Ludzie
Hybica Ludzie
Hybica lub Potok Hybica Potok powstający na pd. stokach Wielkiej Palenicy (1150 m) u stóp Krywania , na wsch. od Podbańskiej . Płynie Doliną Hybicy na pd., a potem na pd.-zach. przez wieś Hyby i uchodzi do Wagu przy Królewskiej Ligocie.
Hynková Lída Ludzie
Hynková Lída (1908 Jaroměřice - X 1988). Czes. malarka (studia w Pradze), także dr prawa (studia tamże), taterniczka, czł. JAMESu od 1948. Przyjeżdżała w Tatry od ok. 1935, a zaczęła malować w 1945. Wystawiała indywidualnie od 1960, zwł. w różnych miejscowościach na Słowacji, np…
Ilse Hugo Ludzie
Ilse Hugo (1835-1900). Niem. botanik i leśnik. W 1867 i 1868 prowadził badania bot. w Tatrach i na Podtatrzu. W 1868 odbył wycieczkę bot. w Tatry razem z Richardem Fritze i wspólnie z nim ogłosił jej rezultaty pt. Karpaten-Reise ("Verh. Zool.-Bot. Ges. Wien." 1870).
Iwaszkiewicz Jarosław Ludzie
Iwaszkiewicz Jarosław (20 II 1894 Kalnik k. Kijowa - 2 III 1980 Warszawa, poch. w Brwinowie pod Warszawą). Prozaik, poeta, publicysta. W Zakopanem i Tatrach bywał od 1919, zwł. w latach międzywoj., kiedy stał się znaną postacią w ówczesnym życiu kulturalnym Zakopanego. W jego ob…
Izák L'udovít Ján Ludzie
Izák Ludovít Ján (9 X 1899 Budapeszt - 19 IX 1978 Marcin). Słow. lekarz (uniw. w Pradze 1925, dr 1926), redaktor, publicysta, esperantysta, działacz tur., kult. i sportowy. W 1925-36 był lekarzem sanatorium w Nowym Smokowcu i jednym z organizatorów ratownictwa w Tatrach (» Sdruž…
Jabłczyńska Hanna Ludzie
Jabłczyńska Hanna, od 1933 Jędrzejewska (15 IV 1906 Warszawa). Doc. dr chemik, nauk. konserwator zabytków sztuki, narciarka, taterniczka.Turystykę i narciarstwo tur. uprawiała w Tatrach i Czarnohorze od 1923, a od 1928 także taternictwo (m.in. z Zofią Galicówną ). Była członkiem…
Jabłońska Teresa Ludzie
Jabłońska Teresa (11 VIII 1944 Chrzanów). Historyk sztuki (UJ 1968), muzeolog (UJ 1974). W 1968-77 pracowała w Muzeum im. Władysława Orkana w Rabce, od 1977 w Muzeum Tatrz. w Zakopanem , od 16 III 1991 jest dyrektorem tegoż muzeum. Specjalizuje się w zagadnieniach związanych ze…
Jacobi Tadeusz Ludzie
Jacobi Tadeusz (1918 Osiek - 17 IV 1984 Warszawa, poch. na Cment. Wawrzyszewskim). Turysta, taternik, alpinista, ekonomista (dr, doc.), wieloletni pracownik Ośrodka Badawczego Ekonomiki Transportu Min. Komunikacji. W czasie II wojny świat. pod okupacją niem. był ppor. AK; w 1944…
Jacyna Iwona Ludzie
Jacyna Iwona (13 II 1928 Włodzimierz Wołyński). Dziennikarka (od 1948), zajmująca się żywo i wnikliwie m.in. problemami ochrony polskiej przyrody i środowiska, także Tatr i Podtatrza, np. w "Życiu Warszawy" i "Kulturze", a także w swych książkach: Żyć znaczy niszczyć? (Wa.1973),…
Jäger Gustav Ludzie
Jäger Gustav (1815-1875). Austr. turysta, który w 1868 zaczął wydawać w Wiedniu czasopismo "Der Tourist", a w 1869 założył Oesterreichischer Turistenklub. W 1871 wspólnie z H. Wallmanem czynił bezkuteczne starania o utworzenie Tow. Karpackiego (Karpathenverein) .
