Litera B
Blaha Leonard Ludzie
Blaha Leonard (22 XII 1914 Niżni Sławków = Nižný Slavkov, na pn.-wsch. od Podegrodzia Spiskiego - 13 X 1980 Tyrnawa = Trnava). Słow. speleolog, ochroniarz przyrody, prof. gimnaz. w Tyrnawie w 1940-42, potem pracował w przemyśle, a od 1945 w organizacjach speleol. i ochrony przyr…
Blaha Marián Ludzie
Blaha Marián , pierwotnie Blcha (10 VII 1869 Gródek Lipt. = Liptovský Hrádok - 21 VIII 1943 žiar nad Hronom). Słow. ksiądz kat. na Spiszu, Orawie i Liptowie, studia w Lewoczy, Kapitule Spiskiej (1892) i UJ, w 1899-1903 i 1907-13 wychowawca w rodzinie Zamoyskich, w 1919-20 wikari…
Blahout Milič Ludzie
Blahout Milič (20 V 1930 Mladá Boleslav, Czechy - 17 XI 1978 w Tatrach). Czes. inż. leśnik i zoolog, od 1955 nauk. pracownik Stacji Nauk. TANAPu, taternik, przewodnik tatrz. I klasy, ratownik tatrz., czł. HS, autor licznych prac naukowych. Pracując początkowo w Podbańskiej zajął…
Blasy Eduard David Ludzie
Blasy Eduard David , w węg. literaturze Blásy Ede (3 V 1820 Wielka k. Popradu - 25 VI 1888 tamże). Spiskoniem. właściciel ziemi w swym rodzinnym mieście, b. aktywny działacz społ. tamże. W 1869-74 był dyr. Starego Smokowca. Brał udział w założeniu MKE (1873), a potem w jego prac…
Blasy'ego, Schronisko Schroniska
Blasyego, Schronisko ; Pierwsze schronisko w Wielickiej Dolinie. Była to niezagospodarowana kamienna chatka trzyizbowa nad wsch. brzegiem Wielickiego Stawu. Własnym kosztem i ze składek gości Starego Smokowca postawił ją w 1871 Eduard Blasy, wówczas dyr. Starego Smokowca. W marc…
Blattny Tibor Ludzie
Blattny Tibor , także Blatný (22 II 1883 Koszyce - 12 XII 1969 Bańska Bystrzyca). Inż. leśnik, botanik, dendrolog, do 1914 wykładał na akademii górn.-leśnej w Bańskiej Szczawnicy. Potem pracował w gospodarce leśnej, m.in. na Liptowie . Jest współautorem dwóch dzieł podstawowych…
Blauth Krzysztof Ludzie
Blauth Krzysztof (14 VI 1930 Lwów). Dziennikarz sport., w 1954-76 red. "Sportowca", od 1976 publicysta "Prz. Sport." Od 1954 w czasopismach "Turysta ", "Sportowiec" i in. ogłosił liczne artykuły o tematyce tatrz. i zakop. (ratownictwo, narciarstwo, taternictwo itd.), także o alp…
blok
blok . Większy odłam skalny, wanta, głaz. W taternictwie blok nadający się do asekuracji to blok asekuracyjny; blok może być luźny (ale wtedy rzadko kiedy nadaje się do asekuracji) lub zespolony ze swym podłożem. Lita, skalna masa wyodrębniająca się jako wierzchołek szczytu górs…
Blumenfeld Ignatz Franz Gertler Ludzie
Blumenfeld Ignatz Franz Gertler . Niemiec, leśniczy w Witowie i Poroninie na przełomie XVIII i XIX w. Odznaczył się ściganiem dezerterów z wojska austr. i tępieniem zbójnictwa na Podhalu i w Tatrach. W 1818 (1813?) razem z niejakim Bordolo założył w Poroninie w Kośnych Hamrach z…
Błeszyńska-Łącka Wanda Ludzie
Błeszyńska-Łącka Wanda (16 III 1935 Warszawa - 9 X 1962 w katastrofie kolejowej k. Piotrkowa Trybunalskiego, poch. w Warszawie). Geolog, taterniczka, alpinistka. W 1957-62 należała do czołowych taterniczek zarówno w lecie jak i w zimie przechodząc wiele dróg w zespołach kobiecyc…
Błociska Hale i polany
Błociska; Wielka pochyła polana na pd. od górnej części wsi Małe Ciche , ponad lw. brzegiem Przyporniaka i Filipczańskiego Potoku, a nieco na pn. od Drogi Oswalda Balzera. Na B. stoją pojedyncze domy: u dołu polany i na samej górze. Wzdłuż dolnego brzegu B. ciągną się błotniste…
Błoński Franciszek Ludzie
Błoński Franciszek (2 XII 1867 Warszawa - 17 IV 1910 Spiczyńce, Ukraina). Lekarz, z zamiłowań botanik, znawca flory Królestwa Polskiego i Ukrainy, autor prac bot. w czasopismach pol., niem., ros. i węg. Z powodu ciężkiej choroby Feliksa Berdaua dokończył w 1888-90 jego Florę Tat…
Błotna Dolina Doliny
Błotna Dolina; Dolina ta swą górną częścią stanowiąca odcinek Podtatrzańskiego Rowu odgranicza Tatry (grupę Osobitej ) od leżących na pn. od nich Skoruszyńskich Wierchów . Dnem tej doliny biegnie droga jezdna, która przez przełęcz Borek dochodzi do Orawic . W dolny odcinek B.D.…
Błyszcz Szczyty
Błyszcz , dawniej także Błyski Wierch; Blyst. Błyszcz wznosi się nad Pyszniańską Doliną (odnogą Kościeliskiej Doliny), Gaborową Doliną (odnogą Raczkowej Doliny) i Kamienistą Doliną. Właściwie nie jest jednak samodzielnym szczytem, lecz jedynie niższym wierzchołkiem Bystrej (2248…
błyszcze
błyszcze . Dawna, mało już używana nazwa związków metali z siarką i jej pokrewnymi pierwiastkami. Błyszcze są słabo połyskliwie metaliczne, dość ciężkie. Zaliczamy tu np. antymonit, galenę. Możliwe, że stąd pochodzi nazwa szczytu Błyszcz.
