Litera K
Kłoniecki Edward Ludzie
Kłoniecki Edward (16 VII 1890 Studzieniec k. Warszawy - 9 XI 1956 Zakopane ). Nauczyciel, literat. W 1925-26 uczył w szkole podst. w Nowym Bystrem na Podhalu , a w 1926-50 w Zakopanem, w którym bywał już wcześniej, od 1922. W czasie II wojny świat. uczestniczył w Zakopanem w taj…
Kłosowska Katarzyna Ludzie
Kłosowska Katarzyna, z domu Gąsienica-Sobczakówna (1856 Zakopane - 18 XII 1915 tamże, poch. na nowym cment. ), pierwsza żona (od 1907) malarza » Karola Kłosowskiego . Poetka ludowa. Z dwiema siostrami mieszkała w Zakopanem przy ul. Kościeliskiej w 3-izbowym domu zwanym "Sobczakó…
Kłosowski Bronisław Ludzie
Kłosowski Bronisław (1923 Zakopane ), syn malarza » Karola Kłosowskiego (z drugiego małżeństwa). Inż. budowlany w Zakopanem, malarz amator. Jego liczne obrazy olejne przedstawiają krajobraz Tatr i Podtatrza w sposób tradycyjnie realistyczny. Od 1972 wystawiał swe obrazy w Zakopa…
Kłosowski Karol Ludzie
Kłosowski Karol (1 II 1882 Piłatkowce, wojew. tarnopolskie - 4 II 1971 Zakopane , poch. na starym cment. ). Malarz (krak. ASP 1904-07). Poprzednio uczył się m.in. w zakop. Szkole Przem. Drzewn. 1896-1901. Wystawiał od 1909 do 1968, najczęściej w Zakopanem. W 1907 osiadł w Zakopa…
Kłot Szczyty
Kłot,dawniej mylnie Nakład; Klát, Klad, Na Klát, Náklad; Karl-Hügel, Monte Carlo; Károly-domb. Na wierzchołku K. stał pawilon widokowy, zbudowany przez Karola Móryego w 1905 lub wkrótce potem, a następnie zamieniony w tur. dom noclegowy, rozebrany po II wojnie światowej. Na pd.-…
kłusownictwo
kłusownictwo. W Tatrach było uprawiane od dawna, gł. przez górali podh. i jurgowskich; jedni i drudzy działali nie tylko po pn. stronie Tatr, lecz - po wyniszczeniu tam zwierzyny - również i po ich pd. stronie. Dla górali podh. (gł. z Zakopanego i Kościeliska) ulubionymi terenam…
Kmietowicz Józef Leopold Ludzie
Kmietowicz Józef Leopold (14 XI 1819 Stary Sącz - 11 X 1859 tamże). Ksiądz, w 1844-46 wikary w Chochołowie , jeden z przywódców » Chochołowskiego Powstania w 1846, do którego został wciągnięty przez wcześniej tu osiadłego » Jana Kantego Andrusikiewicza i przez swego kolegę z Tar…
Kňazovický Ladislav Ludzie
Kňazovický Ladislav (21 IV 1927 Rużomberk). Słow. inż. leśnik, dr nauk techn., w 1958-63 kier. działu w Inst. Badawczym Gospodarki Leśnej w Zwoleniu, w 1963-69 kier. stacji nauk. TANAPu w Tatrz. Łomnicy , od 1969 kier. Ośrodka Przeciwlawinowego (Stredisko lavínovej prevencie) w…
Kobyla Dolinka Doliny
Kobyla Dolinka, czasem też Kotlina pod Zaworami; W K.D. znajduje się Kobyli Stawek (od niego nazwa K.D.). Przez K.D. prowadzi szlak tur. z Zaworów do Koprowej Doliny, przez pol. turystów b. uczęszczany od poł. XIX w. do II wojny świat. jako fragment szlaku na Krywań lub do Popra…
Kobyla Przełęcz Przełęcze
Kobyla Przełęcz; Nazwa Kobyla Przełęcz pochodzi od Kobylego Wierchu. Przełęcz ta to jakby polana i stąd jej obcojęzyczne nazwy.
