Litera K
Koło Grotołazów Organizacje
Koło Grotołazów lub Klub Speleologiczny w Zakopanem (1923). Organizacja, która miała powstać w 1923 przy Sekcji Przyrodniczej PTT i zajmować się badaniem jaskiń tatrz. Członkami mieli być Stefan i Tadeusz Zwolińscy oraz osoby uczestniczące w ich wyprawach do jaskiń tatrz.W rzecz…
Koło Jaskinioznawcze PTTK Organizacje
Koło Jaskinioznawcze PTTK, przy Oddziale Zakop. PTTK, powstało w jesieni 1951, jako drugi w Polsce klub jaskiniowy. Celem tej organizacji było poszukiwanie i badanie jaskiń w Tatrach i in. okolicach Polski. Założycielami byli: Stefan i Tadeusz Zwolińscy , Edward Winiarski, Tadeu…
Koło Katowickie Klubu Wysokogórskiego Organizacje
Koło Katowickie Klubu Wysokogórskiego. Powstało w 1956 z przekształcenia się Koła Śląskiego KWPTT, po utworzeniu odrębnych kół Klubu Wys . w Gliwicach, Bielsku i Wrocławiu. W 1975 (po powstaniu Pol. Związku Alpinizmu w 1974) Koło Katowickie Klubu Wys. przekształciło się w samodz…
Koło Pisarzy Podhalańskich Organizacje
Koło Pisarzy Podhalańskich istniało w Zakopanem od 1946 przez kilka lat. Prezesem był najpierw Jan Gwalbert Henryk Pawlikowski , potem Stanisław Nędza-Kubiniec . Członkami byli m.in.: Maria Skotnicowa , Edward Kłoniecki , Adam Pach , Aniela Gut-Stapińska , Teresa Janina Harsdorf…
Koło Przewodników Tatrzańskich PTTK w Gliwicach Organizacje
Koło Przewodników Tatrzańskich PTTK w Gliwicach. Powstało 29 I 1973, ale przygotowania zainicjował już w 1967 ówczesny przewodniczący Komisji Turystyki Górskiej ZO PTTK w Gliwicach, Tadeusz Szczerba , będący wtedy jedynym przewodnikiem tatrz. w Gliwicach. W 1967-70 szkolono kand…
Koło Przewodników Tatrzańskich PTTK w Katowicach Organizacje
Koło Przewodników Tatrzańskich PTTK w Katowicach (od 1984: imienia Janusza Chmielowskiego ). Z inicjatywy Emanuela Sukiennika (przewodniczącego Okręgowej Komisji Turystyki Górskiej PTTK w Katowicach) została założona w 1953 Sekcja Przewodnictwa Tatrzańskiego przy Oddziale Katowi…
Koło Przewodników Tatrzańskich PTTK w Krakowie Organizacje
Koło Przewodników Tatrzańskich PTTK w Krakowie (im. Macieja Sieczki ). Po zdaniu egzaminu na przewodników tatrz. przez 27 osób z Krakowa powstała tam najpierw Sekcja Tatrzańska Koła Przewodników Terenowych (22 IV 1953), która 15 XII 1954 przekształciła się w Koło Przewodników Ta…
Koło Przewodników Tatrzańskich PTTK w Zakopanem Organizacje
Koło Przewodników Tatrzańskich PTTK w Zakopanem (im. Klimka Bachledy ). Powstało 6 X 1951 przy Oddziale Zakop. PTTK i zrzeszało przewodników tatrz. zamieszkałych przeważnie w , ale także w in. miejscowościach Podtatrza Pol., a wyjątkowo także poza tym regionem. Działalność. Koło…
Koło Przewodników w Nowym Sączu Organizacje
Koło Przewodników w Nowym Sączu. Powstało w 1954 przy Oddziale PTTK "Beskid" . Oprócz przewodników beskidzkich i terenowych skupiło też przewodników tatrz. zamieszkałych na terenie podstawowej działalności owego Oddziału (gł. w Nowym Sączu), np. w 1981 przewodników tatrz. było 1…
