Litera M
Marček Aladár
Marček Aladár, w niem. publikacjach także Marcsek (ur. 1928). Prawnik (dr), inż., wieloletni bibliotekarz Stacji Badawczej TANAPu. Od 1965 publikował liczne artykuły i prace związane z Tatrami o różnorodnej tematyce: ochrona przyrody, TANAP, dzieje badań, bibliografie itd., np.…
Marchlewscy
Marchlewscy. Wielu członków tej rodziny przez kilka pokoleń było związanych w różny sposób z Zakopanem i Tatrami. Józef Marchlewski (1830-1907), pochodzący z okolic Grudziądza, jako kupiec zbożowy we Włocławku ożenił się z niem. nauczycielką Augustą (właśc. Emilią Augustą) Rücke…
Marchlewska Zofia
Nie okreslony
Marchlewski Andrzej
Marchlewski Andrzej (18 XI 1938 Bukowina Tatrz.), syn » Marcelego Marchlewskiego. Socjolog (UW 1964). W 1973-83 pracownik Tatrz. Stacji Nauk. ZOP PAN w Zakopanem, od 1983 Tatrz. Parku Nar. tamże. Prowadził badania nad ruchem tur. i problematyką zagospodarowania przestrz. w TPN.…
Marchlewski Jan
Marchlewski Jan (18 IX 1908 Kraków - 3 VII 1961 tamże), syn » Leona Marchlewskiego. Zoolog (UJ 1927-39, dr 1947), ornitolog, od 1955 prof. nadzw. WSR w Krakowie. Autor prac nauk. i pop.-nauk. z zakresu anatomii porównawczej, faunistyki, hodowli, ochrony przyrody i łowiectwa, pub…
Marchlewski Julian
Marchlewski Julian (17 V 1866 Włocławek - 22 III 1925 Bogliasco k. Nervi, Włochy, prochy poch. w Berlinie, w 1950 w Warszawie w Alei Zasłużonych na Powązkach). Ekonomista (studia na uniw. w Zurychu 1896, dr 1897), publicysta, ideolog i działacz polskiego i międzynar. ruchu robot…
Marchlewski Leon Ludzie
Marchlewski Leon (15 XII 1869 Włocławek - 16 I 1946 Kraków), brat » Juliana Marchlewskiego. Chemik (politechn. w Zurychu 1890), prof. UJ od 1903, czł. AU od 1899, czł. Rady Naczelnej PSL "Piast" 1927-31, senator 1930-35. Autor wybitnych prac nauk. z różnych działów chemii, m.in.…
Marchlewski Marceli
Marchlewski Marceli (12 II 1905 Kraków - 24 VIII 1988 Zakopane), syn » Leona Marchlewskiego. Mgr inż. leśnik, w 1931-38 nadleśniczy w Nadleśnictwie Zakopane-Bukowina, a w 1938-39 także w Jaworzynie Spiskiej, do wybuchu wojny. Od lutego 1945 był nadleśniczym w Zakopanem, zarządza…
Marchlewski Teodor
Marchlewski Teodor (12 VII 1899 Manchester, Anglia - 27 I 1962 Kraków), syn » Leona Marchlewskiego. Biolog (UJ 1922), zootechnik, od 1934 prof. na Wydz. Roln. UJ. Autor wielu prac z zakresu genetyki i hodowli zwierząt domowych. Czł. PAU i PAN (1952), poseł na Sejm 1952-56. W 193…
marchwica
marchwica (Ligusticum mutellina, Meum mutellina, Mutellina purpurea ), z rodziny Baldaszkowatych (Umbelliferae ). Nazwa pochodzi od dużego podobieństwa do marchwi: b. podobne są drobno pocięte listki i baldaszek kwiatowy o malutkich białych lub białaworóżowych, dość przyjemnie p…
