Litera M
Mickiewicz Adam
Mickiewicz Adam (24 XII 1798 Nowogródek - 26 XI 1855 Konstantynopol, poch. najpierw w Paryżu, a w 1890 w grobach król. na Wawelu w Krakowie). Wielki poeta pol., autor Pana Tadeusza i Dziadów. Nigdy nie był w Tatrach i w całej jego twórczości lit. występują te góry zaledwie kilka…
Midowicz Władysław
Midowicz Władysław (28 V 1907 Mikuliczyn nad Prutem - 11 II 1993 Kraków, poch. w Wieliczce). Geograf, meteorolog, turysta, taternik, narciarz wysokogórski, działacz tur. i narc., autor licznych artykułów, prac i przewodników o Beskidach i Tatrach. Po Tatrach chodził od 1917, tat…
Miechowicz Jan
Miechowicz Jan (18 XI 1902 Warszawa - 27 XII 1987 Zakopane). Inż. leśnik (warsz. SGGW 1927), działacz ochrony przyrody. Autor kilku prac z dziedziny leśnictwa i przemysłu drzewnego. Od 1927 pracował kolejno w przemyśle drzewnym, w Dyrekcji Naczelnej Lasów Państw., w Min. Leśnict…
Miechowita Maciej
Nie okreslony
mieczyk dachówkowaty
mieczyk dachówkowaty (Gladiolus imbricatus ), z rodziny Kosaćcowatych (Iridaceae ). Roślina łąk Tatr i Podtatrza, zdarza się również na niżu. Liście ma długie, mieczowate, kwiaty malinowe, dość duże. Kwitnie w lipcu. Mieczyki są b. łatwe do wyniszczenia, gdyż przy zrywaniu odłam…
Miedziana Kotlina
Miedziana Kotlina; Medená kotlina; Kupferkessel, Kupferbankkar; Rézpad-katlan. S. Duża boczna odnoga Dzikiej Doliny, u podnóża ścian Kiezmarskich Szczytów, Grani Wideł, Łomnicy, Pośledniej Turni, Durnego Szczytu i Małego Durnego Szczytu.Zaczyna się w górze (ok. 2300 m) u stóp Po…
Miedziane
Miedziane (2233, 2233 m); Miedziane; Miedziane; Miedziane. P. Rozłożysty najwyższy szczyt między Doliną Pięciu Stawów Polskich a Doliną Rybiego Potoku. Od Szpiglasowego Wierchu w gł. grani Tatr Wys. oddziela go Szpiglasowa Przełęcz, a od Opalonego Wierchu - Marchwiczna Przełęcz.…
Miedziane Ławki
Miedziane Ławki; Medené lávky; Kupferbänke; Rézpadok. S.Dwa długie zachody piarżyste, ciągnące się w poprzek pn. ścian Kiezmarskiego Szczytu, Wideł i Łomnicy, lekko ku górze. Przez M.Ł. prowadzi jedna z dróg tatern. na Łomnicę.W XVIII w. rodzina szewców kiezm. Fabri (Fabry) prow…
Miedziany Mur
Miedziany Mur. S.Pd.-zach. odcinek Grani Wideł o kształcie pozębionego muru skalnego, nałożonego na płytową pn. ścianę szczytową Łomnicy.Dawniej Miedziany Mur (wtedy jeszcze bez nazwy) był uważany za część Zach. Szczytu Wideł, chociaż od jego wierzchołka wznosi się znacznie wyże…
Miedziany Śnieżnik
Miedziany Śnieżnik (ok. 1950-2300 m); firnovisko v Medenej kotline. S.część Miedzianej Kotliny (odnogi Dzikiej Doliny) u stóp pn. ściany Łomnicy.Rozmiary zmienne, zwykle ok. 600 m dług. i 30-150 m szer. (są przewężenia), pow. (b. zmienna) ok. 5,5 ha. Grubość (nie zbadana) od kil…
miedź
miedź. W stanie rodzimym w Tatrach występuje tylko w Chochołowskiej Dolinie, jako maleńkie ziarna. Rudy miedzi » chalkopiryt i » tetraedryt pojawiają się w b. drobnych ilościach w Tatrach w kilku miejscach, np. w Pyszniańskiej Dolinie, na Ornaku i były tam eksploatowane w dawnyc…
