Zakopane — portal z-ne.pl
Encyklopedia — Zakopane

Szlaki · schroniska · TPN

Encyklopedia

Biernawski Witold Ludzie

Biernawski Witold (2 XII 1898 Sosnowica, woj. lubelskie - 30 VI 1957 Warszawa). Wybitny naukowiec w dziedzinie obróbki metali skrawaniem, prof. AGH w Krakowie, czł. koresp. PAN. W Tatrach uprawiał turystykę. W 1934 uczestniczył w pol. wyprawie na Spitsbergen (zajmował się filmem…

więcej →

Biesiekierski Ludwik Ludzie

Biesiekierski Ludwik (27 II 1867 Łuszczanów, pow. Gostyń - IV 1950 Kraków). Uczył się w seminarium duchownym we Włocławku i Akademii Duchownej w Petersburgu, ale ich nie ukończył. Studiował starożytne języki wschodnie (m.in. hebrajski). W 1893 wstąpił do zakonu Albertynów w Krak…

więcej →

Bigos Józef Ludzie

Bigos Józef (20 X 1890 Bukowina Tatrz. - 1966 Wyżnia Głodówka, poch. w Brzegach). Artysta lud., dzierżawca schronisk tatrz. Ożenił się 12 II 1919 z Wiktorią (Wiktą) Budzówną z Brzegów (» Bigosowa Wiktoria). W 1920-30 oboje prowadzili schronisko PTT przy Pięciu Stawach Pol., ale…

więcej →

Bigosowa Wiktoria Ludzie

Bigosowa Wiktoria (Wikta), córka » Wojciecha Budza i » Marii Budzowej z Brzegów, a siostra » Marii Krzeptowskiej, od 1919 żona » Józefa Bigosa.W 1920-28 dzierżawiła i prowadziła z mężem schronisko PTT przy Pięciu Stawach Pol., a w 1924-30 także pensjonat "Łomnica" w Bukowinie Ta…

więcej →

Bilczewski Adam Ludzie

Bilczewski Adam (3 II 1934 Kęty - 27 IX 1987 Murzasichle, poch. w Gliwicach), brat » Jacka Bilczewskiego. Mgr inż. ceramik (krak. AGH 1956), dr inż. przed 1971, pracownik przemysłu ceramicznego i budowlanego, taternik, alpinista. Taternictwo uprawiał od 1952, przechodząc drogi d…

więcej →

Bilczewski Jacek Ludzie

Bilczewski Jacek (9 XI 1931 Kęty - 28 III 1957 w Tatrach), brat » Adama Bilczewskiego. Taternik, alpinista, instruktor tatern., działacz Koła Klubu Wys. w Gliwicach, z zawodu inż. mechanik, projektant urządzeń hutn. Taternictwo uprawiał od 1951 w lecie i w zimie, a w 1956 wspina…

więcej →

Bilek László Ludzie

Bilek László (1909 Kiezmark - ok. 1950 Bardiów). Węg. taternik i narciarz ze Spisza, prawnik, sędzia w Kiezmarku, artysta malarz. Taternictwo uprawiał w latach międzywoj. (towarzysze: Alfred Grosz, György Lingsch, Gábor Seide i in.), przechodząc też nowe drogi, np. na Wyżnią Prz…

więcej →

Bilík Pavol Ludzie

Bilík Pavol (17 XI 1916 Maków = Makov, Czadeckie - 8 IX 1944 Kiezmark, poch. w Starym Smokowcu). Pracownik słow. straży granicznej, zawodnik narc. W 1944 brał udział w Słow. Powstaniu Nar. Dnia 7 IX 1944 wzięty do niewoli przez Niemców koło Górnego Smokowca i nast. dnia zamordow…

więcej →

Bílý František Ludzie

Bílý František (8 XI1854 Brno - 17 X 1920 Praga). Czes. historyk literatury, pedagog, publicysta, prof. i inspektor szkół średnich, m.in. w Pradze. Wspierał rozwój życia kult. na Słowacji. Był redaktorem książki zbior. Slovenská čítanka (Pr. 1911), zawierającej dużo wiadomości o…

więcej →

Bílý Julius Ludzie

Bílý Julius (1895-1970). Czes. algolog, autor prac: Příspěvek ku poznání květeny rozsivek Vysokých Tater ("Práce Moravské Přírodovědecké Společnosti" 1941) oraz Rozsivky "Večného deště" pod Stalinovým štítem ve Vysokých Tatrách ("Sbor. Prác TNP" 1959, współautor Petr Marv