Koło Śląskie KWPTT Organizacje
Koło Śląskie KWPTT w Katowicach. Powstało 12 X 1949, a wywodziło się z » Sekcji Wysokogórskiej Oddziału Górnośląskiego PTT . W pierwszym zarządzie i komisji rewiz. byli: Marek Korowicz (przewodniczący), Damazy Mikiewicz (wiceprzew.), Franciszek Kłosiński (sekr.), Edmund Kaźmierc…
Koło Taterników Łodzian (KTŁ) Organizacje
Koło Taterników Łodzian (KTŁ). Powstało w końcu 1933 w ramach Oddz. Łódzkiego PTT, formalnie jako jego Sekcja Taternicka, potocznie jednak zwano ją Kołem Taterników Łodzian. Istniało do wybuchu wojny w 1939. Przewodniczył cały czas (1933-39) Czesław J. Bajer , członków stałych b…
Koło Wysokogórskie przy Oddziale Warszawskim PTT Organizacje
Koło Wysokogórskie przy Oddziale Warszawskim PTT (KWOWPTT). Jedna z trzech pol. organizacji tatern., z których połączenia w 1935 powstał Klub Wysokogórski . KWOWPTT zostało utworzone 27 V 1930 przez grupę wówczas najmłodszych, a b. czynnych taterników z Warszawy, którym przewodz…
Koło Zakopiańskie Klubu Wysokogórskiego Organizacje
Koło Zakopiańskie Klubu Wysokogórskiego. Powstało 12 I 1936 jako pierwsze koło miejscowe (terenowe) Klubu Wysokogórskiego PTT , który utworzono w 1935 z połączenia wszystkich ówczesnych pol. organizacji tatern.: STPTT, STAZS i KWOWPTT. Koło Zakop. KWPTT aż do 1947 było jednym z…
Kołodziejczyk January Ludzie
Kołodziejczyk January (10 VII 1889 Warszawa - 14 III 1949 Zalesie Dolne k. Warszawy). Botanik, historyk nauki, działacz PTK na polu krajoznawstwa i ochrony przyrody . W 1940-44 prowadził tajne nauczanie gimnaz. w Zalesiu Dolnym. W czasie studiów bot. na UJ (1910-14) był w 1913-1…
Kołodziejczyk Józef Ludzie
Kołodziejczyk Józef (15 VII 1892 Warszawa - 21 XII 1963 tamże), brat » Januarego Kołodziejczyka . Nauczyciel, krajoznawca, działacz PTK i PTTK, m.in. zajmował się krajoznawstwem młodzieży, ochroną zabytków i muzeami regionalnymi PTK i PTTK, opiekował się Krajoznawczym Ośrodkiem…
Kołodziejczyk Mieczysław Ludzie
Kołodziejczyk Mieczysław (8 VII 1945 Łętownia). Ratownik tatrz. od 1964 (zawodowy od 1969), uczestnik ok. 220 wypraw ratunkowych w Tatrach , wybitny znawca techniki ratunkowej, zwł. jaskiniowej, instruktor ratownictwa, w 1979-83 szef wyszkolenia Grupy Tatrz. GOPR , w 1981-83 zas…
Kołowa Czuba Miejsca
Kołowa Czuba; Dawna nazwa tej turni, Koło, powstała przez mylne przeniesienie na nią góralskiej nazwy upłazu znajdującego się z przeciwnej strony Dolinki pod Kołem, bezpośrednio pod ścianą Świnicy . Kołowa Czuba bywa też nazywana Kołową Turnią, ale ta ostatnia nazwa jest również…
Kołowa Dolina Doliny
Kołowa Dolina; Długość K.D.: ponad 2 1 2 km. Cała dolina leży w ścisłym rezerwacie TANAPu . Na jej terenie znanych jest ok. 10 jaskiń; najdłuższa ma ok. 30 m. Pasterstwo w K.D. istniało co najmniej od XVI w., uprawiane przez górali z Jurgowa , Czarnej Góry , Rzepisk i Lendaku ,…
Kołowa Grań Miejsca
Kołowa Grań; W K.G. wznoszą się Kołowe Turnie . Nazwa K.G. od Kołowej Doliny i Kołowych Turni .
