Litera M
Młodziejowski Jerzy
Młodziejowski Jerzy (2 II 1909 Łuhinki, Wołyń - 7 V 1985 Poznań). Geograf (dr 1935), taternik, krajoznawca, skrzypek i altowiolista (Konserw. Pozn. 1927), kompozytor, dyrygent (chórów, orkiestr symf. i in.), krytyk muzycz., publicysta (sprawy muzycz., krajozn. i ochrony przyrody…
Młotecki Piotr
Młotecki Piotr (15 XI 1925 Piłatkowce, Podole). Taternik, alpinista, energetyk, projektant przem. w Warszawie. W 1942-45 żołnierz AK na Podolu. Taternictwo uprawiał od 1954 w lecie i zimą, w 1959 i 1961 wspinał się w Alpach. Od 1959 kierował sprawami alpin. w Klubie Turystów Gór…
młotek taternicki
młotek taternicki. Służy gł. do wbijania i wybijania haków, czasem do wykuwania chwytów i stopni w lodzie itp. Istnieją różne modele młotków; zimowe posiadają zwykle z jednej strony długi dziób (podobnie jak czekan). Używanie młotków przez taterników upowszechniło się dopiero w…
Młynarz
Młynarz (2168, 2170 m); Mlynár; Müller; Molnár. S. Rozłożysty szczyt w bocznej grani odchodzącej od Wyżniego Żabiego Szczytu ku wsch., a potem skręcającej ku pn. Wznosi się nad Ciężką Doliną, Żabią Doliną Białczańską i gł. gałęzią Doliny Białej Wody.Młynarza dobrze widać z szosy…
Młynarz, Mały
Młynarz, Mały (1975, 1973 m); Malý Mlynár; Kleiner Müller; Kis-Molnár. S. Mało wybitne wzniesienie w pn. grani Młynarza, między Żabią Doliną Białczańską a gł. gałęzią Doliny Białej Wody. Pierwsze wejście: góralscy koziarze ok. 1850 lub wcześniej, potem kartografowie przed 1897;…
Młynarzowa Przełęcz
Młynarzowa Przełęcz (2087 m), dawniej Przełęcz pod Młynarzem; Mlynárovo sedlo, dawniej Sedlo pod Mlynárom; Müllerscharte; Molnár-hágó. S. Najniższa przełęcz między Wyżnim Żabim Szczytem a Młynarzem. Można przez nią przedostać się z Żabiej Doliny Białczańskiej do Ciężkiej
Młynica
Młynica; Mlynica; Mlinicabach; Mlinica-patak. S. Potok płynący Młynicką Doliną, na niektórych odcinkach podziemnie. Wypływa z Niżniego Koziego Stawu (1963, 1941 m), przepływa przez Wołowe Stawki i Staw nad Skokiem, poniżej którego tworzy wodospad Skok.Na wsch. od Szczyrbskiego J…
Młynicka Dolina
Młynicka Dolina, dawniej błędnie Dolina Młynica; Mlynická dolina, dawniej Mlynica lub dolina Mlynica; Mlinicatal; Mlinica-völgy.S. Duża dolina po pd. stronie Tatr Wys., pierwsza na zach. od Mięguszowieckiej Doliny. Młynicką Dolinę otaczają: Grań Baszt, Szczyrbski Szczyt, Hruby W…
Młynicka Przełęcz
Młynicka Przełęcz; Mlynické sedlo, Sedlo pod Parohami; Mlinicascharte; Mlinica-hágó. S. Między Hlińską Turnią a Szczyrbskim Szczytem. Ułatwia dostęp z Młynickiej Doliny do wspom. szczytów.Nazwy M.P. pochodzą przeważnie od nazw Młynickiej Doliny. Słow. nazwa Sedlo pod Parohami po…
Młyniska
Młyniska (ok. 1150 m). P. Miejsce w lesie nad zach. brzegiem Pyszniańskiego Potoku w Kościeliskiej Dolinie, przy drodze dochodzącej tu z Wielkiej Polany Ornaczańskiej (na pd. od niej). Są tu ślady dawnego zakładu oczyszczania rudy (mury, rowy po płuczkach i szczątki konstrukcji…
Młyniska, Polana
Młyniska, Polana (ok. 910-930 m). P. W dolnej części Strążyskiej Doliny, nad zach. brzegiem Strążyskiego Potoku (dawniej Potok Młyniska), tam gdzie stoi leśniczówka.Nazwa ma się wiązać z dawnymi robotami górn. w Strążyskiej Dolinie.