Marchwiczna Przełęcz
Marchwiczna Przełęcz ( 2055 m). P. Szerokie siodło między Opalonym Wierchem a Miedzianem. Nazwa pochodzi od rozległego upłazu, położonego poniżej przełęczy od strony Morskiego Oka i zwanego Marchwiczne (w góralskiej wymowie Marficne ), gdyż rośnie tam obficie roślina zwana » mar…
Marcinkowski Marian
Nie okreslony
Marcinkowski Włodzimierz
Marcinkowski Włodzimierz (13 VIII 1904 Tarnów - 20 II 1991 Kraków). Turysta, taternik, lekarz (UJ 1928, dr), działacz ochrony przyrody, od 1931 jeden z czołowych publicystów i działaczy w społ. ruchu przeciwalkoholowym. Na wycieczki w Tatry zaczął chodzić z ojcem, w czasie coroc…
Marcisz Andrzej
Marcisz Andrzej (30 XII 1961 Kraków). Taternik (od 1978). Dokonał I przejścia szeregu dróg ekstremalnych w Tatrach Wys. i Zach. w lecie i zimą, m.in. na Małym Kiezmarskim Szczycie, Kazalnicy Mięguszowieckiej i Małym Młynarzu. Wiele dróg dotąd hakowych przeszedł jako pierwszy kla…
Marcsek Andor
Marcsek Andor jun., także Andreas, syn » Andora Marcseka sen. Spiskoniem. prof. gimnaz. w Nowej Wsi Spiskiej, współred. rocznika "Magyarországi Kárpátegyesület Évkönyve" = "Jahrbuch des Ungarischen Karpathenvereins" w 1911-17.
Marcsek Andor
Marcsek Andor lub Andreas, sen. (30 X 1856 Kiezmark - ok. 18 XII 1911 Nowa Wieś Spiska). Spiskoniem. prof. gimnaz. w Nowej Wsi Spiskiej od 1882, czł. Spiskiego Tow. Hist., skarbnik Węg. Tow. Karp. (MKE) 1891-1911, działacz społeczny. Lit. - "Jahrb. UKV" 34, 1912 (Moriz Lővy).
Margica
Margica (1718 m); Margica; Grätl, Grätchen, Gäher Turm, Jäher Turm; Tarajka. S. Wybitne, urwiste, trawiasto-skaliste wzniesienie w górnej części bocznej pn.-wsch. grani Bujaczego Wierchu, między Kurzą Dolinką a Suchą Doliną Bielską. W pn.-wsch. stokach M. znajduje się Alabastrow…
margiel
margiel. Skała osadowa barwy białawej, brązowawej lub szarej, złożona z wapienia i dużej domieszki składników ilastych, wpływających na miękkość i kruchość tej skały, a także z różnych in. domieszek w niewielkich ilościach. Gdy procent zawartości wapienia przewyższa procent zawa…
Margreiter-Kownacka Marta
Margreiter-Kownacka Marta (14 IX 1939 Kraków), z domu Buratyńska, potem kolejno Kownacka (pierwsza żona » Andrzeja Kownackiego) i Margreiter. Hydrobiolog (dr). W 1961-73 adiunkt w Zakładzie Biologii Wód PAN w Krakowie, potem pracownik nauk. Uniw. w Innsbrucku (1973-86) i Austr.…
Markiewicz Władysław
Markiewicz Władysław (? - ok. 1911). Prawnik (dr), adwokat krajowy w Krakowie, radca miejski tamże (np. w 1878), działacz Tow. Tatrz. M. był członkiem założycielem TT (w pewnym okresie zwanym członkiem dożywotnim) od 1874 aż do 1909 włącznie. Wspólnie z Bolesławem Lutostańskim i…
Marko Carlo sen.