bniec biały
bniec biały (Silene alba, Melandrium album), z rodziny Goździkowatych (Caryophyllaceae). Znany pospolity chwast polny na niżu. W Tatrach występuje w niższych partiach ich pd. strony, a także jako roślina zawleczona przy schroniskach tatrz. Liście ma lancetowatoeliptyczne, kielic…
bniec czerwony
bniec czerwony (Silene dioica, Melandrium rubrum), z rodziny Goździkowatych (Caryophyllaceae). Roślina pospolita w Tatrach, wysoka do kilkudziesięciu cm, o eliptycznych dużych, zaostrzonych na wierzchołku liściach dość silnie owłosionych. Kwiaty o pięciu głęboko dwudzielnych pła…
Boberski Władysław Ludzie
Boberski Władysław (23 II 1846 Piszczatyńce, pow. Borszczów - 25 XI 1891 Tarnopol). Botanik, lichenolog, z zawodu nauczyciel szkół średnich (gł. w Tarnopolu). Autor wielu prac bot., pedag.i pop.-nauk. Jego prace bot. dotyczą porostów, m.in. Tatr, Pienin i Babiej Góry. O porostac…
Bobkowski Aleksander Ludzie
Bobkowski Aleksander (5 I 1885 Kraków - ok. 1 III 1966 Genewa), brat » Henryka Bobkowskiego. Narciarz i działacz narc., inż. w kolejnictwie austr. (1908-18), potem w wojsku pol. (1918-29, płk), od 1929 w kolejnictwie pol., w 1933-39 wicemin. komunikacji. Przed I wojną świat. był…
Bobkowski Henryk Ludzie
Bobkowski Henryk (19 V 1879 Kraków - ?). Narciarz, z zawodu wojskowy, po I wojnie świat. pułkownik Sztabu Generalnego w Warszawie, od 1928 generał brygady. W zimie 1906-07 jako porucznik był instruktorem w austr. wojskowych oddziałach narc. w Neustadt (Nowe Miasto) na Morawach.…
Bobowski Jan Ludzie
Bobowski Jan (17 X 1917 Zakopane - 9 III 1970 tamże), wnuk »Klimka Bachledy. Inż. architekt, narciarz, w czasie II wojny świat. bojownik ruchu oporu. W latach międzywoj. był zawodnikiem narc. i reprezentował Polskę w zawodach FIS w Zakopanem w 1939 w konkurencjach klasycznych. W…
Bobrowczyk Miejscowości
Bobrowczyk , Bobrowczek, Mały Bobrowiec ; Mieszk. 271 (w 1980). Bobrowczyk powstał przed 1231 na obszarze należącym poprzednio do wsi Bobrowiec. W I poł. XX w. mieszkańcy Bobrowczyka wypasali owce w orogr. prawej części Jałowieckiej Doliny.
Bobrowiec Miejscowości
Bobrowiec lub Wielki Bobrowiec ; B. istniał już przed 1231. Na obszarze należącym pierwotnie do niego powstały i oddzieliły się wsie: Bobrowczyk (przed 1231), Beharowce (po 1231) i Jałowiec (po 1317). W XIX w. i w I poł. XX w. mieszkańcy B. prowadzili wypas owiec, wołów i koni w…
Bobrowiec Szczyty
Bobrowiec , dawniej czasem błędnie Jamburowy Wierch i Hruby Wierch ;
Bobrowiec Hale i polany
Bobrowiec lub Hala Bobrowiec; Nazwa Bobrowiec (Bobrovec), w kilku drobnych odmianach, występuje w dokumentach dotyczących Orawy od 1608, najpierw na oznaczenie wspom. hali, a od 1805 także szczytu Bobrowiec i wreszcie leżącej u jego podnóża Bobrowieckiej Doliny i płynącego nią B…
Bobrowiecka Dolina Doliny
Bobrowiecka Dolina lub Bobrowiecka Dolina Liptowska; Główna, orogr. prawa odnoga Jałowieckiej Doliny, ciągnąca się w górę po Siwy Wierch i Brestową Kopę. Dolina ta i jej zbocza była niegdyś terenem wypasu dla mieszkańców wsi liptowskich Bobrowiec i Bobrowczyk .
