Litera K
Kleczyński Władysław Ludzie
Kleczyński Władysław (1871 - 23 X 1897 Kraków). Dr praw, urzędnik prokuratorii skarbu w Krakowie, taternik. Był synem prof. UJ, Józefa Kleczyńskiego (1841-1900), a bratankiem muzykologa » Jana Kleczyńskiego . Z powodu choroby płuc często i długo przebywał w Zakopanem , ale upraw…
Klein Franz Ludzie
Klein Franz (na przełomie XVIII i XIX w.). Niem. (austr.?) leśniczy na Podhalu i w Tatrach . Na Podhale przybył po rozbiorach Polski i po zajęciu pol. dóbr królewskich starostwa nowotarskiego na własność skarbu austriackiego. W 1805-09 i w latach nast. był zarządcą hut w Kościel…
Klein Jacob Theodor Ludzie
Klein Jacob Theodor (15 VIII 1685 Królewiec - 27 II 1759 Gdańsk). Jeden z najwybitniejszych przyrodników XVIII w., przede wszystkim zoolog, ale zajmował się różnymi działami nauk przyr. i in. Był Niemcem (ale znał język pol.), dużo podróżował po Europie, a w 1712 osiadł w Gdańsk…
Klemens Jozef Božetech Ludzie
Klemens Jozef Božetech (8 III 1817 Mikułasz Lipt. - 17 I 1883 Wiedeń). Słow. malarz (studia na akademii w Pradze do 1843), rzeźbiarz i przyrodnik, także nauczyciel rysunku i przyrodoznawstwa w szkołach. W 1843-46 przebywał na Orawie i w Szaryskiem, w 1848-55 w Mikułaszu Lipt . N…
Klemensiewicz Zygmunt Aleksander Ludzie
Klemensiewicz Zygmunt Aleksander (24 IV 1886 Kraków - 25 III 1963 Gliwice, poch. w Krakowie). Taternik , alpinista, narciarz wysokogórski, wybitny fizyk i fizykochemik, prof. politechn. we Lwowie (1920-39), Londynie (1947-51) i Gliwicach (1956-60). Autor licznych prac z dziedzin…
Klemensiewiczowa Stefania Ludzie
Klemensiewiczowa Stefania, do 1912 Wieniewska, żona » Zygmunta A. Klemensiewicza . Taterniczka i alpinistka. W Tatrach bywała od 1904, uprawiając przez wiele lat turystykę, a od 1907 także dorywczo taternictwo w towarzystwie Zygmunta Klemensiewicza . Uczestniczyła w przejściu no…
Kleszczyński Zdzisław Ludzie
Kleszczyński Zdzisław (14 VII 1889 Warszawa - 6 IV 1938 tamże). Literat (poeta, autor powieści, nowel, komedii i felietonów), publicysta, tłumacz. W 1920 walczył na froncie jako ochotnik. W 1924-38 był członkiem redakcji "Kur. Warsz.", a w 1926-31 redaktorem nacz. tygodnika "Rad…
kleterki
kleterki (z niem. Kletterschuhe ). Żargonowa, ale od dawna rozpowszechniona wśród taterników nazwa pantofli wspinaczkowych. Przed I wojną świat. i w latach międzywoj. stosowano tę nazwę zasadniczo do specjalnego obuwia o sznurkowej (dawniej) lub manszonowej (później) podeszwie.…
Klika Jaromír Ludzie
Klika Jaromír (26 XII 1888 Praga - 12 V 1957 Leningrad). Czes. botanik, działacz ochrony przyrody, od 1946 prof. uniw. w Pradze, czł. koresp. ČSAV (1955). Kolejno zajmował się głównie fitopatologią, dendrologią i geobotaniką, a także nauk. zasadami hodowli lasu. Od 1922 wiele je…
Klimaszewski Mieczysław Ludzie