Kobylarz Hale i polany
Kobylarz lub Miętusi Kobylarz. Przez K. przechodzi znakowana ścieżka wiodąca z Miętusiego Przysłopu na Czerwone Wierchy . Wysoko nad K. wznosi się Zagonna Turnia i Kobylarzowa Turnia . Nazwa Kobylarz ma pochodzić stąd, że niegdyś wypasano tam kobyły.
Kobylarzowa Kazalnica Miejsca
Kobylarzowa Kazalnica; Podłużne urwisko skalne, jakim » Kobylarz jest podcięty ku górnej części Wantul i dolnej części Wielkiej Świstówki w Miętusiej Dolinie .
Kobylarzowa Turnia Miejsca
Kobylarzowa Turnia; Pn.-zach. grań K.T. opada zrazu połogo, a potem stromo do Zagonnej Przełęczy , za którą wznosi się znacznie niższa Zagonna Turnia .
Kobylarzowe Siodełko Miejsca
Kobylarzowe Siodełko; Z K.S. ku zach. zbiega Kobylarzowy Żleb , którym prowadzi znakowany szlak tur., wiodący z Miętusiego Przysłopu przez Kobylarz na Czerwone Wierchy .
Kobylarzowy Żleb Miejsca
Kobylarzowy Żleb, błędnie Szary Żleb. Pn. ograniczenie K.Ż. tworzą stoki Kobylarzowej Turni , a od południa stoki Litworowego Grzbietu , zakończonego na swym zach. końcu turnią zwaną Litworowym Ratuszem . Kobylarzowym Żlebem przebiega znakowany szlak tur. z Miętusiego Przysłopu…
Kobyli Stawek Woda
Kobyli Stawek; Wg pomiarów Józefa Szaflarskiego z 1934: 0,155 ha, 56 x 37 m, głęb. 0,7 m. Podawano wtedy, że wskutek postępującego zatorfienia brzegów stawek stopniowo zanika. Pomiary pracowników TANAPu z 1961-67: 0,30 ha, 85 x 62 m, głęb. 1,0 m. Nazwa Kobyli Stawek (starsza od…
Kobyli Wierch Szczyty
Kobyli Wierch; Pod K.W. od pd. ciągnie się Dolina Huczawa i nad nią w pd. stokach K.W. znajduje się Jaskinia Huczawa. Pod pn. stoki K.W. wcina się od pn.-wsch. niewielka Dolina Drabina , w której jest wejście do Bielskiej Jaskini . Nazwa pochodzi od słowa kobyła, ale nie wiadomo…
Kobyła Miejsca
Kobyła; Wzniesienie w górnej części długiego pd.-wsch. grzbietu Bystrej (2248 m), między piramidą szczytową tej ostatniej a Szerokimi Upłazami .
Kobyła Miejsca
Kobyła; Na pd. zboczu K. znajduje się niewielka Polanka pod Kobyłą (ok. 1200 m), stanowiąca niegdyś miejsce chwilowego postoju przy wypędzeniu na wiosnę owiec na Waksmundzką Polanę . Nazwa Kobyły została jej nadana w powodu jej kształtu przy oglądaniu od pn. (jak grzbiet koński).