więcej →

Binder Eugen Ludzie

Binder Eugen (21 X 1862 Lewocza - 18 V 1933 Kiezmark). Spiskoniem. pastor ewang., prof. religii w liceum kiezm. (1899-1929), poeta. Po I wojnie świat. prowadził kursy języka słow. dla Niemców i Węgrów w Kiezmarku. Od 1883 do 1932 ogłaszał swe niem. i gwarowe spiskoniem. wiersze…

więcej →

Birkenmajer Józef Ludzie

Birkenmajer Józef (19 III 1897 Czernichów k. Krakowa - 26 IX 1939 Warszawa, walcząc w jej obronie), syn » Ludwika Birkenmajera. Historyk literatury, poeta, tłumacz, w 1937-38 wykładowca na uniw. Wisconsin w USA, w 1939 prof. KUL. Ogłaszał recenzje książek o tematyce tatrz. i pod…

więcej →

Birkenmajer Krzysztof Ludzie

Birkenmajer Krzysztof (6 X 1929 Warszawa), syn » Józefa Birkenmajera. Geolog, taternik, speleolog, polarnik, od 1967 prof. Zakładu Nauk Geol. PAN w Krakowie, czł. koresp. PAN 1983. Badacz Pienin i Pienińskiego Pasa Skałkowego, w 1956-85 uczestnik i częściowo kier. 15 wypraw pola…

więcej →

Birkenmajer Ludwik Antoni Ludzie

Birkenmajer Ludwik Antoni (18 V 1855 Lipsko, pow. lubaczowski - 20 XI 1929 Kraków). Fizyk, matematyk, historyk nauk ścisłych (m.in. studia nad Kopernikiem), prof. UJ od 1897, czł. AU od 1893. W Tatrach bywał od 1886, także zimą. W 1892-97 ogłosił szereg prac dotyczących zagadnie…

więcej →

Birkenmajer Wincenty Ludzie

Birkenmajer Wincenty (1899 Czernichów - 17 IV 1933 w Tatrach, poch. w Zakopanem), najmłodszy z czterech synów » Ludwika Birkenmajera. Jeden z najwybitniejszych taterników okresu międzywoj., z zawodu nauczyciel literatury pol. Tatry poznał w 1924 uprawiając zrazu turystykę, a pot…

więcej →

Bizański Kazimierz Ludzie

Bizański Kazimierz (6 X 1879 Cewków, woj. przemyskie - po III 1952 Lublin?), młodszy syn Stanisława Bizańskiego. Inż. (ukończył wydz. mechaniczny Politechn. Lwow.), taternik, fotograf. Jego działalność tatern. była najżywsza w 1898-1908, kiedy chodził po Tatrach najczęściej z Ja…

więcej →

Bizański Stanisław Ludzie

Bizański Stanisław (16 I 1846 Kraków - 4 I 1890 Kraków). Fotograf. Od 1880 prowadził zakład fot. w Krakowie, po jego śmierci przejęty przez wdowę po nim, Marię, która prowadziła też filię zakładu w Zakopanem (1892). W 1896-1900 zakład w Krakowie był prowadzony przez ich starszeg…

więcej →

Bizański Władysław Ludzie

Bizański Władysław (19 X 1873 Kraków - w lecie 1951 tamże?), starszy syn Stanisława Bizańskiego. Taternik, fotograf. W 1896-1900 prowadził w Krakowie zakład fot. odziedziczony po rodzicach, a potem był urzędnikiem Banku Krajowego w Krakowie. Po Tatrach chodził w 1898-1908, m.in.…

więcej →

Blaha Leonard Ludzie

Blaha Leonard (22 XII 1914 Niżni Sławków = Nižný Slavkov, na pn.-wsch. od Podegrodzia Spiskiego - 13 X 1980 Tyrnawa = Trnava). Słow. speleolog, ochroniarz przyrody, prof. gimnaz. w Tyrnawie w 1940-42, potem pracował w przemyśle, a od 1945 w organizacjach speleol. i ochrony przyr…

więcej →

Blaha Marián Ludzie

Blaha Marián , pierwotnie Blcha (10 VII 1869 Gródek Lipt. = Liptovský Hrádok - 21 VIII 1943 žiar nad Hronom). Słow. ksiądz kat. na Spiszu, Orawie i Liptowie, studia w Lewoczy, Kapitule Spiskiej (1892) i UJ, w 1899-1903 i 1907-13 wychowawca w rodzinie Zamoyskich, w 1919-20 wikari…