Marko Carlo sen.(29 IX 1791 Lewocza - 18 XI 1860 Villa Appeggii k. Antelle, Włochy). Malarz, pejzażysta i portrecista. Był z zawodu inżynierem i początkowo pracował w tym fachu, potem jednak - po studiach malarskich w Wiedniu - zajmował się wyłącznie malarstwem. Od 1832 mieszkał…
Marmurowa Jaskinia
Marmurowa Jaskinia (1771 m). P. Otwór jej znajduje się na pr. od linii spadku wierzchołka Miętusiej Kazalnicy, blisko skraju Szerokiego Upłaziańskiego, ponad ścianami opadającymi do Wielkiej Świstówki w Miętusiej Dolinie. Wg stanu badań z końca 1998: dług. jaskini 681 m, deniwel…
Marszewski Józef
Marszewski Józef (ok. 1825 Warszawa lub Wilno - 1883 Warszawa). Malarz (studia w Petersburgu 1853-56 i Düsseldorfie), głównie pejzażysta. Wystawiał od 1855. Robił wycieczki w Tatry (zapewne po 1862) i malował tam pejzaże. Wystawiał m.in. w Warszawie i Krakowie obrazy: Widok Kośc…
Martin Alfred
Martin Alfred (24 VII 1882 na Górnych Łużycach - ? Monachium?). Niem. alpinista i taternik, historyk i socjolog, prof. uniw. we Frankfurcie, Monachium i Getyndze, z przerwą w czasach hitlerowskich ze względów politycznych. Alpinizm uprawiał w 1900-64, w Alpach, Pirenejach, Abruz…
Martynowicz Miłosz
Martynowicz Miłosz (27 II 1959 Wrocław). Turysta, taternik, narciarz, przodownik turystyki górskiej, strażnik ochrony przyrody, w 1984-86 ratownik ochotnik GOPR. Bibliofil, księgarz, wydawca literatury górskiej.Posiada duży księgozbiór literatury górskiej (ok. 5 000 pozycji), w…
martyrologia wojenna
martyrologia wojenna. W czasie II wojny świat. wojska niem. (z oddziałami armii słow.) zajęły pow. nowotarski już pierwszego dnia wojny, 1 IX 1939 (»okupacja). Wkrótce potem (X 1939) zaczęło na tym terenie działać gestapo, które aż do stycznia 1945 miało swą siedzibę w Zakopanem…
Marusarz
Marusarz (rodzina). Nazwisko to pojawia się w starych aktach dopiero w 1687 i 1705, w Szaflarach i Olczy, ale było rozpowszechnione na Podhalu chyba już wcześniej i szerzej, gdyż do końca XVIII w. jest zarejestrowane w 7 dalszych wsiach od Pieniążkowic na pn., po Zakopane i Dzia…
Marusarz Andrzej
Marusarz Andrzej, jun. (31 VIII 1913 Zakopane - 3 X 1968 Kraków, poch. w Zakopanem na starym cment.), syn przewodnika tatrz. » Jędrzeja Marusarza-Jarząbka. Narciarz, taternik, przewodnik tatrz., ratownik górski, marynarz. Przewodnictwa nauczył się przy ojcu, towarzysząc mu w wyc…
Marusarz Jan
Marusarz Jan, brat słynnego skoczka narc. »Stanisława Marusarza. Zawodnik narc., taternik. Startował w zawodach narc. (skoki, biegi, zjazdy) w Zakopanem w latach 1930. i osiągał b. dobre wyniki. W czasie II wojny świat. walczył w I Brygadzie Karp. na Bliskim Wschodzie; ciężko ra…
Marusarz Józef
Marusarz Józef (26 I 1926 Zakopane), najmłodszy z trzech synów » Jędrzeja Marusarza-Jarząbka. Zawodnik narc. (olimpijczyk), ratownik tatrz., z zawodu cieśla (zakop. Szkoła Przem. Drzewn. 1943), potem architekt (Politechn. Krak., mgr inż. 1954). Jako zawodnik narc. startował w tr…
