Litera K
Karpiński Ryszard Ludzie
Karpiński Ryszard (2 IV 1930 Warszawa - 2 VIII 1967 w Kaukazie, poch. w Warszawie na Bródnie). Taternik, alpinista, grotołaz, ratownik górski i jask., mgr. inż. mechanik (Politechn. Warsz.). Wspinał się w Tatrach od 1950, przechodząc drogi wielkie i trudne w lecie i zimą, także…
karple Terminologia
Sprzęt tatern. i alpin., pierwotnie i obecnie także myśliwski, używany do chodzenia po głębokim śniegu, gdy zabieranie nart nie jest praktyczne; zapobiega zbytniemu zapadaniu się. Jest to para drewnianych (lub metalowych) owalnych obręczy, wyplatanych stosunkowo rzadko krzyżując…
Karpowicz Stanisław Ludzie
Karpowicz Stanisław, przezwisko Karp (17 IX 1869 Skowiatyn, pow. borszczowski, woj. tarnopolskie - 10 II 1936 Zakopane). Właściciel restauracji i hotelu w Zakopanem , działacz społeczny. Odwiedzał Zakopane od 1902, a zamieszkał tam na stałe w 1905. Prowadził w 1905-29 przy Krupó…
kask
kask. W taternictwie (i alpinizmie) w latach powojennych weszły stopniowo w użycie specjalne kaski (podobne do motocyklowych), których zadaniem jest chronić głowę od spadających kamieni i od in. urazów.
Kasprowa Dolina Doliny
Kasprowa Dolina. P. Jedna z gł. odnóg Doliny Bystrej , od której odgałęzia się nieco poniżej Kalatówek i biegnie w górę ku pd.-wsch. do stóp Kasprowego Wierchu , Uhrocia Kasprowego i Kopy Magury . K.D. dzieli się w górze na Suchą Dolinę Kasprową i Dolinę Stare Szałasiska . W K.D…
Kasprowa Hala Hale i polany
Kasprowa Hala. Dawna hala past., obejmująca niegdyś Kasprową Dolinę . Dzieliła się na Niżnią Kasprową Halę (z szałasem na Kasprowej Polanie ) i Wyżnią Kasprową Halę. Nazwa K.H. pochodzi zapewne od imienia czy przezwiska dawnego właściciela: Kasper; notowane jest ono na Podhalu o…
Kasprowa Jaskinia Jaskinie
Kasprowa Jaskinia (1228 m) lub Niżnia Kasprowa Jasknia, a u górali: Dziura za Polaną. Długa jaskinia (ok. 3000 m korytarzy, deniwelacja ok.50 m) z otworem na dnie Kasprowej Doliny u podnóża Zawracika Kasprowego , nieco na pd. od Kasprowej Polany . Dalsze części jaskini są trudno…
Kasprowa Polana Hale i polany
Kasprowa Polana Duża polana (niegdyś z szałasem past.) w dolnej części Kasprowej Doliny nad wsch. brzegiem Kasprowego Potoku , poniżej pd. końca Jaworzyńskich Czół . K.P. wchodziła dawniej w skład Niżniej Kasprowej Hali.
Kasprowicz Jan Ludzie
Kasprowicz Jan (12 XII 1860 Szymborze k. Inowrocławia - 1 VIII 1926 na Harendzie w Zakopanem , poch. na zakop. starym cment., a w 1933 we własnym mauzoleum na Harendzie). Wybitny poeta, dramaturg, eseista, krytyk, tłumacz, publicysta. Syn biednego chłopa, w czasie studiów uniw.…
Kasprowiczowa Maria Ludzie
Kasprowiczowa Maria, z domu Bunin (29 IV 1887, nie 1892 Petersburg - 12 XII 1968 Zakopane, poch. w mauzoleum Jana Kasprowicza na Harendzie), od 1911 trzecia żona » Jana Kasprowicza. Była Rosjanką, córką generała rosyjskiego. Po śmierci Kasprowicza przyczyniła się wybitnie do spo…
Kasprowy Kocioł Miejsca
Kasprowy Kocioł , także Gąsienicowy Kocioł.
Kasprowy Potok Woda
Kasprowy Potok. Prawoboczny dopływ Bystrej , uchodzący do niej na wysokości ok. 1105 m, a płynący z Kasprowej Doliny . Powstaje ze strumieni spływających z Doliny Stare Szałasiska i jej stoków. Łożysko K.P. jest zwykle częściowo suche, zwł. w swym środk. biegu.