Młyniska, Potok
Młyniska, Potok. P. Powstaje nieco poniżej wylotu Strążyskiej Doliny z połączenia Strążyskiego Potoku z potokiem płynącym z Doliny ku Dziurze. Płynie przez Żywczańskie i Kasprusie, po czym wpada w Zakopanem do Cichej Wody. Pr. dopływami P.M. są Biały Potok i Foluszowy Potok.Nazw…
Młynkowiec
Młynkowiec, w górnym biegu Samków Potok. P.Powstaje w źródle » Zimnik (ok. 905 m), nieco na zach. od wylotu Strążyskiej Doliny, i płynie ku pn., mając po swej zach. stronie osiedle Buńdówki i wzgórze Gronik ( 876 m), a po wsch. stronie Księży Las i Gąsienicowy Wierch ( 868 m). N…
mnich
mnich (legendarny). Górale podh. opowiadali dawniej, że po Tatrach wędruje tajemniczy m. (czy duch mnicha) i że ujrzenie go wróży nieszczęście. Michał Bałucki przypuszczał, że wierzenie to wiąże się z pobytem Cystersów na Podhalu (XIII w.) i że "rządy mnichów musiały dobrze dać…
Mnich Szczyty
Mnich (2068, 2070 m); Mních; Mönch; Barát. P. Charakterystyczna w krajobrazie Morskiego Oka iglica skalna, wznosząca się na pd.-zach. od tego jeziora, na prawo od Mięguszowieckich Szczytów, na skraju Doliny za Mnichem. Niegdyś uważany za niedostępny, a potem za najtrudniej osiąg…
Mnich Jałowiecki
Mnich Jałowiecki lub po prostu Mnich (1462, 1460 m); Mních. S. Wzgórze o skalistych partiach szczytowych i lesistych stokach opadających ku wsch. i pd.-wsch. do dolnej części Jałowieckiej Doliny. Tuż na zach. od wierzchołka M.J. znajduje się »Czerwieniec, a dalej na zach.: Babki…
Mnich Małołącki
Mnich Małołącki lub po prostu Mnich. P. Dolna turnia w grupie skał po pd. stronie dolnego końca żlebu spadającego z Kondrackiej Przełęczy (1722, 1725 m) do Doliny Małej Łąki. M.M. opada ku dolinie swą częściowo przewieszoną zach. ścianą, ok. 140 m wysoką.Górne turnie w tej samej…
Mnich, Zadni Szczyty
Mnich, Zadni (2172, 2172 m); Druhý Mních, Zadný Mních; Mönch II., Hinterer Mönch; Barát II., Hátsó-Barát. PS. Urwista turnia w gł. grani Tatr Wys. ponad Doliną za Mnichem, między Ciemnosmreczyńską Turnią a Cubryną. Zadniego Mnicha widać dobrze z końcowej części szosy do Morskieg…
Mnichem, Dolina za
Mnichem, Dolina za; dolinka za Mníchem; Mönchstal; Barát-völgy. P. Zasłana rumowiskami dolina, ok. 1 km dług., stanowiąca odnogę Doliny Rybiego Potoku. Otaczają ją: Miedziane, Szpiglasowy Wierch, Ciemnosmreczyńska Turnia, Zadni Mnich, Cubryna i Mnich.Na dolnym tarasie Doliny za…
Mnichem, Hala za
Mnichem, Hala za. P. Dawna hala past., obejmująca niegdyś Dolinę za Mnichem i wsch. stoki góry Miedziane. Była to właściwie tylko część Hali Morskie Oko, ale w praktyce dość wyodrębniona. Jedyny szałas Hali za Mnichem stał na Mnichowej Płaśni.
