Litera K
Kończysta Szczyty
Kończysta; Na wyższym (pd.) wierzchołku K. sterczy olbrzymi blok skalny, podobny kształtem do głowy końskiej lub do kowadła; jest to tzw. Kowadło lub Koń Jármaya. Pierwsze znane wejście na K.: Alexander Münnich i towarzysze w 1874, ale tylko na pn. wierzchołek, o jeden metr niżs…
Kończysta, Mała Szczyty
Kończysta, Mała; Jest to północny z kilku szczytów w grupie Kończystej , wznoszący się między Batyżowiecką Doliną a Doliną Złomisk . M.K. bywa odwiedzana tylko przez taterników . Pierwsze wejście: Miklós Szontagh junior, Zoltán Zsigmondy i przew. Johann Franz sen. w 1905. Zimą:…
Kończysta, Pośrednia Szczyty
Kończysta, Pośrednia, dawniej Środkowa Kończysta; Szczyt w Grani Kończystej , między Małą Kończystą a Stwolską Turnią .
Kończysta Turnia Miejsca
Kończysta Turnia;Wybitna turnia stercząca nad lasem na pn. od dolnej części Miętusiej Doliny , a na zach. od Zawiesistej Turni (1296 m). K.T. jest dobrze widoczna z Kościeliskiej Doliny , np. z Wyżniej Miętusiej Kiry . Nazwą Kończystej Turni nieraz oznaczano Zawiesistą Turnię, g…
Kończystej, Grań Miejsca
Kończystej, Grań; Na wsch. od G.K. ciągnie się Batyżowiecka Dolina , a na zach. od G.K. leży Dolina Złomisk i górna część Stwolskiej Doliny.
Kończysty Wierch Szczyty
Kończysty Wierch, Kończysty Wierch nad Jarząbczą, Kończysta nad Jarząbczą; Wznosi się nad Jarząbczą Doliną , Starorobociańską Doliną i Raczkową Doliną , a odchodzi od niego na północ długi boczny grzbiet, w którym znajduje się Czubik i Trzydniowiański Wierch .
Końska Miejscowości
Końska; Granice katastralne wsi K. obejmują w Tatrach całą Tarnowiecką Dolinę po otaczające ją granie i po wierzchołek Barańca (2184 m). W pocz. XX w. pasterze z K. (i z pobliskich Jakubowian) wypasali owce w Tarnowieckiej Dolinie. Wieś. K. jest notowana w dokumentach od 1357. M…
kopa
kopa. Kopulasta góra albo takież wzniesienie na dnie doliny lub na zboczu, wydatniejsze i bardziej samodzielne od buli. Jest to słowo z lud. gwar podtatrz., przyjęte w taternictwie. Zdrobniała forma: kopka. Obie formy występują też w tatrz. nazwach geogr., w nazwach lud. często…
Kopami, Przełęcz między Przełęcze
Przez przełęcz, zwaną także Karczmiskiem, prowadziła w XIX wieku bardzo wygodna droga, którą transportowano rudę żelaza spod Kopy Magury do Kuźnic. Ta druga nazwa pochodzi zapewne od stojącego tutaj niegdyś baraku górniczego. W wznoszącymi się nad nią Małą i Wielką Królową Kopą…
Kopą, Przełęcz pod Przełęcze
Kopą, Przełęcz pod; Przejście przez P.p.K. było znane od b. dawna. Szlakiem tym pasterze z Białej Spiskiej co najmniej od XVI w. przepędzali swe stada corocznie z Przednich Koperszadów na pastwiska w Zadnich Koperszadach . Zimą pierwsi przeszli tędy Theodor Wundt i przew. Jakob…
kopciuszek
kopciuszek (Phoenicurus ochruros ), z rodziny drozdowatych (Turdidae ). Inne jego nazwy: szałaśnik, gazda szałaśny, kominiarz, najczęściej jednak ślinogórz, bo każdy swój tryl kończy odgłosem jak gdyby strzyknięciem śliną przez zęby. Nieduży ptaszek o ubarwieniu szaroczarnym z r…