więcej →

Blahout Milič Ludzie

Blahout Milič (20 V 1930 Mladá Boleslav, Czechy - 17 XI 1978 w Tatrach). Czes. inż. leśnik i zoolog, od 1955 nauk. pracownik Stacji Nauk. TANAPu, taternik, przewodnik tatrz. I klasy, ratownik tatrz., czł. HS, autor licznych prac naukowych. Pracując początkowo w Podbańskiej zajął…

więcej →

Blasy Eduard David Ludzie

Blasy Eduard David , w węg. literaturze Blásy Ede (3 V 1820 Wielka k. Popradu - 25 VI 1888 tamże). Spiskoniem. właściciel ziemi w swym rodzinnym mieście, b. aktywny działacz społ. tamże. W 1869-74 był dyr. Starego Smokowca. Brał udział w założeniu MKE (1873), a potem w jego prac…

więcej →

Blattny Tibor Ludzie

Blattny Tibor , także Blatný (22 II 1883 Koszyce - 12 XII 1969 Bańska Bystrzyca). Inż. leśnik, botanik, dendrolog, do 1914 wykładał na akademii górn.-leśnej w Bańskiej Szczawnicy. Potem pracował w gospodarce leśnej, m.in. na Liptowie . Jest współautorem dwóch dzieł podstawowych…

więcej →

Blauth Krzysztof Ludzie

Blauth Krzysztof (14 VI 1930 Lwów). Dziennikarz sport., w 1954-76 red. "Sportowca", od 1976 publicysta "Prz. Sport." Od 1954 w czasopismach "Turysta ", "Sportowiec" i in. ogłosił liczne artykuły o tematyce tatrz. i zakop. (ratownictwo, narciarstwo, taternictwo itd.), także o alp…

więcej →

Blumenfeld Ignatz Franz Gertler Ludzie

Blumenfeld Ignatz Franz Gertler . Niemiec, leśniczy w Witowie i Poroninie na przełomie XVIII i XIX w. Odznaczył się ściganiem dezerterów z wojska austr. i tępieniem zbójnictwa na Podhalu i w Tatrach. W 1818 (1813?) razem z niejakim Bordolo założył w Poroninie w Kośnych Hamrach z…

więcej →

Błeszyńska-Łącka Wanda Ludzie

Błeszyńska-Łącka Wanda (16 III 1935 Warszawa - 9 X 1962 w katastrofie kolejowej k. Piotrkowa Trybunalskiego, poch. w Warszawie). Geolog, taterniczka, alpinistka. W 1957-62 należała do czołowych taterniczek zarówno w lecie jak i w zimie przechodząc wiele dróg w zespołach kobiecyc…

więcej →

Błoński Franciszek Ludzie

Błoński Franciszek (2 XII 1867 Warszawa - 17 IV 1910 Spiczyńce, Ukraina). Lekarz, z zamiłowań botanik, znawca flory Królestwa Polskiego i Ukrainy, autor prac bot. w czasopismach pol., niem., ros. i węg. Z powodu ciężkiej choroby Feliksa Berdaua dokończył w 1888-90 jego Florę Tat…

więcej →

Boberski Władysław Ludzie

Boberski Władysław (23 II 1846 Piszczatyńce, pow. Borszczów - 25 XI 1891 Tarnopol). Botanik, lichenolog, z zawodu nauczyciel szkół średnich (gł. w Tarnopolu). Autor wielu prac bot., pedag.i pop.-nauk. Jego prace bot. dotyczą porostów, m.in. Tatr, Pienin i Babiej Góry. O porostac…

więcej →

Bobkowski Aleksander Ludzie

Bobkowski Aleksander (5 I 1885 Kraków - ok. 1 III 1966 Genewa), brat » Henryka Bobkowskiego. Narciarz i działacz narc., inż. w kolejnictwie austr. (1908-18), potem w wojsku pol. (1918-29, płk), od 1929 w kolejnictwie pol., w 1933-39 wicemin. komunikacji. Przed I wojną świat. był…

więcej →

Bobkowski Henryk Ludzie

Bobkowski Henryk (19 V 1879 Kraków - ?). Narciarz, z zawodu wojskowy, po I wojnie świat. pułkownik Sztabu Generalnego w Warszawie, od 1928 generał brygady. W zimie 1906-07 jako porucznik był instruktorem w austr. wojskowych oddziałach narc. w Neustadt (Nowe Miasto) na Morawach.…

