Litera K
Kleczyński Władysław Ludzie
Kleczyński Władysław (1871 - 23 X 1897 Kraków). Dr praw, urzędnik prokuratorii skarbu w Krakowie, taternik. Był synem prof. UJ, Józefa Kleczyńskiego (1841-1900), a bratankiem muzykologa " Jana Kleczyńskiego. Z powodu choroby płuc często i długo przebywał w Zakopanem, ale uprawia…
Klein Franz Ludzie
Klein Franz (na przełomie XVIII i XIX w.). Niem. (austr.?) leśniczy na Podhalu i w Tatrach. Na Podhale przybył po rozbiorach Polski i po zajęciu pol. dóbr królewskich starostwa nowotarskiego na własność skarbu austriackiego. W 1805-09 i w latach nast. był zarządcą hut w Kościeli…
Klein Jacob Theodor Ludzie
Klein Jacob Theodor (15 VIII 1685 Królewiec - 27 II 1759 Gdańsk). Jeden z najwybitniejszych przyrodników XVIII w., przede wszystkim zoolog, ale zajmował się różnymi działami nauk przyr. i in. Był Niemcem (ale znał język pol.), dużo podróżował po Europie, a w 1712 osiadł w Gdańsk…
Klemens Jozef Božetech Ludzie
Klemens Jozef Božetech (8 III 1817 Mikułasz Lipt. - 17 I 1883 Wiedeń). Słow. malarz (studia na akademii w Pradze do 1843), rzeźbiarz i przyrodnik, także nauczyciel rysunku i przyrodoznawstwa w szkołach. W 1843-46 przebywał na Orawie i w Szaryskiem, w 1848-55 w Mikułaszu Lipt. Na…
Klemensiewicz Zygmunt Aleksander Ludzie
Klemensiewicz Zygmunt Aleksander (24 IV 1886 Kraków - 25 III 1963 Gliwice, poch. w Krakowie). Taternik, alpinista, narciarz wysokogórski, wybitny fizyk i fizykochemik, prof. politechn. we Lwowie (1920-39), Londynie (1947-51) i Gliwicach (1956-60). Autor licznych prac z dziedziny…
Klemensiewiczowa Stefania Ludzie
Klemensiewiczowa Stefania, do 1912 Wieniewska, żona " Zygmunta A. Klemensiewicza. Taterniczka i alpinistka. W Tatrach bywała od 1904, uprawiając przez wiele lat turystykę, a od 1907 także dorywczo taternictwo w towarzystwie Zygmunta Klemensiewicza. Uczestniczyła w przejściu nowy…
Kleszczyński Zdzisław Ludzie
Kleszczyński Zdzisław (14 VII 1889 Warszawa - 6 IV 1938 tamże). Literat (poeta, autor powieści, nowel, komedii i felietonów), publicysta, tłumacz. W 1920 walczył na froncie jako ochotnik. W 1924-38 był członkiem redakcji „Kur. Warsz.”, a w 1926-31 redaktorem nacz. tygodnika „Rad…
kleterki
kleterki (z niem. Kletterschuhe ). Żargonowa, ale od dawna rozpowszechniona wśród taterników nazwa pantofli wspinaczkowych. Przed I wojną świat. i w latach międzywoj. stosowano tę nazwę zasadniczo do specjalnego obuwia o sznurkowej (dawniej) lub manszonowej (później) podeszwie.…
Klika Jaromír Ludzie
Klika Jaromír (26 XII 1888 Praga - 12 V 1957 Leningrad). Czes. botanik, działacz ochrony przyrody, od 1946 prof. uniw. w Pradze, czł. koresp. ČSAV (1955). Kolejno zajmował się głównie fitopatologią, dendrologią i geobotaniką, a także nauk. zasadami hodowli lasu. Od 1922 wiele je…
Klimaszewski Mieczysław Ludzie