kopczyk
kopczyk. Ułożone w kupkę kamienie, zwykle jeden na drugim. Kopczykami taternicy czasem oznaczają nieznakowane farbą drogi, albo też stawiają kopczyk na wierzchołku szczytu poprzednio niezwiedzonego, na znak jego zdobycia. O drodze, która jest oznaczona kopczykami mówi się, że je…
Kopczyńska-Jaworska Bronisława Ludzie
Kopczyńska-Jaworska Bronisława (1 V 1924 Poznań). Etnografka, od 1956 pracownik nauk. (od 1970 kier.) Katedry Etnografii Uniw. Łódzkiego, od 1980 prof.; czł. Komitetu Nauk Etnograficznych PAN od 1975, w 1976-78 prezes Pol. Tow. Ludoznawczego, od 1960 w Międzynar. Komisji do Bada…
Kopernicki Izydor Ludzie
Kopernicki Izydor (17 IV 1825 Czyżówka, gub. kijowska - 24 IX 1891 Gleichenberg, Austria, poch. w Krakowie). Lekarz, wybitny antropolog, etnograf, prof. nadzw. UJ od 1886, czł. koresp. AU od 1877, czł. czynny od 1887. Uczestnik powstania w 1863. Wśród jego b. licznych prac nauk.…
Koperszady, Przednie Doliny
Koperszady, Przednie lub Dolina Przednich Koperszadów; Pasterstwo w tej dolinie istniało co najmniej od pocz. XIV w., a skończyło się wkrótce po II wojnie świat.; w dawnych latach stał tu Bielski Koszar, tj. szałas past. należący do Białej Spiskiej , która miała tu pastwiska. W…
Koperszady, Zadnie Doliny
Koperszady, Zadnie lub Dolina Zadnich Koperszadów; W dawnych czasach pn.-wsch. część Zadnich Koperszadów (powyżej zwartego lasu) należała do miasta Biała Spiska , a reszta do dóbr jaworzyńskich (aż do 1879 wchodzących w skład państwa niedzickiego ). Na obszarze należącym do Biał…
Koperszadzka Bramka Miejsca
Koperszadzka Bramka lub krótko Bramka;
Koperszadzki Potok Woda
Koperszadzki Potok; Oddziela Tatry Wysokie od Tatr Bielskich . Zob. też Kołowy Potok .
kopieniec
kopieniec lub kopiniec. W gwarze podh. (u pasterzy tatrz.) jest to góra o kształcie podobnym do kopy lub kopca.
Kopieniec, Hala Hale i polany
Kopieniec, Hala, błędnie Hala Kopienica;
Kopieniec, Mały Miejsca
Kopieniec, Mały; Regiel między Jaszczurówką a Wielkim Kopieńcem , wznoszący się po wsch. stronie dolnej części Olczyskiej Doliny .
Kopieniec, Mały Miejsca
Kopieniec, Mały; Wzniesienie w dolnej części pn. grani Trzydniowiańskiego Wierchu , zaraz na pn. od Kulawca , a na pd. od Kopieńcowego Przechodu .
Kopieniec, Polana Hale i polany
Kopieniec, Polana; Przez Polanę Kopieniec prowadzi jeden z pop. szlaków narc. (nartostrad ) z Gąsienicowej Hali do Zakopanego (do Jaszczurówki ).
Kopieniec, Wielki Miejsca
Kopieniec, Wielki lub po prostu Kopieniec; Górna część W.K. jest bezleśna, miejscami sterczą skałki. Wiedzie na niego znakowany szlak turystyczny.
Kopieniec, Wielki Miejsca
Kopieniec, Wielki lub krótko Kopieniec;
Kopieńcowa Przełęcz Przełęcze
Kopieńcowa Przełęcz lub Przełęcz między Kopieńcami; Szerokie siodło między Małym Kopieńcem a Wielkim Kopieńcem , nad Olczyską Doliną .
Kopieńcowe Szałasiska Hale i polany
Kopieńcowe Szałasiska lub po prostu Szałasiska; Według tradycji lud. stał tam dawniej szałas, który zniesiono, i stąd nazwa tej polany. Po przerwie znowu postawiono tam szałas w 1933.
