Litera K
Kościelec, Zadni Szczyty
Kościelec, Zadni; Dawniej uważano, że Z.K. to tylko pd. wierzchołek Kościelca, ale w rzeczywistości jest on szczytem samodzielnym. Pierwsze wejście: Zygmunt Klemensiewicz i Roman Kordys w 1905. Zimą: Stefan Jaworski, Józef Lesiecki , Leon Loria , Jan Małachowski i Stanisław Zdyb…
Kościeliska Brama, Niżnia Miejsca
Kościeliska Brama, Niżnia lub Kościeliska Brama, także Brama Kantaka; W 1887 - w celu uczczenia swego zasłużonego członka » Kazimierza Kantaka - TT nadało Kościeliskiej Bramie nazwę Brama Kantaka i wmurowało tablicę pamiątkową po jej zach. stronie.
Kościeliska Brama, Pośrednia Miejsca
Kościeliska Brama, Pośrednia, także Brama Kraszewskiego; W 1877 - aby uczcić pisarza Józefa Ignacego Kraszewskiego - TT nadało Pośredniej Kościeliskiej Bramie nazwę Brama Kraszewskiego i w 1879 wmurowało tu tablicę pamiątkową po wsch. stronie potoku.
Kościeliska Brama, Wyżnia Miejsca
Kościeliska Brama, Wyżnia, także Raptawicka Brama; Od wsch. ogranicza ją m.in. Pisana Skała , a od zach. - Raptawicka Turnia .
Kościeliska Dolina Doliny
Kościeliska Dolina; Kościeliską Dolinę od zach. otaczają: Kościeliskie Kopki , Kominiarski Wierch i Ornak ; od pd.: Błyszcz (i Bystra ), Kamienista , Smreczyński Wierch i Tomanowy Wierch Polski; od wsch.: Czerwone Wierchy , Kończysta Turnia i Mały Regiel (pomijając tu boczną odn…
Kościeliska, Stare Hale i polany
Kościeliska, Stare; W Starych Kościeliskach istniał niegdyś ośrodek górn. (» górnictwo ); pozostały ślady po starych przykopach i hucie. Stała tu też leśniczówka i karczma, w której zatrzymywali się w dawnych czasach podróżnicy w Tatry (np. Wincenty Pol , Jan Nepomucen Głowacki…
Kościeliski Potok Woda
Kościeliski Potok; Część wód K.P. przepływa przez Pisaną Jaskinię . Koło wylotu Kościeliskiej Doliny , od Kir , K.P. przybiera nazwę Kirowej Wody .
Kościeliski Rów Miejsca
Kościeliski Rów; Część » Podtatrzańskiego Rowu ciągnąca się spod Orawskiej Bramy ku wsch. aż po Nędzowski Dział we wsi Kościelisko , między Tatrami a Gubałowskim Pasmem .
Kościeliskie Kopki Miejsca
Kościeliskie Kopki, zwane też krótko Kopkami; Na grzbiecie między środk. a pn. szczytem była dawniej Hala Kopka . Skalisty czubek najwyższego (pd.) szczytu nazywa się Świńską Turnią (1333 m).
Kościelisko Miejscowości
Kościelisko lub Kościeliska (-sk); Ośrodek wsi stanowią leżące koło siebie osiedla: Szeligówka (965 m), Pitoniówka i Wojdyłówka. Liczne domy wypoczynkowe i wczasowe, gł. z okresu po II wojnie światowej. Mieszk.: 708 (w 1880), ok. 900 (w 1910), ok. 3000 (w 1970), ok. 3800 (w 1980…
Kościołek Miejsca
Kościołek;Pierwsze wejście: Janusz Chmielowski i przew. Jędrzej Marusarz-Jarząbek w 1905. Zimą: Gyula A. Hefty i Siegfried Neumann w 1912. Na zach. ścianie K. zginął w 1933 słynny taternik Wiesław Stanisławski i jego towarzysz Witold Wojnar. Nazwa K. pochodzi od jego kształtu.
