Litera K
Koreň Milan Ludzie
Koreň Milan (21 VII 1944 Wychodna = Východná, Liptów). Słow. dr inż. leśnik (Wyższa Szkoła Leśna i Drzewna w Zwoleniu 1967, dr 1976). Ponad 20 lat pracownik SAV (w Inst. Ekologii Lasu i in.), od 1990 kier. Stacji Naukowej (Výskumná stanica TANAPu ) w Tatrz. Łomnicy . Badania pro…
Kořistka Karel Ludzie
Kořistka Karel (7 II 1825 Březová nad Svitavou, Morawy - 9 I 1906 Praga). Czes. geograf, geodeta i kartograf, prof. w niem. wyższej szkole techn. w Pradze. Tatry zwiedził w 1860, od pd. i pn., dokonując licznych pomiarów wysokości (barometr. i trygonometr.). Był wtedy na Krywani…
korniki Zwierzęta
Drobne chrząszczyki, wśród nich jeden z najgroźniejszych szkodników leśnych. Istnieje kilkadziesiąt gatunków korników, m.in. zakorki, rozwiertki, cetyńce. W Tatrach k. najbardziej zagrażają świerkom, stanowiącym gł. składnik drzewostanu, szczególnie w górnym reglu. Nie licząc in…
Korniłowicz Tadeusz Ludzie
Korniłowicz Tadeusz (18 II 1880 Warszawa - IV-V 1940 Katyń, ZSRR). Wojskowy (płk), działacz społ. i kult., m.in. w dziedzinie ochrony przyrody . W czasie I wojny świat. w Legionach Pol., potem w wojsku polskim. W latach międzywoj. wykładał psychologię w szkołach podchorążych, og…
Korosadowicz Zbigniew Ludzie
Korosadowicz Zbigniew (12 XII 1907 Kraków - 2 VI 1983 Zakopane, poch. na starym cment.). Taternik , alpinista, ratownik tatrz., z zawodu nauczyciel geografii (1934-39 w gimnazjum zakop.) i miernictwa (1945-71 w zakop. Technikum Budowlanym). W Zakopanem osiadł w 1934, ale taterni…
Koršala Jozef Ludzie
Koršala Jozef (10 IX 1941 Drawce na Spiszu). Słow. taternik , alpinista, ratownik górski, przewodnik tatrz. (od 1965; potem klasy I). Uprawiał taternictwo od 1956. Dokonał przejść wielu dróg na wielkich i trudnych ścianach tatrz., m.in. Małego Kiezmarskiego Szczytu , Łomnicy , G…
Korsarz Wydawnictwa
"Korsarz". Powiel. czasopismo tatern., wydawane w Warszawie w 1951-52 (3 nry) przez członków Koła Warsz. Klubu Wysokogórskiego PTTK . Red.: Sława Kwiatkowska i in.
Körtvélyessy Alexius Ludzie
Koryciańskie Turnie Miejsca
Koryciańskie Turnie; Rosną tu reliktowe sosny .
Koryciska, Małe Doliny
Koryciska, Małe; Jest prawie całkowicie zalesiona. W środk. części jest w niej wysoki i szeroki próg skalny, wyżej drobne skałki.
Koryciska, Wielkie Doliny
Koryciska, Wielkie; Na pn. zboczu W.K. są Koryciańskie Turnie . W górnej części W.K. jest duży próg skalny z wodospadem i małą jaskinią (dł 7,5). W środk. części W.K. stał dawniej szałas, wraz z dolinką należący niegdyś do Krytej Hali . Na pd.-zach. stoku W.K.: polana » Tyr
korycisko
korycisko lub koryto. Duża żlebowata depresja lub dolinka.