więcej →

Bobowski Jan Ludzie

Bobowski Jan (17 X 1917 Zakopane - 9 III 1970 tamże), wnuk »Klimka Bachledy. Inż. architekt, narciarz, w czasie II wojny świat. bojownik ruchu oporu. W latach międzywoj. był zawodnikiem narc. i reprezentował Polskę w zawodach FIS w Zakopanem w 1939 w konkurencjach klasycznych. W…

więcej →

Bocatius Ioannes Ludzie

Bocatius Ioannes (Johannes), właśc. Bock Johann (25 XII 1568 Wietoszów = Vetschau, Łużyce - 31 X 1621 Uherský Brod, pd. Morawy). Serbołużyczanin, historyk, pedagog i poeta humanista, odznaczony tytułem "poeta laureatus caesareus". W 1594-99 był rektorem szkoły w Preszowie, dopro…

więcej →

Bocheński Leon Ludzie

Bocheński Leon (1909 Jordanów - VII 1964 Zakopane, poch. na starym cment.). Chirurg, narciarz i turysta tatrz. W czasie okupacji niem. za udział w konspiracji był więziony w 1941 w zakop. "Palace", potem w więzieniu w Tarnowie (po roku zwolniony). Od 1945 dyr. szpitala zakop., w…

więcej →

Bocheński Tadeusz Ludzie

Bocheński Tadeusz (17 IV 1895 Chrzanów - 16 XII 1962 Zakopane, poch. na starym cment .). Literat, filolog, poliglota, tłumacz poezji, muzyk, działacz społ. i kulturalny. Zrazu nauczyciel w Wiedniu, Lublinie i Krakowie, od 1936 zamieszkały w Zakopanem. Odczyty z dziedziny literat…

więcej →

Bochníček Záviš Ludzie

Bochníček Záviš (20 IV 1920 Praga). Czes. astronom, pracujący na bratysł. uniw. W 1956-58 był kier. Obserwatorium nad Łomnickim Stawem . Jest autorem wielu prac nauk. i pop.-nauk., m.in. w 1957 ogłosił liczne artykuły w czasopismach i dziennikach słow. i czes. o obserwowaniu szt…

więcej →

Bogdała Marian Ludzie

Bogdała Marian (15 XII 1936 Bieniec, pow. wieluński). Poeta, aforysta, działacz kult., zamieszkały w Zakopanem. Sekr. redakcji "Podtatrza" od 1976, dyr. Klubu Międzynar. Prasy i Książki w Zakopanem od 1986. Prezes Zakop. Klubu Literackiego od 1993. Liczne wiersze, fraszki i afor…

więcej →

Bohúň Peter Ludzie

Bohúň Peter (29 IX 1822 Wieliczna = Veličná, Orawa - 20 V 1879 Biała k. Bielska, Śląsk, poch. na cment. ewang. na przedmieściu Lipnik). Malarz i litograf, czołowy słow. portrecista XIX w. Już w 1844 namalował widok Krywania . W 1847 rytował ryciny roślin do dzieła J.S. Presla Ro…

więcej →

Bohus (Bohusch) Georg Ludzie

Bohus (Bohusch) Georg , zwany też Senitzky lub Beniczky (1687 Bańska Bystrzyca - 22 V 1722 Kiezmark). W 1711 - 22 rektor liceum w Kiezmarku i zarazem słow. kaznodzieja ewang. tejże szkoły, z zamiłowań przyrodnik. Swój księgozbiór zapisał w testamencie bibliotece licealnej i jest…

więcej →

Bohuš Eugen Ludzie

Bohuš Eugen (3 V 1892 Brezno, okres Banská Bystrica - 19 IV 1977 Poprad). Słow. prawnik (uniw. w Cluj i Budapeszcie, dr), archiwista, historyk regionalny. W 1919-41 i 1945-52 był urzędnikiem państw. na kierowniczych stanowiskach, m.in. na Liptowie i Spiszu, po II wojnie świat. w…

więcej →

Bohuš Ivan Ludzie

Bohuš Ivan (27 XI 1924 Dechtary = Dechtáre, Liptów), syn » Eugena Bohuša. Słow. historyk regionalny Tatr i Podtatrza, publicysta, muzeolog. W 1942-49 sekr. dyrekcji uzdrowiskowej Starego Smokowca, a równocześnie w 1945-50 sekr. oddziału pogotowia ratunkowego tatrz. (Záchranný zb…

więcej →