Kościoły Miejsca
Kościoły; W długiej grani, którą Pośrednia Grań wysyła ku pd.-wsch., między Doliną Małej Zimnej Wody a Staroleśną Doliną , są to dwie najwybitniejsze turnie na pd.-wsch. od Ciemniastej Turni . Kościoły są dwa: » Wielki Kościół i » Mały Kościół .
Kościół, Mały Miejsca
Kościół, Mały; Niższy (pd.-wsch.) z dwóch » Kościołów . Pierwsze wejście: Antonina Englischowa , Karol Englisch i przew. Johann Hunsdorfer sen. w 1902. Zimą: Gyula A. Hefty i Gyula Komarnicki w 1911.
Kościół, Wielki Miejsca
Kościół, Wielki; Wyższy (pn.-zach.) z dwóch » Kościołów . Pierwsze wejście: Karol Englisch i przew. Johann Hunsdorfer sen. w 1901; wejście to było niesłusznie kwestionowane. Zimą: Jadwiga Pierzchalanka i Jerzy Pierzchała w 1937.
Kotański Zbigniew Janusz Ludzie
Kotański Zbigniew Janusz (1928). Geolog, pracownik nauk. UW. W Tatrach prowadził badania nauk. od 1953, zwł. z zakresu stratygrafii, paleogeografii i tektoniki, gł. w Tatrach Zachodnich . Najwcześniejsze jego prace tatrz. to Próba genetycznej klasyfikacji brekcji na tle badań wi…
Kotarba Adam Ludzie
Kotarba Adam. Geograf (doc.), geomorfolog, kier. Zakładu Geografii Fizycznej Inst. Geogr. PAN w Krakowie, opiekun nauk. Stacji Naukowej Inst. Geogr. PAN na Gąsienicowej Hali . Zajmuje się badaniem współczesnych procesów geomorf. (morfogenetycznych) w Tatrach i od 1967 ogłosił z…
Kotarbińska Anna Ludzie
Kotarbińska Anna (26 VII 1920 Warszawa - 2 V 1944 tamże), córka malarza » Janusza Kotarbińskiego , a siostra taternika » Przemysława . Wychowana w Zakopanem , zdała tam maturę w 1939 w liceum "Szarotka", potem wstąpiła do Warsz. Szkoły Pielęgniarek, którą ukończyła podczas okupa…
Kotarbiński Janusz Ludzie
Kotarbiński Janusz (30 VIII 1890 Gołonóg k. Będzina - 13 I 1940 Zakopane). Malarz (studia w warsz. SSP) i literat, osiadły w Zakopanem od ok. 1919, czł. stowarzyszenia "Sztuka Podhalańska". W czasie I wojny świat. walczył w Legionach Polskich. Od przybycia do Zakopanego malował…
Kotarbiński Przemysław Ludzie
Kotarbiński Przemysław (ok. 1920 - 20 IX 1946 w Alpach, poch. w Chamonix), syn malarza » Janusza Kotarbińskiego . Taternik , grotołaz, narciarz, alpinista. Uczęszczał do gimnazjum w Zakopanem , należał do grupy "Makolągwy " i uprawiał taternictwo w 1937-39, m.in. z braćmi Wrześn…
kotelnica
kotelnica. Słowo gwarowe kotelnica i nazwa geogr. Kotelnica występują w Karpatach Pol. i na Podkarpaciu od Sądecczyzny po Beskid Śląski, m.in. w Tatrach, na Podhalu, w Gorcach i Pieninach. W literaturze podaje się dwa zasadnicze znaczenia słowa gwarowego (już zanikającego) kotel…
Kotelnica Miejsca
Kotelnica ; Nazwa Kotelnica przypuszczalnie najpierw oznaczała kotlinę u stóp tej grani (» kotelnica ), a później wskutek jakiegoś nieporozumienia została przesunięta na sąsiednią grań.