Mnichem, Żleb pod
Mnichem, Żleb pod. P. Wielki, głęboko wcięty żleb, który spod Małej Cubryńskiej Galerii zbiega w dół ku pn.-wsch., między urwiskami Cubryny i Mnicha, w kierunku pd.-zach. brzegu Morskiego Oka. Ze Żlebu pod Mnichem wypiętrza się pn.-wsch. ściana Mnicha.
Mnichowa Płaśń
Mnichowa Płaśń (ok. 1650 m) lub Płaśń pod Mnichem. P. Duży taras na wsch. stokach Miedzianego, w pobliżu ścieżki wiodącej znad Morskiego Oka do Doliny za Mnichem. Niegdyś stał tu jedyny szałas (dość prymitywna koleba) Hali za Mnichem.
Mnichowa Płaśń, Wyżnia
Mnichowa Płaśń, Wyżnia (ok. 1820-1875 m). P.Wielki nieregularny taras po orogr. prawej stronie Doliny za Mnichem, na pd.-wsch. od Stawu Staszica i powyżej niego; sięga pod pn. ścianę Mnicha. Na piętrach W.M.P. leżą Wyżnie Mnichowe Stawki.
Mnichowe Plecy
Mnichowe Plecy. P.Duży taras u samego podnóża pn.-zach. ściany Mnicha, wysoko ponad dnem Doliny za Mnichem i dużo wyżej od Wyżniej Mnichowej Płaśni.
Mnichowe Stawki, Wyżnie
Mnichowe Stawki, Wyżnie. P. Grupa dziewięciu maleńkich stawków na bocznym tarasie Doliny za Mnichem, zwanym Wyżnią Mnichową Płaśnią, na wys. od 1833 do 1871 m. Ich powierzchnia: od 0,004 do 0,06 ha. Największy (44,5 x 21 m) i zarazem najgłębszy (2,3 m) leży najdalej ku pd.-wsch.…
Mnichowy Stawek, Zadni
Mnichowy Stawek, Zadni (ok. 2070 m). P. Maleńki staweczek na najwyższym tarasie Doliny za Mnichem u stóp Zadniego Mnicha i Cubryny. Do późnego lata bywa ukryty pod pokładami śniegów zimowych. Z wszystkich stawów Tatr Pol. leży on najwyżej. Pomiary Józefa Nyki: 0,04 ha, 35 x 15 m…
Mnichy Chochołowskie
Mnichy Chochołowskie (ok. 1500 m). P.Długi rząd turniczek nad lasem na pd. zboczu wsch. ramienia Bobrowca, wysoko nad Chochołowską Polaną, z której dobrze je widać.
Mniszek
Mniszek (ok. 2045 m). P. Wybitna turniczka w pd.-zach. grani Mnicha, dobrze widoczna znad Morskiego Oka.
Modra Ławka
Modra Ławka (ok. 2266 m); Zmrzlé sedlo; Papirustalscharte, Pflockseeschartl; Papirusz-csorba, Karó-tavi-rés. S. Ostro wcięta przełączka w gł. grani Tatr Wys., między Modrą Turnią a Czerwoną Turnią. Przejście przez M.Ł. z Jastrzębiej Doliny do Kołowej Doliny jest tylko dla tatern…
Modra Turnia
Modra Turnia (ok. 2310, 2311 m); Zmrzlá veža, dawniej Červená veža; Rotseeturm, Grosser Pflock-seeturm; Vörös-tavi-torony, Nagy-Karó-tavi-torony. S.Niewielka w stosunku do swych sąsiadów ale wybitna, stożkowata turnia w gł. grani Tatr Wys., między Kołowym Szczytem a Czerwoną Tur…
Modry Stawek
Modry Stawek ( 1865 m); Belasé pleso, Modré pleso; Blauer See; Kék-tó. S. Na środk. piętrze Jagnięcej Doliny. Pomiary pracowników TANAPu z 1961-67: 0,070 ha (dawniejszy pomiar 0,17 ha), 43 x 22 m, głęb. 3,7 m. Stawek ten czasem całkowicie wysycha.