Kocian Anton Ludzie
Kocian Anton, junior (13 VI 1900 Zuberzec = Zuberec, Orawa - 28 III 1984 Trzciana = Trstená, poch. w Mokradzi), syn » Antoniego Kocyana (1836-1916), ojciec » Ludovíta Kociana . Z zawodu nauczyciel (gł. na Orawie ), z zamiłowań (podobnie jak ojciec) ornitolog, ponadto działacz tu…
Kocian L'udovít Ludzie
Kocian Ludovít (24 XII 1947 Trzciana = Trstená, Orawa), syn » Antona Kociana . Zoolog (ornitolog i teriolog), od 1970 pracownik naukowy uniw. w Bratysławie, działacz ochrony przyrody. Podobnie jak jego ojciec i dziadek, K. zajmuje się w Tatrach badaniem ptaków i drobnych kręgowc…
Kocianová Elena Ludzie
Kocianová Elena (22 VII 1948 Brezová pod Bradlom, zach. Słowacja), żona » Ludovíta Kociana . Zoolog (parazytolog), pracownik nauk. w Inst. Wirusologii SAV w Bratysławie. Jej specjalnością są roztocze (Acarina), najliczniejszy rząd pajęczaków. Prowadzi badania w Tatrach Zach . i…
kocioł Terminologia
Obszerne, okrągławe zagłębienie terenu, tworzące czasem górną część doliny lub rozszerzenie żlebu, albo też olbrzymie zagłębienie w stoku góry, jak Gierlachowski Kocioł.
Kocyan Antoni Ludzie
Kocyan Antoni, w węg. publikacjach Koczyan Antal, w słowackich Kocian Anton (8 VIII 1836 Maków Podhalański - 22 XII 1916 Mokradź = Mokrad, obecnie część Dolnego Kubina, Orawa). (Wszystkie spotykane w literaturze inne daty urodzenia są błędne.) Leśnik, z zamiłowań zoolog (ornitol…
Kokawa Miejscowości
Kokawa lub Kokawa Liptowska; Wieś na Liptowie nad rz. Białą Liptowską , na pd.-zach. od Podbańskiej , a zaraz na pd.-wsch. od Przybyliny ; mieszk. 1314 w 1980. Mieszkańcy K. zajmowali się dawniej pasterstwem w Tatrach . Na cmentarzu kokawskim jest pochowany pol. taternik » Włodz…
Kol Erzsébet Ludzie
Kol Erzsébet (8 VII 1897 Kolozsvár, Węgry). Węg. botaniczka, algolog, wybitna specjalistka od glonów naśnieżnych, prof. w Budapeszcie.Od 1926 (początkowo wsp. z prof. Istvánem Győrffym ) prowadziła badania w Tatrach nad glonami żyjącymi na śniegu (» śnieg barwny ) i w in. środow…
Kolankowski Jerzy Adam Ludzie
Kolankowski Jerzy Adam (17 III 1915 Schönberg, Morawy). Lekarz (studia na Uniw. Lwow., dr na UJ 1947), literat, turysta, narciarz, taternik , malarz amator (wystawiał od 1956). Lekarz w Cieplicach Śląskich. Turystykę górską i narciarstwo uprawiał od 1924 w Karpatach Wsch . i Tat…
Kolbach Terminologia
Kolbach (nazwa). Nazwa niem., która w różnej formie i znaczeniu przedostała się do pol., węg., słow. i czes. nazewnictwa tatrz., zwł. w XIX w. Właściwe brzmienie tej nazwy, to Kaltbach ("zimny potok"), co pierwotnie oznaczało Zimną Wodę Spiską . W spiskoniem. gwarze i jej nie za…
Kolbach Miejsca
Kolbach (osiedle), węg. Tarpatakfüred, niem. Wildbad Kohlbach, u pol. turystów po prostu Kolbach (czasem też Różanka lub Hotel Kolbach), późniejsza nazwa słow. Studenovodské kúpele. Małe osiedle na Smokowieckiej Kazalnicy (gdzie obecnie stoi Schronisko Bilíka ), istniejące w 189…
Kolbach, Hotel Schroniska
Kolbach, Hotel lub Hotel Kohlbach, węg. Hotel Tarpatak. Drewniany hotel wybudowany w 1894 na Smokowieckiej Kazalnicy obok Różanki (na miejscu obecnego Schroniska Bilíka ). Przetrwał do 1927.