Jagiełło Michał Ludzie
Jagiełło Michał (23 VIII 1941 Janikowice, pow. Miechów). Polonista (UJ, mgr filologii polskiej), literat, taternik, alpinista, ratownik górski. W 1964-74 mieszkał w Zakopanem i pracował najpierw w Muzeum Tatrz ., a potem był zawodowym ratownikiem tatrz. i w 1972-74 kierownikiem…
Jahn Alfred Ludzie
Jahn Alfred (22 IV 1915 Lwów). Geograf, polarnik, prof. Uniw. Wrocł. od 1950, czł. koresp. PAN 1971, przewodniczący Pol. Klubu Polarnego od 1974 i Komitetu Badań Polarnych PAN, czł. Prezydium PAN od 1981. Prowadził badania głównie z zakresu geomorfologii oraz zjawisk peryglacjal…
Jakubík Jozef Ludzie
Jakubík Jozef (25 III 1872 Rużomberk - 30 IV 1962 tamże). Słow. nauczyciel i muzealnik.W 1893-1933 uczył w szkołach na Liptowie , od 1908 w Rużomberku. W 1912 był współzałożycielem Lipt. Tow. Muzealnego, następnie jego skarbnikiem (1912-21) i b. aktywnym współpracownikiem Muzeum…
Jakubowski Franciszek Ludzie
Jakubowski Franciszek (ok. 1798 Pińczów - 31 V 1868 Krzeszowice). Prawnik (studia na UJ do 1830), uczestnik Powstania Styczniowego, sędzia (1837), notariusz (1841), działacz polit. w Krakowie, poeta, dramaturg.Jest jednym z pierwszych znanych z nazwiska turystów pol. w Tatrach ,…
Jakubowski Karol Ludzie
Jakubowski Karol (30 X 1926 Warszawa). Taternik, alpinista, ratownik górski, mgr inż. architekt (Politechn. Krak.). Taternictwo uprawiał od 1942 w lecie i zimą, biorąc udział także w pierwszych przejściach. W 1949 z Zenonem Węgrzynowiczem dokonał II przejścia Grani Tatr Wys . (p…
Jakubowski Zdzisław Ludzie
Jakubowski Zdzisław (28 III 1928 Lublin), brat » Karola Jakubowskiego . Taternik, alpinista, narciarz, ratownik górski, mgr wych. fiz. (AWF Wrocław).Uprawiał taternictwo od 1947 w lecie i zimą, uczestnicząc też w pierwszych przejściach, np. w I wejściu zim. od pd.-wsch. na Kwiet…
Jakubski Antoni Władysław Ludzie
Jakubski Antoni Władysław (28 III 1885 Lwów - 20 V 1962 Penley, Anglia). Zoolog, działacz niepodległościowy i społ., taternik, alpinista, podróżnik. Od 1906 w organizacji bojowej PPS, potem w Zw. Strzeleckim, 1914-17 w Legionach Pol., 1919-39 prof. Uniw. Pozn., 1939-45 więzień n…
Jamnický Bernard Ludzie
Jamnický Bernard (14 VI 1943 Szwabowce, Spisz - 25 VI 1979 w Tatrach). Słow. taternik, alpinista, ratownik tatrz., przewodnik tatrz. (od 1970, klasa I). W Tatrach wspinał się dużo (od 1962), uczestniczył w czechosł. wyprawach alpin. w Pamir 1976 i Ruwenzori 1978. Zawodowym ratow…
Jamnický Július Ludzie
Jamnický Július (1924). Słow. leśnik, inż., przez szereg lat pracownik TANAPu. Od 1954 ogłosił liczne prace nauk. i artykuły pop.-nauk. dotyczące różnych problemów lasu tatrz., a także jego fauny. Szereg prac poświęcił szkodnikom owadzim, np. Stav hmyzových škodcov v lesoch Tatr…
Jan II Kazimierz Ludzie
Jan II Kazimierz (22 III 1609 Kraków - 16 XII 1672 Nevers, Francja, poch. w 1676 na Wawelu). Król pol. w 1648-68. Henryk Sienkiewicz w swej powieści hist. Potop (1886) opisał, jak król Jan Kazimierz w czasie przejazdu przez Tatry został napadnięty przez oddział wojska szwedzkieg…
Jan III Sobieski Ludzie