korytarz jaskiniowy Terminologia
korytarz jaskiniowy lub po prostu korytarz. Poziomy lub mało stromy » kanał krasowy w jaskini, od kominów i studni różniący się swym poziomym lub prawie poziomym przebiegiem, a w stosunku do komór ma znacznie mniejszy przekrój poprzeczny. K.j. często łączy takie elementy jaskini…
kosarze
kosarze (Opiliones ), rząd gromady pajęczaków (Arachnoidea ). Są blisko spokrewnione z pająkami, mają długie, cienkie odnóża, łatwo się oddzielające od ciała (ta właściwość to tzw. autotomia). Rozpowszechnione są w całej Polsce (33 gatunki) i Słowacji (35 gatunków) w różnych śro…
kosmatki
kosmatki (Luzula ), z rodziny Sitowatych (Juncaceae). W Tatrach występuje kilka gatunków k. Do wysokogórskich należą: k. brunatna (Luzula alpinopilosa, L. spadicea ) , tworząca duże, sinozielone łany na wilgotnym bezwapiennym podłożu, k. kłosowa (L. spicata ), niska roślinka o k…
kosodrzewina Rośliny
kosodrzewina czyli kosówka (Pinus mugo, Pinus mughus), zwana też dawniej kosodrzewem. Należy do klasy Iglastych (Coniferae) czyli Szpilkowych, do rodziny Sosnowatych (Pinaceae). Krzew dorastający do 2, a czasem nawet do 3 m wysokości, o silnych, sprężystych, pokładających się ga…
kosodrzewina torfowa Rośliny
kosodrzewina torfowa (Pinus uncinata), z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Rośnie na torfowiskach podtatrz., np. na Borach Nowotarskich, Czarnodunajeckich, w okolicy Podspadów. Tu wszędzie jest krzewem, ale ten sam gatunek w Alpach występuje w postaci drzewiastej. Takie właśnie dr…
kosowina
kosowina. W gwarze podh. to jedna z nazw kosodrzewiny. Występuje w tatrz. nazwach geogr., np. Kosowinowe Oczko.
Kosowinowe Oczko Woda
Kosowinowe Oczko; Leży wśród gęstych kosówek czyli (gwarowo) kosowin i stąd jego nazwa. Jest to na zach. od ścieżki wiodącej na Pyszniańską Przełęcz . Rozmiary 6,5 x 2 m, głęb. 0,6 m. Stawek powstał w zagłębieniu między pagórkami moreny dennej .
Kossak Juliusz Ludzie
Kossak Juliusz (29 X 1824 Nowy Wiśnicz k. Bochni - 3 II 1899 Kraków). Malarz, rysownik, ilustrator czasopism i książek, od 1869 osiadły w Krakowie. Wystawiał od 1847 w kraju i od 1867 za granicą. W jego obfitej twórczości (gł. o tematyce hist., obyczajowej i rodzajowej) stosunko…
Kossak Wojciech Ludzie
Kossak Wojciech (31 XII 1856 Paryż - 29 VII 1942 Kraków), syn malarza » Juliusza Kossaka . Malarz (studia w krak. SSP 1871-73, w Monachium 1874-76 i Paryżu 1877-83). Twórczość głównie o tematyce batalistycznej, myśliwskiej i portrety. Wystawiał w kraju od 1877 i za granicą od 18…
Koštial' Vladimír Ludzie
Koštial Vladimír (II 1912 Stará Tura, okres Trenčín). Słow. fotograf zawodowy , od 1937 osiadły w Tatrz. Łomnicy . Autor licznych albumów fot. o tematyce tatrz. i podtatrz., np. Vysoké Tatry (Ma. 1955, 1957 i 1970), Tatranský pozdrav (Br. 1959, wyd. 3 w 1965, współautor Oldřich…
kostki
kostki. U górali podh. nazwa skorupek ślimaka porcelanka (Cypraea ) żyjącego w ciepłych morzach. Jego muszelki mają piękną barwę i połysk; już w starożytności były znane i używane jako ozdoby, przedmioty kultu i magiczne, a także, u niektórych ludów, jako drobna moneta wymienna,…
kostki asekuracyjne
kostki asekuracyjne (potocznie: kostki). Są to niewielkie kawałki metalu o kształcie graniastosłupa ze ściętym wierzchołkiem (lub o in. wielobocznym kształcie), zaopatrzone w cięgło z linki stalowej, taśmy lub liny nylonowej. W taternictwie (i alpinizmie) służą zamiast tradycyjn…
kostrzewy
kostrzewy, z rodziny Traw (Gramineae ). W Tarach rośnie ok. 10 gatunków k., przy czym część to gatunki pospolite, rosnące również i na niżu, jak np. k. czerwona (Festuca rubra ), k. łąkowa (F. pratensis ), natomiast część to trawy wysokogórskie, rosnące na wapieniu, jak k. pstra…
koszar Terminologia
W Tatrach Pol. oznacza zagrodę dla owiec, zbudowaną zwykle z przenośnego płotu, a tylko wyjątkowo z kamiennego murku. Celem takiego przenośnego k., w którym trzyma się owce przez noc, jest kolejne nawożenie poszczególnych kawałków polan górskich (k. codziennie jest przesuwany na…
Koszar, Mały Miejsca
Koszar, Mały; Wschodni z dwóch wielkich kotłów (» Koszary ) w pn. stokach Jatek Bielskich .