Kasprowy Stawek Woda
Kasprowy Stawek W Kasprowej Dolinie wśród lasu na wierzchu wału morenowego, odgraniczonego od stoków Myślenickiej Turni wielkimi i b. głębokimi lejami. Kształt K.S. jest owalny, ok. 18 x 13 m, głęb. 1 m; czasem wysycha. Przy wsch. brzegu podczas wysokiego stanu wody tworzy się d…
Kasprowy Wierch Szczyty
Kasprowy Wierch, dawniej także Kasprowa Czuba; Kasprový vrch. PS. Szczyt w gł. grani Tatr Zach., ok. 7 km na pd.-wsch. od środka Zakopanego. Wznosi się na granicy państw., nad dolinami: Goryczkowa, Kasprowa, Gąsienicowa i Cicha Liptowska (ta ostatnia w Słowacji). K.W. jest oddzi…
Kaszyn Alina Ludzie
Kaszyn Alina, z domu Bałabuszyńska (7 III 1919 Warszawa), siostrzenica » Ludomira Różyckiego . Taterniczka , narciarka, przewodnik tatrz., ratownik górski, fotograf. W 1944 uczestniczyła w Powstaniu Warsz. jako sanitariuszka. Tatry poznała już przed wojną, od 1938 należała do PT…
Katona Nándor Ludzie
Katona Nándor, właśc. Ferdinand Kleinberger (13 IX 1864 Stara Wieś Spiska - 1 VIII 1932 Budapeszt). Malarz. Pochodził ze znanej spiskiej rodziny kupieckiej Kleinbergerów ze Starej Wsi Spiskiej. Po studiach w Budapeszcie i Paryżu osiadł w 1894 w Kiezmarku , a w 1900 przeniósł się…
Kawecka Barbara Ludzie
Kawecka Barbara (12 XII 1938 Kraków), bratanica » Bolesławy Kaweckiej-Starmachowej . Algolog, pracownik nauk. (doc. dr) Zakładu Biologii Wód PAN w Krakowie. Od 1962 prowadziła w Tatrach Pol . badania w ramach kompleksowych opracowań biocenoz wód tatrz., zainicjowanych przez prof…
Kawecka-Starmachowa Bolesława Ludzie
Kawecka-Starmachowa Bolesława (26 IX 1902 Jaworzno - 22 VIII 1965 Kraków), siostra » Zbigniewa Kaweckiego , od 1928 żona » Karola Starmacha . Botaniczka (UJ 1925, dr 1927, doc. 1963), mikolożka, od 1958 adiunkt i doc. WSP w Krakowie. Początkowo zajmowała się palinologią, potem g…
Kawecki Zbigniew Ludzie
kazalnica
kazalnica. W taternictwie oznacza płasienkę lub platformę na zboczu górskim lub ścianie skalnej, podciętą z trzech stron b. stromymi lub przewieszonymi urwiskami.
Kazalnica Mięguszowiecka Szczyty
Kazalnica Mięguszowiecka (2159 m), zwykle zwana po prostu Kazalnicą; Kazalnica, Kazatelnica, Kazatelnica Mengusovská; Kazalnica; Kazalnica, Vadorzó-kilátó. P. Końcowy wyskok bocznej pn.-wsch. grańki Czarnego Mięguszowieckiego Szczytu, obrywający się w stronę Czarnego Stawu pod R…
Kazalnica w Białem Miejsca
Kazalnica w Białem zwana zwykle krótko Kazalnicą.
Kazalnicy, Kocioł Miejsca
Kazalnicy, Kocioł, w żargonie tatern.: Sanktuarium.
Keczka Terminologia
Keczka Jest to nazwa lesistych lub częściowo lesistych wzgórz (wierchów), powtarzająca się w Tatrach , Choczańskich Wierchach , Magurze Orawskiej i Tatrach Niżnich; słow. kečka =czupryna.Nazwa więc pochodzi zapewne od podobieństwa noszących ją wzgórz do czupryny na głowie. Nie c…
Keczka, Przybylińska Miejsca
Keczka, Przybylińska lub po prostu Keczka, błędnie Siodło, mylnie Sedlo.
Keczka, Żarska Miejsca
Keczka, Żarska lub po prostu Keczka;
Keczką, Pod Miejsca
Keczką, Pod. Płasienka na pd. stoku Żarskiej Keczki (1507 m), dawniej z szałasem, w Tatrach Lipt . Był to teren wypasowy mieszkańców pobliskiej wsi Żar .