Marusarz Stanisław
Marusarz Stanisław (18 VI 1913 Zakopane - 29 X 1993 tamże, poch. na starym cment.), syn gajowego, a bratanek przewodnika » Jędrzeja Marusarza-Jarząbka. Góral podh., słynny zawodnik narc. (SNPTT Zakopane i Centr. Wojsk. Klub Sport.), w 1927-54 wielokrotny zwycięzca na Mistrzostwa…
Marusarz Stanisław
Marusarz Stanisław (2 III 1909 Zakopane - 8 VIII 1981 tamże, poch. na starym cment.), syn » Jędrzeja Marusarza-Jarząbka. Zakop. góral (rolnik), przewodnik tatrz., ratownik górski, instruktor narc. PZN. W latach międzywoj. dużo chodził po Tatrach jako tragarz na wycieczkach prowa…
Marusarz-Jarząbek Jędrzej
Marusarz-Jarząbek Jędrzej lub Andrzej (28 VII 1877 Kościelisko k. Zakopanego - 1 X 1961 Zakopane, poch. na starym cment.). Góral podh., cieśla, jeden z najlepszych przewodników tatrz. i najbardziej aktywnych ratowników górskich w Tatrach. Przewodnikiem klasy III został w 1904, k…
Marusarzowa Przełączka
Marusarzowa Przełączka; Ondrejova štrbina. PS.Głębokie siodełko w pd. grani Niżniego Żabiego Szczytu, bezpośrednio na pn. od Marusarzowej Turni.
Marusarzowa Turnia
Marusarzowa Turnia (ok. 2075 m); Ondrejova veža; - ; Marusarz-torony. PS. Wybitna turnia w pd. grani Niżniego Żabiego Szczytu, tuż na pn. od Owczej Przełęczy. Od górnego odcinka owej grani M.T. jest oddzielona Marusarzową Przełączką. Pierwsze wejście: Janusz Chmielowski, Károly…
Marusarzówna Helena
Marusarzówna Helena (17 I 1918 Zakopane - 12 IX 1941 Pogórska Wola k. Tarnowa, w 1958 poch. w Zakopanem na starym cment.), siostra » Stanisława Marusarza, narciarza i kuriera tatrz. Podh. góralka, zawodniczka narc., w czasie II wojny świat. kurierka w pol. ruchu oporu (na trasie…
Maślanka Jerzy
Maślanka Jerzy (30 IX 1886 Lwów - 18 IX 1961 Warszawa). Inż. (Politechn. Lwow. 1911), od 1920 w Warszawie; taternik, alpinista, jeden z pionierów narciarstwa polskiego. W Tatry przyjeżdżał od 1900, a w 1905-14 należał do czołowych taterników. Taternictwo zaczął uprawiać w towarz…
Maślankiewicz Kazimierz
Maślankiewicz Kazimierz (9 VI 1902 Pruchnik k. Jarosławia - 21 VIII 1981 Kraków). Geolog (UJ, dr 1927), mineralog i chemik, prof. Uniw. Wrocł. i Akad. Med. w Krakowie, red. nacz. czasopisma "Wszechświat" 1955-81, prezes ZG Polskiego Tow. Przyrodników im. Kopernika 1959-81, wybit…
Mat'ašák Jozef
Matašák Jozef (6 II 1884 Orawskie Podzamcze = Oravský Podzámok - 19 IX 1926 Podolie, poch. w Siedlackiej Dębowej = Sedliacka Dubová na Orawie). Słow. ksiądz, uczył w gimnazjum w Trzcianie na Orawie, był dziekanem w Siedlackiej Dębowej. Zamiłowany turysta tatrz., działacz oddział…
Mateja Andrzej
Mateja Andrzej (21 VIII 1935 Kościelisko). Ratownik tatrz. od 1956 (zawodowy od 1966) w Grupie Tatrz. GOPR, uczestnik ok. 170 wypraw ratunkowych w Tatrach. Biegacz narc., uczestnik zim. olimpiad w Squaw Valley i Cortina dAmpezzo oraz narc. mistrzostw świata w Lahti i Zakopanem.