 VIII 1951 Kraków). Botanik (Uniw. Lwow. 1903-07, dr 1912), wybitna w skali światowej specjalistka od glonów (algolog), także limnolog i paleobotanik, prof. UJ 1932-50 i Akad. Med. w Krakowie 1950-51. Czł. koresp. PAU 1…

więcej →

Wołoszyńska Przełęcz, Niżnia

Wołoszyńska Przełęcz, Niżnia (2036, 2036 m), dawniej niewłaściwie Siodło Wielbłąda. P. Szerokie siodło między Skrajnym Wołoszynem a Pośrednim Wołoszynem. Znajduje się nad Pośrednią Waksmundzką Równicą.

więcej →

Wołoszyńska Przełęcz, Wyżnia

Wołoszyńska Przełęcz, Wyżnia (2066, 2061 m), dawniej niewłaściwie Szyja Wielbłąda. P. Szerokie siodło między Pośrednim Wołoszynem a Wielkim Wołoszynem. Znajduje się nad Zadnią Waksmundzką Równicą.

więcej →

Wołoszyński Stawek

Wołoszyński Stawek (ok. 1245 m). P. Maleńki okresowy stawek przy dolnym (pn.) końcu Polany pod Wołoszynem, zaraz za pierwszymi drzewami lasu.

więcej →

Wołoszyńskie Jaskinie

Wołoszyńskie Jaskinie. P. Dwie małe jaskinie w lesie na stokach Wołoszyna, na pd.-wsch. od Polany pod Wołoszynem: Niżnia Wołoszyńska Jaskinia (ok. 1130 m, dług. korytarzy 43 m) i Wyżnia Wołoszyńska Jaskinia (ok. 1150 m, dług. korytarzy 27 m).

więcej →

Wołowa Drabina

Wołowa Drabina (ok. 2050-2340 m). P. Długi, wybitny zachód, wybiegający od podnóża pn. ściany Żabiej Turni Mięguszowieckiej ukosem w górę w poprzek urwisk Wołowego Grzbietu aż pod Małą Wołową Szczerbinę. Wiodąca tym zachodem droga tatern. stanowi najdogodniejszy od północy dostę…

więcej →

Wołowa Szczerbina, Mała

Wołowa Szczerbina, Mała (ok. 2355 m), dawniej Wołowa Szczerbina; Západná Volia štrbina, dawniej Západná Volová štrbina; Ochsenhörner Scharte; Ökörszarv-csorba. PS. Jedna z najważniejszych przełączek w Wołowym Grzbiecie, mn.w. w środku między Hińczową Turnią a Wołową Turnią. Widz…

więcej →

Wołowa Szczerbina, Wielka

Wołowa Szczerbina, Wielka (ok. 2355 m); Velká Volia štrbina; Westliche Ochsenrückenscharte; Nyugati-Ökörhát-csorba. PS. Jedna z przełączek w Wołowym Grzbiecie, bezpośrednio na pn.-zach. od szczytowej kopuły Wołowej Turni. Wszystkie jej nazwy pochodzą od Wołowego Grzbietu.

więcej →

Wołowa Turnia

Wołowa Turnia (2373, 2360, 2373 m); Volia veža, dawniej Volová veža; Ochsenrückenturm; Ökörhát-torony. PS. Środk. szczyt Wołowego Grzbietu, o kształcie piramidy, dobrze widoczny znad Morskiego Oka. Ścianami W.T. wiodą ciekawe drogi tatern. o wielkich trudnościach, ale istnieją t…

więcej →

Wołowcowa Dolina

Wołowcowa Dolina lub Dolina Wałowiec (ok. 1300-1600 m); Podvalovec, žlab "Pod Válovec". S. Jedno ze wsch. odgałęzień Bobrowieckiej Doliny (odnogi Jałowieckiej Doliny), wznoszące się pod gł. wierzchołek Salatyńskiego Wierchu (2047 m), pod Pośrednią Salatyńską Przełęcz (2015 m) i…

więcej →

Wołowcowa Przełęcz

Wołowcowa Przełęcz (ok. 2180 m); Volovcovo sedlo, dawniej Volovské sedlo. S.Szeroka przełęcz między Hińczową Turnią a Wołowcem Mięguszowieckim. Nazwa pochodzi od Wołowca Mięguszowieckiego.

więcej →

Wołowcowy Grzbiet

Wołowcowy Grzbiet, błędnie Jałowiecka Hora; błędnie Jalovecká hora. S. Długi grzbiet, który z Małego Salatyna (ok. 2030 m) zbiega ku pd.-zach. do połączenia dwóch gł. odnóg Jałowieckiej Doliny: Bobrowieckiej Doliny i Doliny Parzychwost. Wzdłuż wsch. podnóża W.G. ciągnie się Głęb…

więcej →

Wołowiec

Wołowiec (2064, 2063, 2064 m); Volovec. PS. Wybitny szczyt w gł. grani Tatr Zach., wznoszący się w jej punkcie zwornikowym nad dolinami: Chochołowską, Jamnicką i Zuberską. W Wołowcu odgałęzia się od gł. grani Tatr Zach. długa grań boczna, która biegnie ku pn. przez Rakoń i Długi…

więcej →

Wołowiec Mięguszowiecki

Wołowiec Mięguszowiecki (2212, 2227 m); Volovec Mengusovský, dawniej Štít Olgy lub Olgin štít; Volovec, potem Olgaspitze; Volovecz, potem Olga-csúcs.S. Końcowe wzniesienie bocznej grani odchodzącej od Hińczowej Turni ku pd. i dzielącej górną część Mięguszowieckiej Doliny na dwie…