Kopieńcowy Przechód Miejsca
Kopieńcowy Przechód; Siodło między Wielkim Kopieńcem a Małym Kopieńcem , nad Polaną Trzydniówką w Chochołowskiej Dolinie .
Kopieńcowy Przechód, Wyżni Miejsca
Kopieńcowy Przechód, Wyżni; Siodło między Kulawcem a Małym Kopieńcem (1329 m), tuż na pd. od wierzchołka tego ostatniego.
kopiniak
kopiniak. W gwarze podh. i spiskiej (pol.), u pasterzy tatrz. jest to góra o kształcie podobnym do kopy lub kopca, ale na samym Podhalu (w Odrowążu) słowo to oznacza płaszcz sukienny z peleryną.
Kopka, Hala Hale i polany
Kopka, Hala; Na szerokim płaskim siodle między ich pn. a środk. szczytem leży jedyna polana dawnej Hali Kopki : Polana Kopka (ok. 1180-1240 m).
Koprowa Dolina Doliny
Koprowa Dolina; Pochodzenie jej nazwy (powtarzającej się w Tatrach ) nie jest wiadome; ma wywodzić się od kopru lub (co jest mało prawdopodobne) od niem. Kupfer (miedź ).
Koprowa Przełęcz Przełęcze
Koprowa Przełęcz lub Wyżnia Koprowa Przełęcz; Przejście przez K.P. (znakowaną ścieżką) stanowi najdogodniejsze połączenie Hlińskiej Doliny (i w ogóle Koprowej Doliny ) z Mięguszowiecką Doliną . Przejście to w połączeniu z przejściem przez Liliowe i Zawory stanowiło też dawniej j…
Koprowa Woda Woda
Koprowa Woda; Powyżej Podbańskiej z połączenia K.W. z Cichą Wodą Liptowską powstaje rzeka Biała Liptowska .
Koprowy Wierch Szczyty
Koprowy Wierch; Długa pn.-zach. grań K.W. oddziela Hlińską Dolinę od Ciemnosmreczyńskiej Doliny . Na K.W. prowadzi znakowany szlak (z Koprowej Przełęczy ). K.W. dawniej nazywał się Pośrednim Wierchem. Obecna nazwa pochodzi od Koprowej Doliny.
kopytnik
kopytnik (Asarum europaeum ), z rodziny Kokornakowatych (Aristolochiaceae ). Nisko pokładająca się roślina o liściach nerkowatych, z głębokim wcięciem przy nasadzie, długoogonkowych, lśniących, zimozielonych. Kwiaty niepozorne, tuż przy ziemi, na króciutkich szypułkach, zewnątrz…
korale
korale (Anthozoa ). Drobne zwierzątka morskie, należące do typu Jamochłonów (Coelenterata ). Korale żyją tylko w czystych, głębokich i ciepłych morzach. Gdy morza takie zalewały w dawnych geol. okresach obszar Pratatr, k. nieraz w nich się pojawiały, pojedynczo lub w większych c…
Korbel Ladislav Ludzie
Korbel Ladislav (8 VI 1912 Čachtice, okres Trenčín). Słow. zoolog, entomolog. Początkowo nauczyciel szkół podst. i średnich, a po studiach przyr. na uniw. bratysławskim (1944) nauk. pracownik różnych instytucji nauk., od 1965 prof. uniw. w Bratysławie. Przyczynił się wybitnie do…
Kordys Roman Ludzie
Kordys Roman (23 II 1886 Lwów - 6 XII 1934 Kraków, poch. we Lwowie). Prawnik (dr 1912) i dziennikarz, wybitny taternik i alpinista, działacz tur. i narc., badacz historii taternictwa. Odegrał wielką rolę w rozwoju taternictwa i alpinizmu pol. w 1905-30 oraz narciarstwa pol. od 1…
Korek Tadeusz Ludzie
Korek Tadeusz (13 VIII 1930 Zagórze k. Będzina - 28 III 1957 w Tatrach). Taternik , przewodnik tatrz., mgr inż. mechanik (krak. AGH 1955), starszy asystent w Inst. Podstawowych Problemów Techniki PAN. Oprócz turystyki w Tatrach uprawiał też od 1953 taternictwo w lecie, a potem t…