Zakopane — portal z-ne.pl
Encyklopedia — Zakopane

Szlaki · schroniska · TPN

Encyklopedia

Bányász Ferenc Ludzie

Bányász Ferenc (1909 Budapeszt). Węg. taternik i narciarz, z zawodu handlowiec. Z bratem Gézą prowadził w Starym i Nowym Smokowcu dwa odziedziczone po ojcu sklepy z przyborami sport. i tur. aż do 1945. Taternictwo uprawiał co najmniej od 1926, m.in. z Alfredem Groszem i Klarą He…

więcej →

Barabasz Leonard Ludzie

Barabasz Leonard (ok. 1840 Bochnia - ?), brat przyrodni » Stanisława i Wiktora Barabasza. Uczestnik Powstania Styczniowego w 1863, potem malarz. Studiował w SSP w Krakowie (1878-83) i osiadł w tym mieście. Wystawiał kilka razy w Zakopanem.

więcej →

Barabasz Lesław Ludzie

Barabasz Lesław (16 II 1887 Kraków - 14 VIII 1968 Zakopane), syn » Stanisława Barabasza. Chemik (studia na UJ), z zamiłowań skrzypek i kompozytor. W latach międzywoj. był radcą Min. Przemysłu i Handlu do 1939, potem powrócił do Zakopanego, gdzie pracował w różnych zawodach i był…

więcej →

Barabasz Stanisław Ludzie

Barabasz Stanisław (7 V 1857 Bochnia - 23 X 1949 Zakopane). Malarz, architekt, pedagog, pionier narciarstwa pol., myśliwy. W młodych latach dwukrotnie więziony przez władze austr. za rzekomy udział w tajnych organizacjach polit., za drugim razem w 1879 w związku ze sprawą Ludwik…

więcej →

Barabasz Wiktor Ludzie

Barabasz Wiktor (30 VIII 1855 Bochnia - 25 VII 1928 Kraków), brat » Stanisława Barabasza. Muzyk, pianista i dyrygent, w 1886-1909 dyr. Tow. Muzycznego w Krakowie, od 1888 prof., a w 1921-28 dyr. konserwatorium tamże, działacz turystyczny.W 1885-1905 był działaczem TT: w 1899-190…

więcej →

Baradlai Bertalan Ludzie

Baradlai (pierwotnie Beck)Bertalan ( 27 VI1883 Rozsnyó = Rožnava - 25 X 1914 k. Jasienicy Zamkowej, między Turką a Starym Samborem). Węg. działacz tur. na Spiszu, prof. Wyższej Szkoły Hand. w Kiezmarku.Prowadził swoich uczniów na wycieczki w Tatry i był b. aktywnym działaczem se…

więcej →

Baran Krzysztof Ludzie

Baran Krzysztof . (23 IX 1951 Kraków). Krak taternik. Pisywał często na tematy tatrz. (tatern. i in.) oraz o alpinizmie pol., np. w "Dz. Pol." (1978-79). Od 1980 był współred. »"Taterniczka", w 1983-91 jego redaktorem, a od 1991 do 1997 redaktorem czasopisma » "Góry".

więcej →

Baranowski Ignacy Ludzie

Baranowski Ignacy (26 VII 1833 Lublin - 24 II 1919 Warszawa). Wybitny lekarz warsz., prof. UW (1871-84), za czasów carskich uczestniczył w pol. działalności oświatowej jawnej i tajnej w b. Kongresówce, filantrop, asystent i potem przyjaciel Tytusa Chałubińskiego, w 1906 współzał…

więcej →

Baranowski Ignacy Tadeusz Ludzie

Baranowski Ignacy Tadeusz (4 II 1879 Lublin - 26 XI 1917 Warszawa), bratanek » Ignacego Baranowskiego, lekarza. Historyk, badacz dziejów gosp. i społ., zwł. wsi pol., bibliotekarz, dyr. Biblioteki Krasińskich w Warszawie, doc. UJ. W hist. literaturze Podhala (i częściowo Tatr) w…

więcej →

Baranowski Maciej Ludzie

Baranowski Maciej (14 XI 1934 Kraków). Krak. taternik i alpinista, inż. (budownictwo wodne). Taternictwo uprawiał od 1956. Brał udział w II pol. wyprawie w Hindukusz w 1962 (wejście na Kohe Tez 7015 m).