Kotlinami, Jaskinia nad Jaskinie
Kotlinami, Jaskinia nad; Została odkryta w 1966 (Andrzej Kobyłecki). W roku tym osiągnięto głębokość ok. -135 m. W 1967, po odgruzowaniu przełazu, przebyto ją do głęb. 320 m, była więc wtedy drugą najgłębszą jaskinią w Tatrach i Polsce. W 1968 dostano się na głęb. 370 m, a nastę…
Kotliny Miejsca
Kotliny lub Małołąckie Kotliny; Górna część Kotlin nazywa się Wyżnie Kotliny, a dolna - Niżnie Kotliny. W Kotlinach i ich bliskim sąsiedztwie znajdują się wyloty ok. 30 jaskiń, w tym dwa otwory do największej jaskini Tatr i Polski - Wielkiej Jaskini Śnieżnej .
Kotliny, Dolina Doliny
Kotliny, Dolina lub krótko Kotliny; Dalszym ciągiem tej doliny ku górze (od wylotu Bachledzkiej Doliny ) jest Zdziarska Dolina . U wylotu Doliny Kotliny leży miejscowość Tatrz. Kotlina .
Kotłowa Miejsca
Kotłowa; Na niektórych mapach nazwa K. jest mylnie przesunięta na sąsiednie Szerokie Upłazy (1985 m).
kotły lodowcowe Geologia
Duże formy lodowcowe, które są rezultatem przeobrażającej działalności lodowców na formach starych, istniejących jeszcze przed zlodowaceniem. Wszystkie zlodowacenia obejmowały swą działalnością kotły, każde następne zlodowacenie nakładając się na poprzednie, ale wyraźne ślady po…
Kotowicz Apolinary Ludzie
Kotowicz Apolinary (24 III 1859 Biecz - 21 IV 1917 Jasło, poch. od 1929 w Bieczu). Malarz (studia w krak. SSP u Jana Matejki i Władysława Łuszczkiewicza 1878-88 oraz w Monachium 1888-90), pejzażysta i portrecista, dekorator teatralny. Wystawiał 1885-1914 w Krakowie, Warszawie, L…
Kotowski Damazy Ludzie
Kotowski Damazy (8 XII 1861 Piotrków Trybunalski - 16 VIII 1943 Poznań). Malarz (studia w krak. SSP w 1885-86 i 1889-90 u Jana Matejki oraz w Monachium). Malował sceny rodzajowe, krajobrazy, portrety, typy ludowe. Wystawiał w 1888-1929 w Krakowie, Lwowie, Warszawie itd., także z…
Kotsis Aleksander Ludzie
Kotsis Aleksander (30 V 1836 Ludwinów k. Krakowa, obecnie w Krakowie - 7 VIII 1877 Podgórze, teraz dzielnica Krakowa), syn miejscowej chłopki, ojciec przybył z Lewoczy na Spiszu . Znakomity pol. malarz (studia w krak. SSP 1850-51 i 1852-60 oraz w wiedeńskiej akademii 1860-62). W…
Kotula Bolesław Ludzie
Kotula Bolesław (27 X 1849 Cieszyn - 19 VIII 1898 w Alpach, poch. w Meranie?). Botanik i zoolog, studia w Wiedniu i Krakowie (1872). W 1872-74 był asystentem prof. Maksymiliana Nowickiego przy katedrze zoologii UJ, a w 1874-87 profesorem gimnaz. we Lwowie i Przemyślu. Od 1887 ch…
Kovalik-Ústiansky Ján Ludzie
Kovalik-Ústiansky Ján (27 XI 1861 Ujście nad Orawą = Ústie nad Oravou - 8 III 1950 Żylina). Słow. poeta, z zawodu prof. gimnaz. w Trzcianie na Orawie 1885-90 i w Żylinie 1890-1935, poseł (1918-20), senator (1920-35). Zbiór jego utworów (głównie poetyckich) ukazał się w 7 tomach:…