Kołowa Przełęcz Przełęcze
Kołowa Przełęcz; Z Jagnięcej Doliny wiedzie na K.P. (właśc. na siodełko w grani powyżej niej) znakowana ścieżka tur., która dalej prowadzi na Jagnięcy Szczyt . Przejście z Kołowej Doliny przez K.P. do Jagnięcej Doliny było znane turystom od ok. 1850, a góralskim strzelcom dużo d…
Kołowe Turnie Miejsca
Kołowe Turnie; Pierwsze wejście na Wielką Kołową Turnię: Mieczysław Karłowicz w 1907. Zimą: Stanisław K. Zaremba w 1934. Nazwa K.T.: od Kołowego Stawu i Kołowej Doliny .
Kołowy Burdel Hale i polany
Kołowy Burdel lub po prostu Burdel; Przechodzi tędy drożyna wiodąca ze Skoruszowego Burdelu na Polanę pod Upłazem . Na K.B. jeszcze w latach międzywoj. stał budynek pasterski.O nazwie K.B.: » Burdel .
Kołowy Potok Woda
Kołowy Potok; Lewoboczny dopływ Koperszadzkiego Potoku (spływ na wys. ok. 1280 m); wypływa z Kołowego Stawu . Na niektórych mapach nazwą K.P. oznacza się także dolny bieg Koperszadzkiego Potoku, od spływu z K.P. Nazwa K.P. pochodzi od Kołowego Stawu.
Kołowy Staw Woda
Kołowy Staw; W Kołowej Dolinie , powyżej górnej granicy lasu . Pomiary pracowników TANAPu z 1961-67: 1,670 ha, 225 x 123 m, głęb. 1,1 m. Staw jest stopniowo zasypywany piargami , a po dużych opadach piaskiem i żwirem. Nazwa K.S. pochodzi zapewne od jego dawnego kształtu, zatraco…
Kołowy Szczyt Szczyty
Kołowy Szczyt; Na szczyt ten zapewne już w XVIII w. wchodzili poszukiwacze złota i skarbów tatrz . oraz jurgowscy myśliwi. W latach 1797-1800 prawdopodobnie weszli nań Christian Genersich i przew. Jakob Fabri sen., natomiast pewna jest wiadomość o wejściu Stanisława Staszica z j…
Kołowy Szczyt, Mały Szczyty
Kołowy Szczyt, Mały; Pierwszy od zach. i najwyższy szczyt » Jastrzębiej Grani . Ważnym wydarzeniem w dziejach taternictwa było zdobycie jego pd. ściany w 1938 (Stanisław Motyka i towarzysze), drogą uchodzącą wtedy za najtrudniejszą w Tatrach . Pierwsze wejście na M.K.S. (od pn.)…
Komarnicki Gyula Ludzie
Komarnicki Gyula (22 II 1885 Budapeszt - 27 VIII 1975 tamże), syn polskiego inżyniera, ktory osiadł na Węgrzech, ale sam już Węgier. Jeden z najwybitniejszych taterników , autor węg. i niem. przewodników po Tatrach , z wykształcenia prawnik (dr), w 1928-34 nacz. dyr. Węg. Kolei…
Komarnicki Roman Ludzie
Komarnicki Roman (1887 Wiedeń - 22 III 1973 Budapeszt), brat » Gyuli Komarnickiego . Wybitny taternik węg., prawnik (dr 1910), w latach międzywoj. jeden z czołowych adwokatów węg. i prezes Union International des Avocats, poeta. Wspinając się gł. ze swym bratem należał w 1906-12…
komary Zwierzęta
Nieliczne w Tatrach; jeden tylko gatunek, Aedes pullatus, można nazwać górskim, gdyż zalatuje on powyżej górnej granicy lasu. Kilka in. gatunków trzyma się głównie regli. Komar kłujący (Culex pipiens), którego samica odżywia się krwią ludzką i zwierzęcą, w Tatrach Pol. jest b. r…
komin Terminologia
1) Korytowate zagłębienie w skałach, stosunkowo wąskie ale dość głębokie i b. strome, często o wyraźnych trzech ścianach (dwóch bocznych i jednej w głębi), schodzących się mn.w. pod kątami prostymi. - 2) » komin krasowy. - 3) W gwarze podh. także wysmukła turniczka.