więcej →

Barącz Tadeusz Ludzie

Barącz Tadeusz (24 III 1849 Lwów - 12 III 1905 tamże). Rzeźbiarz, studia w krak. SSP 1868-69 i w Monachium 1869-71. Twórca portretów rzeźbiarskich (np. Seweryna Goszczyńskiego), posągów, pomników itd., także rzeźb z terakoty przedstawiających typy lud., jak popiersie Góral, wyst…

więcej →

Barcza Imre Ludzie

Barcza Imre (1881 Budapeszt - 16 V 1938 Balatonfüred). Starszy bibliotekarz Izby Hand.-Przem. w Budapeszcie, wybitny węg. działacz tur., taternik i alpinista. Współzałożyciel i działacz BETE, potem także działacz MTE. Po Tatrach chodził od 1902. W 1906 dokonał wejścia zim. na Ra…

więcej →

Bartkowski Wojciech Ludzie

Bartkowski Wojciech (23 I 1939 Zakopane). Ratownik tatrz. od 1958 (zawodowy od 1960), uczestnik ok. 280 wypraw ratunkowych w Tatrach, instruktor ratownictwa i od 1981 zastępca naczelnika Grupy Tatrz. GOPR. Od 1958 przewodnik tatrz.

więcej →

Bartłomiejczyk Edmund Ludwik Ludzie

Bartłomiejczyk Edmund Ludwik (5 XI 1885 Warszawa - 2 IX 1950 Tamże). Grafik, ilustrator. Studia w ASP w Krakowie 1906-09 i Warszawie 1910-13. Od 1930 prof. w warsz. ASP.Uprawiał głównie grafikę użytkową i artyst. oraz projektowanie dla rzemiosła artystycznego. Zajmował się m. in…

więcej →

Bartman-Czecz Barbara Ludzie

Bartman-Czecz Barbara (17 VIII 1934 Kraków). Absolwentka Wydz. Grafiki ASP Kraków, od 1965 pracowała w Wytwórni Filmów Oświat. w Łodzi, od 1975 jako samodzielny reżyser filmów krótkometrażowych, zwł. przyrodniczych, także o tematyce tatrz., np. W turniach (1966), W Tatrzańskim P…

więcej →

Bartoszewicz Kazimierz Ludzie

Bartoszewicz Kazimierz (19 XI 1852 Warszawa - 20 I 1930 Kraków). Literat, historyk, publicysta, satyryk, wydawca, działacz społ., osiadły w Krakowie.O sprawach zakop. i tatrz. pisał często w swych felietonach i kronikach tygodniowych w czasopismach "Kraj" (1888-89, tu pod krypt.…

więcej →

Barwiński Adam Ludzie

Barwiński Adam (1937 - 29 XI 1974 Kraków). Turysta, taternik, przewodnik tatrz., działacz Koła Przewodników Tatrz w Krakowie.; fizyk, starszy asystent i wykładowca Inst. Fizyki i Techniki Jądrowej AGH w Krakowie.

więcej →

Baryła Janusz Ludzie

Baryła Janusz (9 X 1937 Czeladź, woj. katowickie). Inż. rolnik (WSR w Krakowie), botanik (UJ), taternik, także jaskiniowy. Taternictwo uprawiał od 1955, uczestniczył w pierwszych przejściach (np. wariantu na pn.-wsch. ścianie Mnicha), wspinał się również w górach Mongolii. W jas…

więcej →

Batkowski Stanisław Ludzie

Batkowski Stanisław (10 VII 1907 Nowy Sącz - 21 III 1991 Zakopane, poch. w Nowym Sączu). Elektromechanik z zawodu, z zamiłowań entomolog. Od 1935 do 1969 (z przerwą wojenną) był pracownikiem Pol. Kolei Linowych, najpierw na Myślenickich Turniach, potem na Gubałówce. Od młodych l…

więcej →

Baur E. Ludzie

Baur E. Niem. taternik i narciarz, lekarz (dr) z Wrocławia (pochodził ze Szwabii). W Tatrach był jednym z pierwszych narciarzy wysokogórskich, gdyż w I i III 1906 wraz z Alfredem Martinem w znacznej części na nartach dokonał wejść zim. na Krótką, Furkot, Szczyrbski Szczyt i Kopr…