modrzew Rośliny
modrzew (Larix), z rodziny Sosnowatych (Pinaceae). Wyniosłe drzewo iglaste o igłach opadających na zimę. W Tatrach występują dwa podgatunki m.: m. europejski (Larix decidua ssp. europaea) i m. polski (L. decidua ssp. polonica). Modrzewie rodzime rosną w Tatrach gł. po pd. stroni…
modrzyk górski
modrzyk górski (Cicerbita alpina, Mulgedium alpinum ), z rodziny Złożonych (Compositae ). Wysoki do 1,5 m, o liściach wcinanych lirowato z dużym trójkątnym odcinkiem szczytowym. Koszyczki o kwiatach niebieskofioletowych z pręcikami turkusowymi, zebrane są w duże, dość luźne szcz…
Mogilnicki Henryk Władysław
Mogilnicki Henryk Władysław (9 XII 1906 Łódź). Taternik, alpinista, polarnik, fotografik, z zawodu chemik. Fotograf górski i projektant sprzętu wysokogórskiego. Zaczął uprawiać taternictwo w 1923. W 1930-33 należał do czołowych taterników zarówno w lecie jak i w zimie. W zimie d…
Mokra Dziura
Mokra Dziura lub Wodna Jama (ok. 1160 m); Mokrá diera; Wasserloch; Nedves-barlang. S. Wodna jaskinia w Jaworowej Dolinie, nad lw. (zach.) brzegiem Jaworowego Potoku, w okolicy Polany Jaworzynki. Długość jaskini ok. 325 m, deniwelacja ok. 35 m. Płynie nią strumień, tworzący w głę…
Mokra Wanta Miejsca
Mokra Wanta (ok. 1750 m) lub Mokra Wanta w Żabiem. Ukośny, szeroki pas dość stromych, podciętych płyt z olbrzymią nyżą wraz z przewieszonymi, ociekającymi wodą skałami, które je ograniczają od góry, w linii spadku grani między dwoma siodłami Białczańskiej Przełęczy, a dość wysok…
mokrzyce
mokrzyce (Minuartia ), z rodziny Goździkowatych (Caryophyllaceae ). W Tatrach rosną trzy gatunki mokrzyc: m. wiosenna (M. verna ) o cienkich, wąskich, niedługich listkach i białych, niewielkich gwiazdkowatych kwiatkach pięciopłatkowych; m. Kitaibela (M. laricifolia ssp. kitaibel…
Molkówka
Molkówka (ok. 945-990 m). P.Obszerna polana na zach. od Siwej Polany i Siwej Wody, a zaraz na pn. od Siwiańskich Turni, zatem jeszcze na pn. stokach Tatr Zach. oraz na samym Europejskim Dziale Wodnym. Oprócz jej pd.-wsch. skraju, skąd woda spływa ku wsch. do Siwej Wody, większa…
Momatiuk Czesław
Momatiuk Czesław (20 VII 1936 Katowice - 23 XI 1972 Nowy Jork, USA). Taternik, alpinista, fotograf górski; po studiach na AWF w Warszawie (1955-59) napisał pracę magisterską o wypadkach w Tatrach. Taternictwo zaczął uprawiać w 1951. Na przełomie lat 1950. i 1960. był jednym z cz…
Momot Stanisław
Momot Stanisław (12 XI 1939 Pielaki, woj. zamojskie). Mgr geografii (krak. WSP), fotoreporter, fotografik. Mieszkaniec Zakopanego od 1962; do 1975 był nauczycielem. Fotografuje od 1961. Autor wielu zdjęć o tematyce tatrz., zakop. i podh., ukazujących się w prasie krajowej i zagr…