Klimaszewski Mieczysław (26 VII 1908 Stanisławów). Geograf, geomorfolog, działacz ochrony przyrody, prof. Uniw. Wrocł. (1946-49) i UJ (1950-78), dyr. Inst. Geogr. UJ (1952-78), czł. PAN (1960), w 1965-72 poseł na Sejm PRL i zastępca przewodniczącego Rady Państwa. Autor licznych…
klimat Terminologia
W Tatrach nie jest kontynentalny, jak to czasem podawano. Jest to klimat wysokogórski stref umiarkowanych, o wpływach oceanicznych, o rocznej amplitudzie temperatury zmniejszającej się wraz ze wzrostem wysokości n.p.m. Dobowe wahania temperatury są b. duże, zwł. na jesieni. Śred…
Klimek Inne
"Klimek"; Radiotelefon przenośny, przeznaczony specjalnie dla ratowników GOPR , produkowany od ok. 1970 przez zakład Wojciecha Nietykszy w kolejnych, ulepszanych wersjach. Stosowanie radiotelefonów "Klimek" wybitnie usprawniło działalność ratowników GOPR w górach. Nazwa tego spr…
Klimek Kazimierz Ludzie
Klimek Kazimierz (30 I 1934). Geograf (studia na UJ 1952-56, staże nauk. w Szwecji 1967 i Anglii 1976), dr 1965, prof. od 1982. W 1960-79 pracownik Inst. Geografii PAN (Zakład Geomorfologii i Hydrologii w Krakowie), w 1979-91 kierownik Zakładu Ochrony Przyrody i Zasobów Naturaln…
Klimiński Jerzy Ludzie
Klimiński Jerzy (18 XII 1932 Rabka), brat » Janiny Pawłowskiej . Taternik i ratownik górski, technik budowlany i absolwent AWF Kraków. Taternictwo uprawiał gł. w 1950-65, m.in. z Krzysztofem Berbeką i Jerzym Hajdukiewiczem , w lecie i zimą. Członek Klubu Wys . od 1951, instrukto…
Klimkovics Béla Ludzie
Klimkovics Béla lub Klimkovič Vojtech (22 III 1833 Koszyce - 10 II 1885 tamże). Węg. malarz (studia w Wiedniu) i pedagog w Koszycach, gdzie od 1853 prowadził własną szkołę malarstwa. W Koszycach był też współzałożycielem i w 1876-85 kierownikiem muzeum. Ok. 1865 namalował panora…
Klimkovics Ferenc Ludzie
Klimkovics Ferenc lub František (31 VIII 1826 Koszyce - 9 IV 1890 Budapeszt). Węg. malarz i pedagog pochodzenia słowackiego. Po studiach w Peszcie, Wiedniu i Paryżu działał w 1859-69 w Koszycach, m.in. ucząc wsp. z bratem (» Klimkovics Béla ) w jego szkole malarstwa. Od 1869 był…
Klimkowa Przełęcz Przełęcze
Klimkowa Przełęcz; Pierwsze wejście: Jan Fischer , Michał Siedlecki oraz przew. Klemens Bachleda i Józef Gąsienica-Gładczan w 1893. Zimą: Wanda Czarnocka (-Karpińska) i Adam Karpiński w 1924. Nazwę Klimkowej Przełęczy (w postaci Bachleda-rés), w celu upamiętnienia słynnego przew…
Klimkowa Turnia Miejsca
Klimkowa Turnia; Główny, najwyższy (pn.-wsch.) z czterech wierzchołków »Staroleśnego Szczytu . Nazwa ta - podobnie jak sąsiednie Klimkowe Wrótka i Klimkowy Żleb - upamiętnia słynnego przewodnika tatrz. » Klemensa (Klimka) Bachledę , którego zasługą było zdobycie Staroleśnego
Klimkówka Hale i polany
Klimkówka; Dawniej stała tu leśniczówka. Obecnie polanka ta zarasta drzewami i nazwę Klimkówka stosuje się też do otaczającego ją lasu. Nazwa ta jest nieraz zniekształcana na Klinkówka, ale poprawnie jest Klimkówka i niewątpliwie pochodzi od jakiegoś Klimka.