więcej →

Bazovský Miloš Alexander Ludzie

Bazovský Miloš Alexander (11 I 1899 Turany, okres Martin - 15 XII 1968 Trenczyn). Jeden z czołowych słow. malarzy. Do 1916 mieszkał na Orawie w Dolnym Kubinie. W jego obfitej twórczości jest dużo obrazów o tematyce orawskiej i lipt., łącznie z Tatrami, np. dwa obrazy pt. Tatry (…

więcej →

Bąkowski Józef Ludzie

Bąkowski Józef (24 XII 1848 Zalesie k. Janowa - 26 VII 1887 Lwów). Z zawodu nauczyciel, z zamiłowań zoolog (specjalizujący się w mięczakach) i florysta, czł. Komisji Fizjogr. AU. Zgromadził bogate zbiory malakologiczne, które potem dostały się do Muzeum Dzieduszyckich we Lwowie.…

więcej →

Becker Fridolin Ludzie

Becker Fridolin (ok. 1854 - 1922 Zurych). Kartograf szwajc., prof. na politechnice w Zurychu. W 1902 był rzeczoznawcą w sporze o Morskie Oko między Węgrami a Galicją. Jego mapka spornego terytorium ukazała się w "Pam. TT" 24, 1903.

więcej →

Bečvář Antonín Ludzie

Bečvář Antonín (10 VI 1901 Brandýs nad Labem k. Pragi - 10 I, nie XII, 1965 tamże). Czes. astronom i klimatolog. Od 1937 pracował w Obserwatorium Klimatol. przy Szczyrbskim Jeziorze jako klimatolog; równocześnie prowadził obserwacje astron. w założonym tam przez siebie małym obs…

więcej →

Bednár Štefan Ludzie

Bednár Štefan (15 V 1909 Myjava, okres Senica - 15 I 1976 Bratysława). Słow. malarz, grafik, publicysta, literat, uczestnik Słow. Powstania Nar. Jego twórczość artyst. dotyczy też Tatr, Liptowa i Orawy.

więcej →

Bednarska Anna Ludzie

Bednarska Anna (20 I 1925 Zakopane - 16 IV 1982 Warszawa, poch. w Zakopanem), córka » Henryka Bednarskiego. Architekt, długoletni czł. zarządu Klubu Sport. "SN PTT - 1907" w Zakopanem i czł. hon. tegoż klubu. Była również instruktorem i sędzią narc. PZN, a w 1967 została przewod…

więcej →

Bednarski Henryk Ludzie

Bednarski Henryk (11 XII 1882 Płock - 29 V 1945 Traunstein, Bawaria). Wybitny narciarz, taternik i ratownik górski, z zawodu murarz. W 1903 by uniknąć służby w wojsku carskim uciekł do Galicji, a od 1905 zamieszkał w Zakopanem, gdzie przez wiele lat pracował jako majster murarsk…

więcej →

Bednarski Jan Ludzie

Bednarski Jan (16 VI 1860 Bystra k. Jordanowa - 7 IV 1926 Nowy Targ). Lekarz, zasłużony działacz nar. i społ., od 1897 zamieszkały w Nowym Targu, od 1910 lekarz powiatowy tamże, w 1901-14 poseł na sejm krajowy we Lwowie. Przyczynił się do budowy kolei Chabówka - Zakopane i Nowy…

więcej →

Bednarski Tadeusz Zygmunt Ludzie

Bednarski Tadeusz Zygmunt (1934 Poznań). Krak. dziennikarz i prasoznawca. W różnych czasopismach (m.in. "Wierchy", "Światowid", "Aura", "Dunajec" i dzienniki krak.) od 1960 uprawia publicystykę poświęconą problemom Tatr i Pienin, gł. z dziedziny kultury, np. Tatrzańskie echa w p…

więcej →

Bednarz Alicja Ludzie

Bednarz Alicja . Krak. taterniczka i alpinistka, z zawodu ekonomistka. W 1973 wspinała się w górach Norwegii (przejście nowych dróg), uczestniczyła w dwóch wyprawach w Hindukusz (w 1972 wejście nową drogą na Kohe Tez 7015 m, w 1974 nową drogą na Kuhi Urgunt czyli Kohe Urgend 703…