Klimaszewski Mieczysław (26 VII 1908 Stanisławów). Geograf, geomorfolog, działacz ochrony przyrody, prof. Uniw. Wrocł. (1946-49) i UJ (1950-78), dyr. Inst. Geogr. UJ (1952-78), czł. PAN (1960), w 1965-72 poseł na Sejm PRL i zastępca przewodniczącego Rady Państwa. Autor licznych…
klimat Terminologia
W Tatrach nie jest kontynentalny, jak to czasem podawano. Jest to klimat wysokogórski stref umiarkowanych, o wpływach oceanicznych, o rocznej amplitudzie temperatury zmniejszającej się wraz ze wzrostem wysokości n.p.m. Dobowe wahania temperatury są b. duże, zwł. na jesieni. Śred…
Klimek Inne
„Klimek”; Radiotelefon przenośny, przeznaczony specjalnie dla ratowników GOPR, produkowany od ok. 1970 przez zakład Wojciecha Nietykszy w kolejnych, ulepszanych wersjach. Stosowanie radiotelefonów „Klimek” wybitnie usprawniło działalność ratowników GOPR w górach. Nazwa tego sprz…
Klimek Kazimierz Ludzie
Klimek Kazimierz (30 I 1934). Geograf (studia na UJ 1952-56, staże nauk. w Szwecji 1967 i Anglii 1976), dr 1965, prof. od 1982. W 1960-79 pracownik Inst. Geografii PAN (Zakład Geomorfologii i Hydrologii w Krakowie), w 1979-91 kierownik Zakładu Ochrony Przyrody i Zasobów Naturaln…
Klimiński Jerzy Ludzie
Klimiński Jerzy (18 XII 1932 Rabka), brat " Janiny Pawłowskiej. Taternik i ratownik górski, technik budowlany i absolwent AWF Kraków. Taternictwo uprawiał gł. w 1950-65, m.in. z Krzysztofem Berbeką i Jerzym Hajdukiewiczem, w lecie i zimą. Członek Klubu Wys. od 1951, instruktor t…
Klimkovics Béla Ludzie
Klimkovics Béla lub Klimkovič Vojtech (22 III 1833 Koszyce - 10 II 1885 tamże). Węg. malarz (studia w Wiedniu) i pedagog w Koszycach, gdzie od 1853 prowadził własną szkołę malarstwa. W Koszycach był też współzałożycielem i w 1876-85 kierownikiem muzeum. Ok. 1865 namalował panora…
Klimkovics Ferenc Ludzie
Klimkovics Ferenc lub František (31 VIII 1826 Koszyce - 9 IV 1890 Budapeszt). Węg. malarz i pedagog pochodzenia słowackiego. Po studiach w Peszcie, Wiedniu i Paryżu działał w 1859-69 w Koszycach, m.in. ucząc wsp. z bratem (" Klimkovics Béla ) w jego szkole malarstwa. Od 1869 był…
Klimkowa Przełęcz Przełęcze
Klimkowa Przełęcz; Pierwsze wejście: Jan Fischer, Michał Siedlecki oraz przew. Klemens Bachleda i Józef Gąsienica-Gładczan w 1893. Zimą: Wanda Czarnocka (-Karpińska) i Adam Karpiński w 1924. Nazwę Klimkowej Przełęczy (w postaci Bachleda-rés), w celu upamiętnienia słynnego przewo…
Klimkowa Turnia Miejsca
Klimkowa Turnia; Główny, najwyższy (pn.-wsch.) z czterech wierzchołków „Staroleśnego Szczytu. Nazwa ta - podobnie jak sąsiednie Klimkowe Wrótka i Klimkowy Żleb - upamiętnia słynnego przewodnika tatrz. ” Klemensa (Klimka) Bachledę, którego zasługą było zdobycie Staroleśnego
Klimkówka Hale i polany
Klimkówka; Dawniej stała tu leśniczówka. Obecnie polanka ta zarasta drzewami i nazwę Klimkówka stosuje się też do otaczającego ją lasu. Nazwa ta jest nieraz zniekształcana na Klinkówka, ale poprawnie jest Klimkówka i niewątpliwie pochodzi od jakiegoś Klimka.