Mielczarek Stanisław
Mielczarek Stanisław (15 X 1943 Kocilew, Sieradzkie). Mgr inż. leśnik (Wyższa Szkoła Leśno-Drzewna w Zwoleniu na Słowacji 1966). Pracował w Nadleśnictwie Nowy Targ 1966-74, a od 1974 jest wicedyrektorem Tatrz. Parku Nar. (w Zakopanem). Zdał egzamin na przewodnika tatrz. Jest aut…
Mierczyński Stanisław
Mierczyński Stanisław (16 VIII 1894 Warszawa - 25 II 1952 Otwock, poch. w Warszawie na Powązkach). Etnograf muzyczny (znakomity badacz i znawca muzyki lud. Podhala), skrzypek, kompozytor, inż. rolnik, taternik. Od 1910 bywał corocznie w Zakopanem, interesował się żywo muzyką gór…
Mierzejewski Czesław
Mierzejewski Czesław (1919 Warszawa - 25 IX 1977 tamże), brat » Jerzego S. Mierzejewskiego. Taternik, mgr inż., konstruktor i twórca nowoczesnych obrabiarek ciężkich i maszyn specjalnych. Razem z bratem Jerzym uprawiał turystykę w Tatrach od 1936, a taternictwo od 1937, przechod…
Mierzejewski Jerzy Stanisław
Mierzejewski Jerzy Stanisław (26 II 1922 Warszawa - 1 II 1987 tamże), brat » Czesława Mierzejewskiego. Taternik, mgr inż. mechanik (Politechn. Warsz. 1952), konstruktor obrabiarek konwencjonalnych do skrawania metali, a od 1958 sterowanych elektronicznie i od 1969 numerycznie; a…
miesiącznica trwała
miesiącznica trwała (Lunaria rediviva ), z rodziny Krzyżowych (Cruciferae ). Dość wysoka, do 1 m, roślina, o dużych sercowatopodługowatych, zaostrzonych liściach, brzegiem nierówno ząbkowanych; kwiaty czteropłatkowe, jasnolila, pachnące, na szczytach pędów; owoce - łuszczyny duż…
Między Borami
Między Borami (833 m); Medzi borami. S.Płaskie, pokryte torfowiskiem miejsce na długim zach. grzbiecie Osobitej, blisko jego dolnego końca nad orawską wsią Habówka. Utworzono tu ścisły rezerwat przyrody, aby uchronić owo torfowisko i jego rzadką roślinność. Znajduje się na pn.-w…
Międzynarodowa Komisja do Badania Kultury Ludowej
Międzynarodowa Komisja do Badania Kultury Ludowej w Karpatach (Medzinárodná komisia pre štúdium ludovej kultúry Karpatskej oblasti). Do nazwy potem dodano: i na Bałkanach. Komisja powstała w 1959 z inicjatywy i porozumienia etnografów polskich i czechosłowackich. Początkowo skup…
Międzyścienna Dolina
Międzyścienna Dolina lub Dolina Między Ścieny; Medzistenná dolina, dolina Medzisteny; Tal zwischen den Wänden; Falak-völgye. S. Pierwsza od zachodu dolina na pn. stokach Tatr Biel., zaraz na wsch. od Jaworzyny Spiskiej, u stóp Murania. Doliną płynie Międzyścienny Potok, a w środ…
Międzyścienna Polana
Międzyścienna Polana (ok. 1050-1100 m) lub Polana Między Ścieny; Medzistenná polana, polana Medzisteny. S. Obszerna polana w środk. części Międzyściennej Doliny, między Muraniem a Kiczorą. Stoją tu szopy na siano i karmniki dla jeleni, a niegdyś górale z Jurgowa mieli tu szałasy…
Międzyścienny Potok
Międzyścienny Potok; Medzistenný potok. S.Prawoboczny dopływ Jaworowego Potoku, do którego wpada zaraz poniżej Jaworzyny Spiskiej. Płynie z Międzyściennej Doliny.