Kolbenheyer Karl Ludzie
Kolbenheyer Karl (28 V 1841 Bielsko - 1 II 1901 tamże). Z zawodu nauczyciel gimnaz., z zamiłowań turysta i badacz Tatr , autor niemieckiego przewodnika tatrz. o 10 wydaniach, a także map. Był Niemcem, ale znał dobrze język pol. i był życzliwie nastawiony do Polaków. Jako nauczyc…
Kolberg Oskar Ludzie
Kolberg Oskar, właśc. Henryk Oskar K. (22 II 1814 Przysucha, pow. opoczyński - 3 VI 1890 Kraków). Etnograf, pianista, kompozytor, z zawodu nauczyciel gry na fortepianie (do 1844) i księgowy (do 1861). Na podstawie własnych rozległych badań w terenie (1839-86) oraz literatury i i…
Kolbuszewski Jacek Ludzie
Kolbuszewski Jacek (10 V 1938 Poznań), syn historyka literatury Stanisława Kolbuszewskiego. Polonista (Uniw. Wrocł. 1961), slawista, historyk literatury pol. i słow., prof. zwycz. Uniw. Wrocł. (1991), taternik . Z Tatrami stykał się od 1946; taternictwo uprawiał gł. w 1957-62. Z…
koleba Terminologia
koleba lub koliba. U górali podh. (i innych) oznacza albo budynek pasterzy owiec w górach (» szałas) lub budynek pasterzy wołów (koleba wolarska), albo zagłębienie pod skałami lub pod luźną wantą, gdzie można się schronić przed deszczem czy też zanocować. Pierwszy rodzaj k. jest…
koleje
koleje. Pierwsza kolej żelazna, która dotarła do stóp Tatr, to kolej koszycko-bogumińska, zbudowana w 1867-72. Jej odcinek biegnący Liptowsko-Popradzką Kotliną pod Tatrami otwarto 8 I 1871 (Poprad - Mikułasz Lipt. - Królewiany - Żylina), a odcinek Poprad - Koszyce uruchomiono 18…
koleje linowe
koleje linowe. Pierwszą naziemną kolej linową w Tatrach zbudowano w 1908 ze Starego Smokowca na Siodełko, uruchomiono ją 21 XII 1908. Różnica wzniesień 275 m, długość trasy 2100 m, czas jazdy 11 min. Kolej ta jest czynna do dziś (w 1968 częściowa przebudowa). W 1909 zbudowano el…
Kolisty Staw Woda
Kolisty Staw; Starsze pomiary Józefa Szaflarskiego z 1935: pow. 0,746 ha, 108 x 88 m, głęb. 10,2 m. Pomiary pracowników TANAPu z 1961-67: pow. 0,718 ha, 110 x 85 m, głęb. 8,5 m. Należy do stawów tatrz., które w lecie są najdłużej zamarznięte.Nazwa pol. i słow. pochodzi od kształ…
Kollár Ján Ludzie
Kollár Ján (29 VII 1793 Moszowce = Mošovce k. Turczańskich Cieplic na Słowacji - 24 I 1852 Wiedeń, poch. w Pradze). Słow. poeta, myśliciel, ewang. pastor w Budapeszcie, od 1849 prof. archeologii słowiańskiej na uniw. wiedeńskim. Pisał w języku czes. (jako przeciwnik separatyzmu…
Kolowca Józef Ludzie
Kolowca Józef (19 III 1906 Kraków - 17 XII 1957 Szczecin, poch. w Krakowie). Inż. rolnictwa (1937), doc. nauk roln. (1955), działacz ochrony przyrody.W 1942-48 mieszkał w Zakopanem . W 1942-44 był zastępcą instruktora łąkarstwa, w 1945-47 instruktorem łąkarstwa na pow. nowotarsk…
Kołem, Dolinka pod Doliny
Kołem, Dolinka pod; W Dolince pod Kołem znajduje się Zadni Staw pod Kołem i maleńki staweczek Wole Oko . Zboczem dolinki przebiega ścieżka na Zawrat . Nazwa dolinki pochodzi od dużego upłazu u stóp Świnicy , zwanego Koło.