klin
klin. Pol. i słow. termin topogr. (ludowy), w Tatrach oznaczający boczny, odgałęziający się grzbiet, który na podobieństwo klina rozdziela dwie doliny lub dwa żleby. Jako nazwa geogr., Klin bywa czasem przeniesiony z takiego grzbietu na szczyt, w którym kulminuje (" Starorobocia…
Klinowa Czuba Miejsca
Klinowa Czuba, dawniej Kliny. Od wierzchołka K.Cz. rozchodzi się kilka grzbietów, klinów, i stąd jej nazwa.
klon
klon (Acer platanoides ), z rodziny Klonowatych (Aceraceae ). Drzewo liściaste do 20 m wysokie. Liście 5-7-klapowe o wcięciach szeroko zaokrąglonych, a szczytach klap długo i ostro wyciągniętych. Kwiaty dość niepozorne, zielonawe, w podbaldaszkach, rozwijają się przed liśćmi w k…
Klub alpistů československých Organizacje
Klub alpistů československých (KAČS), Klub Alpinistów Czechosłowackich. Był to czechosł. klub tatern. i alpin., odpowiednik polskiego Klubu Wys., założony w 1924, z siedzibą w Pradze. W 1938, po podziale Czechosłowacji, KAČS zmienił nazwę na Klub alpistů českých (KAČ). W 1946 ul…
Klub československých turistů Organizacje
Klub československých turistů (KČST). Powstał w Pradze w 1888 jako Klub českých turistů (KČT) i do 1918 działał na terenie Czech i Moraw, a w 1919 - przyjąwszy nazwę Klub československých turistů (KČST) - objął swą działalnością całą Czechosłowację, także i Tatry. Pierwszy oddzi…
Klub Grotołazów Organizacje
Klub Grotołazów; Stowarzyszenie nieformalne studentów i młodych naukowców, założone w Krakowie 22 II 1950 w celu zorganizowanej eksploracji i nauk. badania jaskiń w Polsce i za granicą. Znaczna część działalności dotyczyła jaskiń tatrz. K.G. przyczynił się wybitnie do eksploracj…
Klub Kilimandżaro Organizacje
Klub Kilimandżaro, także Klub Turystyczny Kilimandżaro (KTK). Nieformalnie zorganizowany zespół młodych taterników pol., utworzony w Krakowie w 1907 przez Mieczysława i Tadeusza Świerzów oraz Ferdynanda i Walerego Goetlów. Później należeli też Władysław Kulczyński jun., Kazimier…
Klub slovenských turistov Organizacje
Klub slovenských turistov (KST). Powstał w 1990 jako kontynuacja dawnego Klubu slovenských turistov a lyžiarov (KSTL, 1938-49), zlikwidowanego w 1949 przez ówczesne władze czechosłowackie.KST w programie swej działalności ma turystykę pieszą, wodną, rowerową i narc., również och…
Klub slovenských turistov a lyžiarov Organizacje
Klub slovenských turistov a lyžiarov (KSTL). Powstał 6 XI 1938, z siedzibą w Mikułaszu Lipt. W skład KSTL weszły: dotychczasowe oddziały KČST na Słowacji, oddziały Związku Narciarskiego (Sväz lyžiarov) na Słowacji, JAMES, słow. organizacje ratownictwa górskiego itd. KSTL kontynu…
Klub Tatrzański PTTK w Krakowie Organizacje
Klub Tatrzański PTTK w Krakowie. Istniał od 1960 przy Oddziale Krakowskim PTTK. Zajmował się krzewieniem kultury tur., krajoznawstwa, turystyki letniej i zim., ochrony przyrody itd. Prowadził akcję odczytową, organizował wystawy i urządzał imprezy tur. Gł. terenem zainteresowań…
Klub Tatrzański PTTK w Nowym Sączu Organizacje
Klub Tatrzański PTTK w Nowym Sączu. Istniał w 1973-82 przy oddziale PTTK „Beskid” jako jedna z jego komisji. Poza indywidualną działalnością górską członków klub ten od lata 1974 organizował w Tatrach szkolenie i obozy tatern. w lecie i zimie, także międzynarodowe, uczestniczył…