więcej →

Bednarz Zdzisław Ludzie

Bednarz Zdzisław . Leśnik, pracownik nauk. AR w Krakowie. Prowadził badania w Tatrach i od 1969 ogłosił z tego terenu szereg prac, np. Reliktowy las limbowo-świerkowy z modrzewiem pod Czubą Roztocką w Tatrzańskim Parku Narodowym ("Chrońmy Przyr. Ojcz." 1969), Systematyka i zmien…

więcej →

Bek Dionizy Ludzie

Bek Dionizy (1865 Pułtusk - 25 IV 1907 Zakopane, poch. na starym cment.). Studiował na politechn. w Rydze. Lewicowy działacz społ. i publicysta. Z powodu gruźlicy płuc mieszkał od 1897 w Zakopanem. W 1899-1903 i ponownie w 1904-06 redagował tu "Prz. Zakop." Przyjaźnił się ze Sta…

więcej →

Bel Matej Ludzie

Bel Matej , po węg. Bél Mátyás, po łac. Belius Matthias (22 III 1684 Očová, okres Zvolen - 29 VIII 1749 Altenburg w Austrii, poch. w Bratysławie). Słow. polihistor (historyk, geograf, etnograf, językoznawca itd.), teolog i pedagog. Dzieła swe wydawał przeważnie po łac., ale pisa…

więcej →

Bella Ján Levoslav Ludzie

Bella Ján Levoslav (4 IX 1843 Mikułasz Lipt. - 25 V 1936 Bratysława). Słow. kompozytor, dyrygent, nauczyciel muzyki, organista, duchowny kat. 1866-81, potem ewangelik. Skomponował wiele muzycz. utworów kościelnych (kat. i ewang.) i świeckich. Jego dwie kantaty: Svadba Jánošikova…

więcej →

Bełtowski Juliusz Wojciech Ludzie

Bełtowski Juliusz Wojciech (1852 Nowy Targ - 17 VII 1926 Lwów). Rzeźbiarz, malarz, drzeworytnik i medalier, od 1885 prof. w szkole przemysłu artyst. we Lwowie, potem Państw. Szkoły Przem. tamże. W Kościeliskiej Dolinie wykuł w 1896 w skale przy Wypływie spod Pisanej popiersie le…

więcej →

Bełz Wiesław Ludzie

Bełz Wiesław (16 XII 1958 Siemianowice Śląskie). Dziennikarz (Uniw. Śląski 1983), taternik, alpinista. Brał udział w wyprawach o charakterze tur. i alpin., m.in. w Atlas Wysoki w 1981 i góry Afryki Wsch. w 1984 (Kilimandżaro, Ruwenzori, Virunga, Mount Elgon, Mount Kenia). Jest r…

więcej →

Bełza Władysław Ludzie

Bełza Władysław (17 X 1847 Warszawa - 29 I 1913 Lwów). Poeta, krytyk lit., publicysta. W 1868 przebywał w Krakowie, w 1869-71 w Poznaniu, od 1872 we Lwowie, gdzie od 1882 przez 31 lat pracował w Zakładzie Ossolińskich. W Zakopanem i Tatrach bywał zapewne od 1868. Wiersz Na górac…

więcej →

Benčat' František Ludzie

Benčat František (18 IX 1929 Kozárovce, okres Levice). Słow. leśnik, dendrolog, pedagog, autor wielu prac nauk. i pop.-nauk. Tematyka tatrz. jest poruszana w różnych jego pracach, np. Prírodné rezervácie na Slovensku (Ma. 1956), Vplyv motorizmu na prírodné prostredie TANAP-u (19…

więcej →

Benický Vojtech Ludzie

Benický Vojtech (12 V 1907 Pavčina Lehota k. Mikułasza Lipt. - 17 IX 1971 tamże). Słow. speleolog. Jaskiniami zajmował się od 1924. W 1939 był przewodnikiem i kier. w Bielskiej Jaskini, w 1940 sekretarzem Komisji Tatrz. KSTL w Starym Smokowcu, a potem kierował Sekcją Jaskiniową…

więcej →

Benka Martin Ludzie

Benka Martin (21 IX 1888 Kostolište k. Bratysławy - 28 VI 1971 Malacky k. Bratysławy, poch. w Marcinie). Słow. malarz i grafik, autor m.in. "monumentalizowanych" pejzaży jak Rieka Orava (1920) i Jeseň na Spiši (1921). W jego twórczości jest też bogato reprezentowana tematyka lip…

więcej →