więcej →

Wołowy Grzbiet

Wołowy Grzbiet; Volí chrbát, dawniej Volov chrbet; Ochsenrücken; Ökörhát. PS. Odcinek głównej grani Tatr Wys. od Czarnostawiańskiej Przełęczy do Wyżniej Żabiej Przełęczy. Obejmuje następujące szczyty: Hińczowa Turnia, Wołowa Turnia i Żabia Turnia Mięguszowiecka. Dawniej nazwa po…

więcej →

woły

woły. Dawniej były wypasane na Podtatrzu i w Tatrach (i w całych Karpatach) w dużej liczbie, gdyż powszechnie ich używano jako zwierząt pociągowych (zwł. w gospodarce chłopskiej) i hodowano na mięso. W Tatrach Pol. wypas w. na większą skalę skończył się przed 1800, a całkiem zan…

więcej →

Worcell Stanisław

Worcell Stanisław (26 III 1799 Stepań, Wołyń - 3 II 1857 Londyn). Rewol.-demokr. działacz społ. i polit., publicysta, uczestnik Powstania Listopadowego. W 1835 był współzałożycielem socjalist. organizacji Lud Polski (Gromada Grudziąż). Udając się po upadku Powstania Listopadoweg…

więcej →

Worwa Stanisław

Worwa Stanisław (18 VII 1926 Warszawa). Taternik, alpinista, mgr inż. leśnik (UJ 1953). Należał do pierwszego powojennego pokolenia krakowskich » Pokutników, którzy swe taternictwo i alpinizm oparli na treningu skałkowym. Czł. Klubu Wysokogórskiego od 1946. Wspinał się w Tatrach…

więcej →

Woyna-Orlewicz Marian

Woyna-Orlewicz Marian (5 X 1913 Wadowice). Zawodnik narc. (Wisła-Gwardia Zakopane), olimpijczyk (1936), działacz narc., ratownik tatrz. Matura w Zakopanem 1933. Studia: Studium Wychowania Fiz. przy Wydz. Lek. UJ 1936-39, mgr 1946. Jako zawodnik narc. (1929-49) zaliczał się do cz…

więcej →

Woyzbun Barbara

Woyzbun Barbara. W 1938-40 kierowniczka schroniska Murowaniec na Gąsienicowej Hali. Równocześnie zarządzała starym schroniskiem PTT (powyżej Murowańca) i w 1939 użyczyła je na bazę Szkoły Taternictwa Klubu Wysokogórskiego. W pierwszych miesiącach okupacji niem. nadal prowadziła…

więcej →

Woźniakowski Jacek

Woźniakowski Jacek (23 IV 1920 Biórków = Biurków k. Proszowic), wnuk Jana Gwalberta Pawlikowskiego, współwłaściciel "Domu pod Jedlami" w Zakopanem. Historyk sztuki (UJ 1951, dr 1960), pisarz, publicysta, tłumacz, od 1959 dyr. wydawnictwa "Znak", od 1980 prof. nadzw. KUL, od 1976…

więcej →

Wójcik Ewa

Wójcik Ewa (27 XI 1955 Katowice). Taterniczka jask., pedagog przedszkolny. Taternictwo jask. uprawiała od 1972. Brała udział w wielu osiągnięciach eksploracyjnych i sport., które w 1980-85 dały jej wśród kobiet czołową pozycję w świecie. W Tatrach uczestniczyła w odkryciu nowych…

więcej →

Wójcik Stanisław

Wójcik Stanisław. Grotołaz, przewodnik tatrz. od 1963, potem klasy I. W latach 1950. i 1960. był jednym z bardziej aktywnych grotołazów zakop. i uczestniczył w odkryciu i eksploracji szeregu jaskiń w Tatrach Pol., m.in. w otoczeniu Doliny Małej Łąki. Pisywał na tematy jask., m.i…

więcej →

Wójcik Wiesław Aleksander

Wójcik Wiesław Aleksander (26 III 1946 Kraków). Krajoznawca, działacz tur., autor licznych prac o górach pol., mgr inż budowy dróg żelaznych (Politechn. Krak. 1969). W 1970-76 pracował w krak. Przedsiębiorstwie Komunikacyjnym, od 1976 jako redaktor wydawnictw PTTK, m.in. "Wierch…

więcej →

Wójcik Zbigniew J.

Wójcik Zbigniew J.(30 III 1931 Łuck).Geolog (UW, dr 1963) i speleolog, pracownik Muzeum Ziemi w Warszawie. Profesor (1990).Od II poł. lat 1950. i w latach 1960. jeden z bardziej aktywnych speleologów pol., zwł. w Tatrach, gdzie oprócz badań w jaskiniach prowadził też prace geol.…

więcej →

Wójcik Zygmunt

Wójcik Zygmunt (12 XI 1914 Zakopane - 18 IV 1972 tamże). Zakop. taternik, ratownik górski, przewodnik tatrz., działacz PTT i PTTK. Taternictwo uprawiał zwł. w 1934-47, m.in. kiedy w czasie II wojny świat. pracował w Murowańcu na Gąsienicowej Hali; wspinał się najczęściej w towar…

więcej →

wrota

wrota. Wybitna, szeroka przełęcz. W tatrz. nazwach geogr. jest to forma rzadka (np. Wrota Chałubińskiego, potocznie Wrota), natomiast częste jest zdrobn. » wrótka.

więcej →

Wrotami, Kopa nad

Wrotami, Kopa nad (ok. 2075 m); Kopa nad Chałubińského bránou. PS. Niższy (pn.-zach.) i bardziej zwarty z dwóch niewybitnych szczytów między Zadnim Mnichem a Wrotami Chałubińskiego, tuż nad tymi ostatnimi. Od Ciemnosmreczyńskiej Turni oddziela Kopę nad Wrotami dwusiodłowa Przełę…

więcej →