Bobrowiecka Dolina Doliny
Bobrowiecka Dolina lub Bobrowiecka Dolina Orawska;
Bobrowiecka Polana Hale i polany
Bobrowiecka Polana lub po prostu Polana ; Pochyła polana po orogr. prawej (zach.) stronie Bobrowieckiej Doliny Liptowskiej (odnogi Jałowieckiej Doliny), u wsch. podnóża Siwego Wierchu. Na polanie tej stał dawniej szałas pasterzy z lipt. wsi Bobrowiec.
Bobrowiecka Przełęcz Przełęcze
Bobrowiecka Przełęcz ; Szeroka i głęboko wcięta przełęcz na pn.-zach. od Chochołowskiej Polany, między Grzesiem a Bobrowcem. Przejście przez B.P., stanowiące połączenie Chochołowskiej Doliny z Bobrowiecką Doliną, jeszcze w latach międzywoj. było jedną z tras uczęszczanych przez…
Bobrowiecki Potok Woda
Bobrowiecki Potok . P.
Bobrowiecki Potok Woda
Bobrowiecki Potok lub Bobrowiec; .Spod Bobrowieckiej Przełęczy płynie zasadniczo ku pn.-zach., najpierw Bobrowiecką Doliną, a potem przez Orawicką Kotlinę do Orawic, gdzie uchodzi od lw. strony do rzeki Orawicy. Dolny bieg B.P., od ujścia Mihulczego Potoku w dół do Orawicy, jest…
Bobrowiecki Żleb Miejsca
Bobrowiecki Żleb . P.
Bobrowieckie Stawki Woda
Bobrowieckie Stawki ; S. Dwa małe stawki w górnej części Bobrowieckiej Doliny Lipt., na pn.-wsch. od Siwego Wierchu, powyżej Bobrowieckiej Polany. Są to »Czarny Stawek Bobrowiecki i » Biały Stawek Bobrowiecki.
bobslejowy sport
bobslejowy sport . Rozwinął się po obu stronach Tatr na pocz. XX w., przy czym tory bobslejowe zbudowano w samych Tatrach. Równolegle, częściowo na tych samych torach, rozwijało się saneczkarstwo sportowe. W Starym Smokowcu w 1904 za tor saneczkowy służyła górna część drogi jezd…
Bocatius Ioannes Ludzie
Bocatius Ioannes (Johannes), właśc. Bock Johann (25 XII 1568 Wietoszów = Vetschau, Łużyce - 31 X 1621 Uherský Brod, pd. Morawy). Serbołużyczanin, historyk, pedagog i poeta humanista, odznaczony tytułem "poeta laureatus caesareus". W 1594-99 był rektorem szkoły w Preszowie, dopro…
Bocheński Leon Ludzie
Bocheński Leon (1909 Jordanów - VII 1964 Zakopane, poch. na starym cment.). Chirurg, narciarz i turysta tatrz. W czasie okupacji niem. za udział w konspiracji był więziony w 1941 w zakop. "Palace", potem w więzieniu w Tarnowie (po roku zwolniony). Od 1945 dyr. szpitala zakop., w…
Bocheński Tadeusz Ludzie
Bocheński Tadeusz (17 IV 1895 Chrzanów - 16 XII 1962 Zakopane, poch. na starym cment .). Literat, filolog, poliglota, tłumacz poezji, muzyk, działacz społ. i kulturalny. Zrazu nauczyciel w Wiedniu, Lublinie i Krakowie, od 1936 zamieszkały w Zakopanem. Odczyty z dziedziny literat…
Bochníček Záviš Ludzie
Bochníček Záviš (20 IV 1920 Praga). Czes. astronom, pracujący na bratysł. uniw. W 1956-58 był kier. Obserwatorium nad Łomnickim Stawem . Jest autorem wielu prac nauk. i pop.-nauk., m.in. w 1957 ogłosił liczne artykuły w czasopismach i dziennikach słow. i czes. o obserwowaniu szt…
bocian biały Zwierzęta
bocian biały (Ciconia ciconia), z rodziny bocianów (Ciconiidae). W samych Tatrach i tuż u ich podnóża nie przemieszkuje, gł. z powodu braku większych podmokłych otwartych łąk. Ale już w odległości kilkunastu km od Tatr można go zobaczyć, np. w okolicach Nowego Targu, Czarnego Du…
bocian czarny Zwierzęta
bocian czarny (Ciconia nigra), nazywany też hajstrą, różni się od poprzedniego upierzeniem czarnym o metalicznym połysku, tylko pierś i brzuch są białe; dziób i nogi czerwone, podobnie jak u bociana białego. Gnieździ się zazwyczaj na brzegach lasu, grup drzew, niekiedy pod samym…