Mięguszowce
Mięguszowce (810 m); Mengusovce, dawniej Mengušovce; Mengsdorf; Menguszfalva.S. Wieś na Spiszu, na pn. od Łuczywny, a na pd.-wsch. od wylotu Mięguszowieckiej Doliny. Mieszk. 393 w 1940, 1122 w 1980.Wieś powstała w XIII w. i należała do batyżowieckiego państwa. W granicach katast…
Mięguszowiecka Dolina
Mięguszowiecka Dolina; Mengusovská dolina; Mengsdorfer Tal; Menguszfalvi-völgy. S.Jedna z największych i najciekawszych dolin walnych po pd. stronie Tatr Wys., podchodząca do stóp Mięguszowieckich Szczytów, Rysów i Wysokiej. Zach. bok doliny tworzą Baszty, Szatan i Koprowy Wierc…
Mięguszowiecka Przełęcz
Mięguszowiecka Przełęcz (2307, 2307 m) lub Mięguszowiecka Przełęcz pod Chłopkiem, także po prostu Przełęcz pod Chłopkiem; Mengusovské sedlo; Wildererjoch; Vadorzó-hágó. PS. Szeroka przełęcz między Pośrednim Mięguszowieckim Szczytem a Czarnym Mięguszowieckim Szczytem. Przejście p…
Mięguszowiecka Przełęcz, Wyżnia
Mięguszowiecka Przełęcz, Wyżnia (ok. 2330 m); Vyšné Mengusovské sedlo; Chałubiński Scharte; Chałubiński-csorba. PS. Wąska, głęboko wcięta przełęcz między Mięguszowieckim Szczytem a Pośrednim Mięguszowieckim Szczytem.
Mięguszowiecki Bańdzioch
Mięguszowiecki Bańdzioch (ok. 1700-2040 m) lub po prostu Bańdzioch, także Mięguszowiecki Kocioł. P. Wielki kocioł zawieszony wysoko ponad Morskim Okiem, na pd.-zach. od niego, u stóp urwisk trzech Mięguszowieckich Szczytów. Opada stromym progiem w kierunku pd. brzegu Morskiego O…
Mięguszowiecki Potok
Mięguszowiecki Potok. S. Powstaje w środk. części Mięguszowieckiej Doliny na wysokości ok. 1545 m ze spływu Żabiego Potoku z Hińczowym Potokiem. W dolnej części tej doliny spływ M.P. z płynącym z Popradzkiego Stawu potokiem Krupa daje początek rzece Poprad na wysokości ok. 1300…
Mięguszowiecki Szczyt Szczyty
Mięguszowiecki Szczyt (2438, 2425, 2438 m), czasem też Wielki (lub Hruby) Mięguszowiecki Szczyt; Velký Mengusovský štít; Grosse Mengsdorfer Spitze; Nagy-Menguszfalvi-csúcs. PS.Najwyższy z Mięguszowieckich Szczytów, a drugi co do wysokości szczyt Polski. Wznosi się między Hińczow…
Mięguszowiecki Szczyt, Czarny
Mięguszowiecki Szczyt, Czarny (2404, 2398, 2410 m), dawniej też Mięguszowiecki Szczyt nad Czarnym (tzn. nad Czarnym Stawem); Východný Mengusovský štít; Östliche Mengsdorfer Spitze; Keleti-Menguszfalvi-csúcs. PS.Między Mięguszowiecką Przełęczą pod Chłopkiem a Czarnostawiańską Prz…
Mięguszowiecki Szczyt, Pośredni
Mięguszowiecki Szczyt, Pośredni (2393, 2393 m), dawniej Środkowy Mięguszowiecki Szczyt; Prostredný Mengusovský štít; Mittlere Mengsdorfer Spitze; Középső-Menguszfalvi-csúcs. PS. Między Mięguszowieckim Szczytem a Czarnym Mięguszowieckim Szczytem (od tego ostatniego oddziela go Mi…
Mięguszowiecki Śnieżnik