Koszar, Wielki Miejsca
Koszar, Wielki; Zachodni z dwóch wielkich kotłów (» Koszary ) w pn. stokach Jatek Bielskich .
Koszary Miejsca
Koszary lub Koszary Zdziarskie; Są one otoczone skałami od góry i boków. Zach. kocioł, większy, to » Wielki Koszar ; wschodni, mniejszy, to » Mały Koszar . Nazwę swą otrzymały Koszary od podobieństwa kształtu do koszaru (ogrodzenia dla owiec). W dawnej literaturze i na mapach na…
Koszary, Dolina pod Doliny
Koszary, Dolina pod, dawniej czasem też Tokarska Dolina lub Kobylarska Dolina; Doliną pod Koszary płynie Tokarski Potok . Główne (górne) odnogi Doliny pod Koszary to Dolina Wielkiego Koszaru (z kotłem Wielki Koszar ), Dolina Małego Koszaru (z kotłem Mały Koszar ) i Jagnięca Doli…
koszarzysko Terminologia
koszarzysko, gwarowo kosarzysko. Miejsce gdzie poprzednio stał » koszar. W Tatrach Słow., gdzie koszar oznaczał zarówno zagrodę dla owiec jak i szałas, słowo koszarzysko było czasem równoznaczne ze słowem szałasisko.
Koszarzyskowy Potok Woda
Koszarzyskowy Potok; .Płynie Koszarzyskowym Żlebem i wpada od lw. strony do Salatyńskiego Potoku w jego dolnym biegu, już na dnie Zuberskiej Doliny .
Koszarzyskowy Żleb Miejsca
Koszarzyskowy Żleb, dawniej Koszarzysko; Strumyk płynący dnem K.Ż. jest lw. dopływem Salatyńskiego Potoku , w jego dolnej części. Nad zach. brzegiem górnej części K.Ż. stoi zrekonstruowany szpitalik partyzancki z czasów II wojny światowej.
koszatka Zwierzęta
koszatka (Dryomys nitedula), z rodziny pilchowatych (Muscardinidae). Zwierzątko ssące, długości ok. 10 cm, z puszystym ogonkiem tejże długości co ciało, barwy jasnobrunatnej z białawym brzuszkiem. Należy do gryzoni, żywi się nasionami leśnymi, orzechami, buczyną itp. Jest zupełn…
Kőszeghy Elemér Ludzie
Kőszeghy Elemér, pierwotnie Winkler (3 I 1882 Rużomberk - 4 IX 1954 Budapeszt). Węg. malarz, konserwator i historyk sztuki (studia w Budapeszcie, Wiedniu i Rzymie), sekr. Spiskiego Tow. Hist., kier. muzeów w Lewoczy , Koszycach (1914-18) i Budapeszcie (1938-45). W 1933-37 był re…
Koszysta Szczyty
Koszysta; W pn. grani K. (już po jej skręceniu na pn.-wsch.) wznosi się Mała Koszysta (2014, 2014 m). Mimo wspaniałego widoku z wierzchołka, K. jest rzadko odwiedzana przez turystów. Znaczna część stoków K. stanowiła dawniej teren pasterski. Pierwsze znane wejście: Ludwik Zejszn…
Kościelcowa Przełęcz Przełęcze
Kościelcowa Przełęcz, dawniej Przełęcz w Kościelcu.
Kościelcowy Kocioł Miejsca
Kościelcowy Kocioł; Duży kocioł u stóp wsch. ściany Kościelca i pn.-wsch. ściany Zadniego Kościelca , wysoko ponad pd. brzegiem Czarnego Stawu Gąsienicowego , ku któremu jest podcięty urwistymi skałami.
Kościelec Szczyty
Piramida Kościelca widziana z północy przypomina kościół – stąd nazwa. Jest to szczyt popularny zarówno wśród turystów, jak i taterników, którzy docierają tutaj najczęściej od południa, niedostępną turystycznie granią z Mylnej Przełęczy przez Zadni Kościelec. W marcu 1911 r. na…
Kościelec, Mały Miejsca
Kościelec, Mały; Skaliste partie M.K. służą często taternikom jako szkółka wspinania. Na wsch. stokach M.K. zginął Mieczysław Karłowicz w lawinie śnieżnej w 1909.