Klub Tatrzański w Zakopanem Organizacje
Klub Tatrzański w Zakopanem. Powstał pod okupacją niem. VI 1941 jako nieformalne i nielegalne zrzeszenie młodych taterników pol. w celu organizowania wspólnych wycieczek w Tatry, również na stronę słowacką. Założyciele: Józef Januszkowski, Jan Krupski, Adam Pitra. Członkami byli…
Klub Turystów Górskich Organizacje
Klub Turystów Górskich (KTG). Inicjatorem jego założenia był Tadeusz Jacobi. KTG powstał w Warszawie na przełomie 1957-58: zebranie założycielskie 14 XII 1957, pierwsze walne zgromadzenie 20 II 1958, rejestracja 18 IV 1958. Pierwsza z tych dat uważana jest za datę powstania KTG.…
Klub Wysokogórski Organizacje
Klub Wysokogórski (KW, także KWPTT i KWPTTK). Pol. zrzeszenie tatern. i alpin., które powstało w 1935 ze zjednoczenia „ Sekcji Turystycznej PTT (założonej w 1903), ” Sekcji Taternickiej AZS w Krakowie (1923) i " Koła Wysokogórskiego przy Oddziale Warszawskim PTT (1930). Za właśc…
Klub Wysokogórski w Katowicach Organizacje
Klub Wysokogórski w Katowicach. Samodzielny (zrzeszony w PZA ) klub tatern. i alpin., istniejący pod obecną nazwą od 1975, ale wywodzący się z 1949 przez kolejne organizacje: „ Sekcja Wysokogórska Oddziału Górnośląskiego PTT w Katowicach (1949), ” Koło Śląskie Klubu Wysokogórski…
Klub Wysokogórski w Łodzi Organizacje
Klub Wysokogórski w Łodzi. W 1951 z inicjatywy Władysława Manduka i Andrzeja Wilczkowskiego powstała Sekcja Łódzka Koła Krakowskiego Klubu Wys., przekształcona potem w Koło Łódzkie Klubu Wys. i wreszcie w Klub Wysokogórski w Łodzi. W 1951-60 w zarządzie był m.in. W. Manduk (dwuk…
Klub Wysokogórski w Zakopanem Organizacje
Klub Wysokogórski w Zakopanem. Powstał w grudniu 1974 jako bezpośredni kontynuator " Koła Zakopiańskiego Klubu Wys., odtąd jako organizacja samodzielna, zrzeszona w Polskim Związku Alpinizmu. Klub Wys. w Zakopanem prowadzi szeroką działalność szkoleniową i sportową w Tatrach, or…
Klub Wysokogórski Winterthur Organizacje
Klub Wysokogórski Winterthur (KWW). Pol. klub alpin., założony w 1942 przez grupę wojskowych pol., po kapitulacji Francji w 1940 internowanych w Szwajcarii w miejscowości Winterthur. Inicjatorami założenia KWW dnia 15 III 1942 byli Roman Golczewski, Jerzy Hajdukiewicz, Marian Ja…
kłabuk
kłabuk lub kłobuk. Podhalańska nazwa kapelusza z okrągłą główką i rondem, wyrabianego z twardego czarnego filcu. Skrzydła (rondo) kapelusza bywały, zależnie od mody, wąskie (zwł. dawniej) lub szersze, a nawet b. szerokie. Główkę opasywano paskiem skórzanym, zwykle czerwonym, z n…
Kłapa Mieczysław Ludzie
Kłapa Mieczysław (6 XII 1916 Toporzysko k. Jordanowa). Geograf, w czasie okupacji działał w konspiracji; od VI 1951 do X 1952 obserwator w Wysokogórskim Obserwatorium Meteor. PIHM na Kasprowym Wierchu, od XI 1952 pracował na Gąsienicowej Hali jako kier. placówki nauk. zwanej kol…
Kłapowa Maria Ludzie
Kłapowa Maria (3 VIII 1929 Wojnicz k. Tarnowa), żona " Mieczysława Kłapy. Geograf, meteorolog, docent. Od II 1960 do 1975 pracowała na Gąsienicowej Hali jako kier. Stacji Meteor. PIHM, przekształconej w 1964 w Stację Badań Niwalnych IMGW. Od 1975 kier. Zakładu Hydrologii i Meteo…