Mięguszowiecki Śnieżnik (ok. 1980-2030 m).P. Największy i najtrwalszy » śnieżnik w Tatrach Pol., w górnej części Mięguszowieckiego Bańdziocha, u stóp urwisk Mięguszowieckiej Przełęczy pod Chłopkiem.M.Ś. ma kształt trójkątny, wymiary z roku na rok zmienne, w 1982: szer. u góry (p…
Miętus
Miętus. Nazwisko góralskie notowane na Podhalu jako Mientus i Miętus od 1608, najwcześniej w Czarnym Dunajcu, a potem także w sąsiednich wsiach i dalszych, m.in. w Miętustwie (przy wsi Ciche), gdzie Miętusowie byli sołtysami w XVIII w. (i wcześniej?) i posiadaczami Miętusiej Hal…
Miętusi Mur
Miętusi Mur. P. Półkolisty, długi i wysoki mur skalny otaczający Wielką Świstówkę w Miętusiej Dolinie., ograniczony z lewej strony Kobylarzowym Żlebem, a z prawej Małą Świstówką.M.M. składa się (kolejno od lewej strony) z nast. urwisk skalnych, opisanych osobno: Litworowy Ratusz…
Miętusi Potok
Miętusi Potok (ok. 1145-930 m). P. Jeden z gł. prawobocznych dopływów Kościeliskiego Potoku, płynący Miętusią Doliną. Przy wyższym stanie wody powstaje w » Miętusim Wywierzysku (ok. 1145 m) na Wyżniej Miętusiej Równi, a przy niższym dopiero ze źródeł na Niżniej Miętusiej Równi (…
Miętusi Przysłop
Miętusi Przysłop (1187, 1189 m). P. Szerokie siodło między Hrubym Reglem a Skoruśniakiem. Przez M.P. przechodzi Ścieżka nad Reglami, z Doliny Małej Łąki do Miętusiej Doliny. Z samego siodła odchodzą też ścieżki na Jaworzynkę Miętusią i przez Kobylarz na Czerwone Wierchy.Tuż poni…
Miętusia Dolina
Miętusia Dolina. P. Duża dolina stanowiąca odnogę Kościeliskiej Doliny, od której odgałęzia się zaraz powyżej Wyżniej Miętusiej Kiry. Biegnie w górę zrazu na wsch., a potem na pd., pod Czerwone Wierchy, w które wcina się swymi końcowymi, wysoko zawieszonymi odnogami, Mułową Doli…
Miętusia Hala
Miętusia Hala. P. Dawna hala past. obejmująca niegdyś Miętusią Dolinę z jej stokami (bez Litworowej Doliny i Mułowej Doliny), a pierwotnie również dolną część Kościeliskiej Doliny z Wyżnią Miętusią Kirą i Niżnią Miętusią Kirą.Szałasy i szopy past. stały w Miętusiej Dolinie w róż…
Miętusia Jaskinia
Miętusia Jaskinia (1273 m). P. Otwór w Miętusiej Dolinie na zach. brzegu Wantul, na wsch. od wylotu Małej Świstówki, poniżej stoku Dziurawe i Piwnicy Miętusiej. Większą część jaskini można zwiedzić tylko w zimie, gdy opada w niej poziom wody w syfonach. Przejście jest b. trudne…
Miętusia Jaskinia, Wyżnia
Miętusia Jaskinia, Wyżnia (1393 m). P. Dawniej również Jaskinia w Małej Świstówce. W Miętusiej Dolinie, w zach. stoku dolnej części Małej Świstówki. Wg stanu badań z końca 1998: dług. korytarzy ok. 900 m, deniwelacja 142 m (-108, +34). Otwór i wstępna salka zostały poznane przez…
Miętusia Kazalnica
Miętusia Kazalnica (1805 m). P. Opada ona swą pn.-wsch. ścianą (320 m wysoką) do pd.-zach. kąta Wielkiej Świstówki w Miętusiej Dolinie, bezpośrednio na prawo od Mułowych Spadów, tj. progu Mułowej Doliny. Wierzchołek M.K. to po prostu najdalej ku wsch. wysunięty róg Szerokiego Up…