Kégel Árpád Ludzie
Kégel Árpád (17 VII 1875 Jaworzyna Spiska - 28 I 1929 tamże), syn Edwarda Kégla. Węg. leśnik, od 1899 (lub wcześniej) asystent (adiunkt) leśny w Jaworzynie Spiskiej , w dobrach jaworzyńsko-lendackich księcia Christiana Hohenlohego , zarządzanych wtedy przez ojca K. Ok. 1910 zost…
Kégel Ede Ludzie
Kégel Ede (ok. 1850? - ok. 1910?). Węg. leśnik, od 1875 (lub wcześniej) adiunkt leśny w Jaworzynie Spiskiej , w dobrach lendacko-jaworzyńskich barona Aladára Salamona . W 1879, po kupnie tych dóbr przez księcia Christiana Hohenlohego , K. został ich zarządcą (dyrektorem) i był n…
Kégel Gábor Ludzie
Kégel Gábor, syn » Arpada Kégla , dyrektora dóbr jaworzyńsko-lendackich. Inż. leśnik, taternik , od ok. 1930 przez kilka lat dzierżawca (wsp. z B. Duchoniem) schroniska przy Zielonym Stawie Kiezmarskim . Taternictwo uprawiał w lecie i zimą. Wraz z B. Duchoniem i B. Pánczélem dok…
Kenar Antoni Ludzie
Kenar Antoni (23 I 1906 Iwonicz - 19 II 1959 Zakopane , poch. na starym cment.). Wybitny artysta-rzeźbiarz i taternik. Ukończył Szkołę Przem. Drzewn. w Zakopanem, gdzie uczył się rzeźby pod kierunkiem Karola Stryjeńskiego (1921-25), a potem ASP w Warszawie (1928-34). W 1947-59 b…
Kern Peter Július Ludzie
Kern Peter Július (31 I 1881 Palúdzka, obecnie część Mikułasza Lipt. - 25 III 1963 tamże). Słow. malarz (studia w Budapeszcie i Monachium), portrecista, pejzażysta i konserwator malowideł ściennych w kościołach, zamieszkały w Mikułaszu Lipt. Malował pejzaże lipt. i tatrz., np. V…
Kertész Jozef Ludzie
Kertész Jozef (ok. 1900?). Słow. kierownik schronisk tatrz. Najpierw był kier. (dzierżawcą) schroniska w Koprowej Dolinie , a w 1933 wybudował własne » Ważeckie Schronisko koło Trzech Źródeł pod Krywaniem i prowadził je do 1944, kiedy zostało spalone przez żołnierzy niem. (po po…
Kettner Radim Ludzie
Kettner Radim (5 V 1891 Praga - 9 IV 1967 tamże). Czes. geolog, od 1926 prof. uniw. w Pradze, czł. ČSAV (1952) i PAN (1955), działacz ochrony przyrody, czł. hon. Pol. Tow. Geol. i PTT (1933).W okresie międzywoj. był jednym z najwybitniejszych geologów czechosł. i zajmował się du…
Kettnerová Marie Ludzie
Kettnerová Marie (1900 Ołomuniec - 25 VII 1933 w Tatrach), żona » Radima Kettnera . Geolog i paleontolog. Zginęła wskutek wypadku na Płaczliwej Skale w Tatrach Bielskich .
Kędzierski Apoloniusz Ludzie
Kędzierski Apoloniusz (1 VII 1861 Suchedniów, woj. kieleckie - 21 IX 1939 Warszawa). Malarz (studia w Warszawie u Wojciecha Gersona i in. oraz w ASP w Monachium 1887). Wystawiał od 1882 w kraju i od 1893 za granicą. W jego różnorodnej twórczości były też sceny rodzajowe i krajob…
Kępy, Dolina Doliny
Kępy, Dolina; dolina Kempy; Dolina Kępy biegnie mn.w. równolegle do Doliny do Regli , która jest nast. doliną ku zach. W górnej części Doliny Kępy znajduje się Polana pod Siką , a powyżej niej wodospad » Sika .
Kiczora Miejsca
Kiczora Lesiste wzgórze, zamykające od północy Międzyścienną Dolinę w Tatrach Biel .; od Zakrywy w pn. grani Murania oddzielone jest Międzyścienną Przełęczą. Na grani szczytowej K. oraz na jej pd. i pd.-zach. stokach występują skały.Nazwa Kiczora w różnych odmianach (Kiczara, Ki…
Kiełkowski Jan Ludzie
Kiełkowski Jan (31 X 1943 Katowice). Taternik, alpinista, geolog (krak. AGH 1970, mgr inż.). Wspinał się w Tatrach od 1963, przechodząc nowe drogi na Kazalnicy Mięguszowieckiej, Galerii Gankowej, Świstowym Szczycie, Pośredniej Śnieżnej Turni, Zadniej Bednarzowej Turni, Ciężkiej…
Kiełpiński Jan Ludzie
Kiełpiński Jan (18 I 1900 Kraków - 6 X 1985 tamże). Taternik i alpinista, inż. rolnik 1924, dr w 1936, w 1954-70 prof. na Wydziale Rolnictwa UJ i AR w Krakowie, czł. hon. Komit. Zagosp. Ziem Górs. PAN. Jest on autorem wielu prac nauk. z dziedziny gleboznawstwa i gospodarki łąkow…