klin
klin. Pol. i słow. termin topogr. (ludowy), w Tatrach oznaczający boczny, odgałęziający się grzbiet, który na podobieństwo klina rozdziela dwie doliny lub dwa żleby. Jako nazwa geogr., Klin bywa czasem przeniesiony z takiego grzbietu na szczyt, w którym kulminuje (» Starorobocia…
Klinowa Czuba Miejsca
Klinowa Czuba, dawniej Kliny. Od wierzchołka K.Cz. rozchodzi się kilka grzbietów, klinów, i stąd jej nazwa.
klon
klon (Acer platanoides ), z rodziny Klonowatych (Aceraceae ). Drzewo liściaste do 20 m wysokie. Liście 5-7-klapowe o wcięciach szeroko zaokrąglonych, a szczytach klap długo i ostro wyciągniętych. Kwiaty dość niepozorne, zielonawe, w podbaldaszkach, rozwijają się przed liśćmi w k…
Klub alpistů československých Organizacje
Klub alpistů československých (KAČS), Klub Alpinistów Czechosłowackich. Był to czechosł. klub tatern. i alpin., odpowiednik polskiego Klubu Wys ., założony w 1924, z siedzibą w Pradze. W 1938, po podziale Czechosłowacji, KAČS zmienił nazwę na Klub alpistů českých (KAČ). W 1946 u…
Klub československých turistů Organizacje
Klub československých turistů (KČST). Powstał w Pradze w 1888 jako Klub českých turistů (KČT) i do 1918 działał na terenie Czech i Moraw, a w 1919 - przyjąwszy nazwę Klub československých turistů (KČST) - objął swą działalnością całą Czechosłowację, także i Tatry . Pierwszy oddz…
Klub Grotołazów Organizacje
Klub Grotołazów; Stowarzyszenie nieformalne studentów i młodych naukowców, założone w Krakowie 22 II 1950 w celu zorganizowanej eksploracji i nauk. badania jaskiń w Polsce i za granicą. Znaczna część działalności dotyczyła jaskiń tatrz. K.G. przyczynił się wybitnie do eksploracj…
Klub Kilimandżaro Organizacje
Klub Kilimandżaro, także Klub Turystyczny Kilimandżaro (KTK). Nieformalnie zorganizowany zespół młodych taterników pol., utworzony w Krakowie w 1907 przez Mieczysława i Tadeusza Świerzów oraz Ferdynanda i Walerego Goetlów . Później należeli też Władysław Kulczyński jun., Kazimie…
Klub slovenských turistov Organizacje
Klub slovenských turistov (KST). Powstał w 1990 jako kontynuacja dawnego Klubu slovenských turistov a lyžiarov (KSTL, 1938-49), zlikwidowanego w 1949 przez ówczesne władze czechosłowackie.KST w programie swej działalności ma turystykę pieszą, wodną, rowerową i narc., również och…
Klub slovenských turistov a lyžiarov Organizacje
Klub slovenských turistov a lyžiarov (KSTL). Powstał 6 XI 1938, z siedzibą w Mikułaszu Lipt . W skład KSTL weszły: dotychczasowe oddziały KČST na Słowacji, oddziały Związku Narciarskiego (Sväz lyžiarov) na Słowacji, JAMES , słow. organizacje ratownictwa górskiego itd. KSTL konty…
Klub Tatrzański PTTK w Krakowie Organizacje
Klub Tatrzański PTTK w Krakowie. Istniał od 1960 przy Oddziale Krakowskim PTTK. Zajmował się krzewieniem kultury tur., krajoznawstwa, turystyki letniej i zim., ochrony przyrody itd. Prowadził akcję odczytową, organizował wystawy i urządzał imprezy tur. Gł. terenem zainteresowań…
Klub Tatrzański PTTK w Nowym Sączu Organizacje
Klub Tatrzański PTTK w Nowym Sączu. Istniał w 1973-82 przy oddziale PTTK "Beskid" jako jedna z jego komisji. Poza indywidualną działalnością górską członków klub ten od lata 1974 organizował w Tatrach szkolenie i obozy tatern. w lecie i zimie, także międzynarodowe, uczestniczył…