Kövi Emerich Ludzie
Kövi Emerich lub Imre (1839 Kiezmark - 1918). Spiskoniem. dialektolog, etnograf i działacz tur., z zawodu prof. w gimnazjum i seminarium nauczycielskim w Nowej Wsi Spiskiej. Autor opowiadań i wierszy w gwarze spiskoniemieckiej. Był zamiłowanym turystą i prowadził w Tatry wyciecz…
Kowalewski Bronisław Ludzie
Kowalewski Bronisław (6 I 1870 Modzele k. Nowego Miasta k. Płońska - 25 I 1935 Warszawa). Malarz (studia u Wojciecha Gersona w Warszawie od 1890 oraz w krak. ASP w 1896-1900 u Leona Wyczółkowskiego , Jana Stanisławskiego i in.). Był głównie pejzażystą. Wystawiał w 1900-33 w różn…
Kowalewski Mieczysław Ludzie
Kowalewski Mieczysław (21 VI 1857 Żuków na Wołyniu - 26 (nie 20 ) VI 1919 Dublany k. Lwowa, nie Zakopane ). Zoolog (embriolog, parazytolog i wybitny helmintolog), prof. WSR w Dublanach 1903-19 i prof. Szkoły Politechnicznej we Lwowie 1907-19. Prowadził badania w kraju, także w T…
Kowalska-Lewicka Anna Ludzie
Kowalska-Lewicka Anna (24 V 1920 Kraków), siostra » Kazimierza Kowalskiego , zoologa i speleologa. Etnografka (UJ 1947, dr 1950), pracownik nauk. IHKM PAN, w 1952-53 kier. zespołowych badań etnogr. na Podhalu , które objęły również i pasterstwo w Tatrach . Od 1952 ogłosiła liczn…
Kowalski Kazimierz Ludzie
Kowalski Kazimierz (15 III 1925 Kraków), syn prof. Tadeusza Kowalskiego, orientalisty. Zoolog (systematyka i paleontologia ssaków), speleolog. Od 1962 prof.nadzw., a od 1969 prof. zwycz., w 1960-78 i od 1985 do 1987 kier. Zakładu Zoologii Systematycznej i Doświadczalnej PAN w Kr…
Kowalski Ludwik Ludzie
Kowalski Ludwik (28 IV 1885 Chąteauroux, Francja - 2 V 1943 Kraków), brat prof. Tadeusza Kowalskiego, orientalisty, od 1895 zamieszkały w Krakowie. Inż. chemik, hydrogeolog, turysta i narciarz. Jego prace nauk. były związane gł. z kopalnictwem węglowym, ale jego pierwsza publika…
Kowenicki Stanisław Ludzie
Kowenicki Stanisław (1903 Tarnopol - 11 II 1992 Kraków). Prawnik (UJ 1927, dr 1928), adwokat w Krakowie, taternik , narciarz, sportowiec. W 1914-16 mieszkał w Zakopanem i poznał Tatry , zwł. jako członek gimnaz. drużyny skautowej (harc.), a od 1916 przebywał już stale w Krakowie…
Kownacki Andrzej Ludzie
Kownacki Andrzej (15 IX 1938 Kraków). Hydrobiolog (dr), kier. Pracowni Hydrobiol. w Zakładzie Biologii Wód PAN w Krakowie. Od 1961 zajmował się badaniami nad zespołami makrobezkręgowców w potokach i jeziorach tatrz., nad ich strefowym rozmieszczeniem oraz wpływem czynników ekolo…
Koy Michał Ludzie
Koy Michał, właśc. Mikołaj Michał Koy (10 IX 1853 Podgórze, obecnie w Krakowie - 21 II 1921 Kraków), spokrewniony z rodziną » Ciechanowskich . Prawnik, adwokat, radca miejski w Krakowie. Wieloletni działacz TT, w 1893-1921 członek jego zarządu, w 1908-21 wiceprezes.