komin krasowy Terminologia
komin krasowy lub po prostu komin. Pionowy lub b. stromy » kanał krasowy, biegnący w górę. Może łączyć korytarze jask., przebiegające na różnych poziomach, albo może łączyć korytarz lub komorę jaskini z powierzchnią terenu. Czasem jeden i ten sam element jaskini jest albo komine…
Kominiarska Polana, Niżnia Hale i polany
Kominiarska Polana, Niżnia lub po prostu Niżnia Polana albo Niżnie; Była to gł. polana Hali Kominy Tylkowe .
Kominiarska Przełęcz Przełęcze
Kominiarska Przełęcz; Przez K.P. przechodzi Ścieżka nad Reglami .
Kominiarski Bańdzioch Jaskinie
Kominiarski Bańdzioch lub po prostu Bańdzioch. Wsród jaskiń tatrz. jest to jedna z najdłuższych (czwarta) i najgłębszych (trzecia). Znajduje się w pn.-wsch. stokach Kominiarskiego Wierchu. Ma dwa otwory: dolny na wys. 1456 m, ponad górnym końcem żlebu Żeleźniak (który zbiega ku…
Kominiarski Przysłop Miejsca
Kominiarski Przysłop; Kominiarski Przysłop należał do Hali Kominy Tylkowe - stąd jego nazwa.
Kominiarski Wierch Szczyty
Kominiarski Wierch; Nazwa Kominiarskiego Wierchu pochodzi od dawnej Hali Kominy Tylkowe , niegdyś obejmującej część jego pn. stoków; reszta jego stoków należała do hal: Stoły , Pisana , Smytnia , Iwanówka i Kominy Dudowe . W literaturze i na mapach szczyt ten jest często oznaczo…
Kominy Dudowe, Hala Hale i polany
Kominy Dudowe, Hala lub po prostu Kominy Dudowe; Dawna hala past. w Chochołowskiej Dolinie , niegdyś obejmująca Dudową Dolinę i jej otoczenie, zwłaszcza pn.-zach. stoki Kominiarskiego Wierchu .
Kominy Strążyskie Miejsca
Kominy Strążyskie lub krótko Kominy; Dwa dolne Kominy, dostępne drogami wspinaczkowymi (V), były już zdobywane w początkach XX w.
Kominy Tylkowe, Hala Hale i polany
Kominy Tylkowe, Hala, lub po prostu Kominy; Szałasy i szopy tej hali stały w dwóch miejscach: na Niżniej Kominiarskiej Polanie i na Kominiarskim Przysłopie . Nazwa hali pochodzi od nazwiska dawnego właściciela (Tylka) oraz - jak twierdzą górale - od istniejących na tej hali turn…
Kominy Zdziarskie Miejsca
Kominy Zdziarskie lub krótko Kominy; Osiągają wysokość 1150-2000 m. W murze skalnym, którym K.Z. opadają do Doliny Nowej, znajdują się ogromne otwory trzech Jaskiń Nowych , widoczne nawet z Podhala .