Klub Tatrzański w Zakopanem Organizacje
Klub Tatrzański w Zakopanem. Powstał pod okupacją niem. VI 1941 jako nieformalne i nielegalne zrzeszenie młodych taterników pol. w celu organizowania wspólnych wycieczek w Tatry , również na stronę słowacką. Założyciele: Józef Januszkowski , Jan Krupski , Adam Pitra. Członkami b…
Klub Turystów Górskich Organizacje
Klub Turystów Górskich (KTG). Inicjatorem jego założenia był Tadeusz Jacobi . KTG powstał w Warszawie na przełomie 1957-58: zebranie założycielskie 14 XII 1957, pierwsze walne zgromadzenie 20 II 1958, rejestracja 18 IV 1958. Pierwsza z tych dat uważana jest za datę powstania KTG…
Klub Wysokogórski Organizacje
Klub Wysokogórski (KW, także KWPTT i KWPTTK). Pol. zrzeszenie tatern. i alpin., które powstało w 1935 ze zjednoczenia » Sekcji Turystycznej PTT (założonej w 1903), » Sekcji Taternickiej AZS w Krakowie (1923) i » Koła Wysokogórskiego przy Oddziale Warszawskim PTT (1930). Za właśc…
Klub Wysokogórski w Katowicach Organizacje
Klub Wysokogórski w Katowicach. Samodzielny (zrzeszony w PZA ) klub tatern. i alpin., istniejący pod obecną nazwą od 1975, ale wywodzący się z 1949 przez kolejne organizacje: » Sekcja Wysokogórska Oddziału Górnośląskiego PTT w Katowicach (1949), » Koło Śląskie Klubu Wysokogórski…
Klub Wysokogórski w Łodzi Organizacje
Klub Wysokogórski w Łodzi. W 1951 z inicjatywy Władysława Manduka i Andrzeja Wilczkowskiego powstała Sekcja Łódzka Koła Krakowskiego Klubu Wys., przekształcona potem w Koło Łódzkie Klubu Wys. i wreszcie w Klub Wysokogórski w Łodzi. W 1951-60 w zarządzie był m.in. W. Manduk (dwuk…
Klub Wysokogórski w Zakopanem Organizacje
Klub Wysokogórski w Zakopanem. Powstał w grudniu 1974 jako bezpośredni kontynuator » Koła Zakopiańskiego Klubu Wys ., odtąd jako organizacja samodzielna, zrzeszona w Polskim Związku Alpinizmu . Klub Wys. w Zakopanem prowadzi szeroką działalność szkoleniową i sportową w Tatrach ,…
Klub Wysokogórski Winterthur Organizacje
Klub Wysokogórski Winterthur (KWW). Pol. klub alpin., założony w 1942 przez grupę wojskowych pol., po kapitulacji Francji w 1940 internowanych w Szwajcarii w miejscowości Winterthur. Inicjatorami założenia KWW dnia 15 III 1942 byli Roman Golczewski, Jerzy Hajdukiewicz , Marian J…
kłabuk
kłabuk lub kłobuk. Podhalańska nazwa kapelusza z okrągłą główką i rondem, wyrabianego z twardego czarnego filcu. Skrzydła (rondo) kapelusza bywały, zależnie od mody, wąskie (zwł. dawniej) lub szersze, a nawet b. szerokie. Główkę opasywano paskiem skórzanym, zwykle czerwonym, z n…
Kłapa Mieczysław Ludzie
Kłapa Mieczysław (6 XII 1916 Toporzysko k. Jordanowa). Geograf, w czasie okupacji działał w konspiracji; od VI 1951 do X 1952 obserwator w Wysokogórskim Obserwatorium Meteor . PIHM na Kasprowym Wierchu, od XI 1952 pracował na Gąsienicowej Hali jako kier. placówki nauk. zwanej ko…
Kłapowa Maria Ludzie
Kłapowa Maria (3 VIII 1929 Wojnicz k. Tarnowa), żona » Mieczysława Kłapy . Geograf, meteorolog, docent. Od II 1960 do 1975 pracowała na Gąsienicowej Hali jako kier. Stacji Meteor. PIHM, przekształconej w 1964 w Stację Badań Niwalnych IMGW. Od 1975 kier. Zakładu Hydrologii i Mete…