Jan III Sobieski (17 VIII 1629 Olesko, woj. ruskie - 17 VI 1696 Wilanów, poch. na Wawelu). Król pol. w 1674-96. Podanie miejscowe o pobycie króla Jana III we Frydmanie na Zamagurzu Spiskim w 1683 podczas drogi powrotnej z Wiednia przytoczył (z niedowierzaniem) m.in. Bronisław Gu…
Janczewski Edward Walery Ludzie
Janczewski Edward Walery (28 II 1887 Kraków - 24 VIII 1959 tamże). Geolog i geofizyk (studia na UJ 1906-09 i w Szwajcarii), taternik i alpinista. Autor licznych prac nauk., od 1921 pracownik PIG w Warszawie, od 1947 prof. AGH w Krakowie. Uprawiał taternictwo od 1908 (może i wcze…
Janicki Beniamin Ludzie
Janicki Beniamin (25 VII 1933 Radomsko). Topograf wojsk., płk (1984). Jeden z gł. twórców nowej mapy Tatr Pol. 1:10 000 Służby Topograficznej Wojska Pol., wykonanej w 1965-68, zaktualizowanej w 1979 i wydanej w 1984. Jest autorem pracy magisterskiej Źródła błędów w nazewnictwie…
Janiga Ladislav Ludzie
Janiga Ladislav (9 I 1944 Poprad). Słow. taternik (od 1959), alpinista, zawodowy ratownik tatrz. (HS) od 1971, przewodnik tatrz. od 1973 (klasa I). Wspinał się w Alpach 1969 i Kaukazie 1975, 1981 i 1982, uczestniczył w czechosł. wyprawach alpin. w mongolski Ałtaj 1974, Himalaje…
Janik Antoni Ludzie
Janik Antoni (4 V 1930 Sieniawa), brat » Stanisława Janika . Ratownik tatrz., zawodowy od 1954, uczestnik ok. 370 wypraw ratunkowych w Tatrach, instruktor ratownictwa Grupy Tatrz. GOPR . Przewodnik tatrz. od 1954.
Janik Robert Ludzie
Janik Robert (25 VIII 1941 Kraków). Lekarz, chirurg w zakop. szpitalu, taternik, alpinista, ratownik tatrz. od 1972, uczestnik ok. 120 wypraw ratunkowych w Tatrach , instruktor ratownictwa Grupy Tatrz. GOPR, od 1983 szef służby medycznej GOPR . Uczestnik pol. wypraw w Hindukusz…
Janik Stanisław Ludzie
Janik Stanisław (8 IV 1928 Sieniawa), brat » Antoniego Janika . Ratownik górski, od 1952 czł. Grupy Tatrz. GOPR , uczestnik ok. 350 wypraw ratunkowych, w 1976-77 pełnił obowiązki kierownika Grupy Tatrz. GOPR. Przewodnik tatrz. od 1958.
Janikowski Teofil Ludzie
Janikowski Teofil (15 XI 1876 Kraków - 15 VI 1951 tamże). Turysta, taternik i narciarz z okresu przed I wojną świat., działacz PTT, do 1920 rachmistrz Miejskiej Izby Obrachunkowej w Krakowie. Taternictwo i narciarstwo uprawiał m.in. w towarzystwie Mariusza Zaruskiego . Od 1907 b…
Janiszewski Tomasz Wiktor Ludzie
Janiszewski Tomasz Wiktor (21 V 1867 Warszawa - 23 VII 1939 Brok nad Bugiem). W 1896-1903 lekarz Stacji Klimatycznej w Zakopanem, gdzie pozostał aż do 1908. Położył duże zasługi w podniesieniu stanu sanitarnego tej miejscowości, założył tam pierwszy szpital (1899), był jednym z…
Jankowski Bogdan Ludzie
Jankowski Bogdan (1938). Taternik, alpinista, mgr inż. elektronik we Wrocławiu, fotografik górski (udział w wystawach międzynar.). Wspinał się w Tatrach od 1960 i Alpach od 1967. Uczestnik radz.-pol. wyprawy w Pamiro-Ałaj w 1969 i 1970 (dokonał tam pierwszych wejść na kilka szcz…
Jánošík Juraj Ludzie
Jánošík Juraj, w pol. literaturze Janosik Jerzy (25 I 1688 Terchowa = Terchová, okres Žilina, w dawnym komitacie trenczyńskim, na pn.-zach. od Małej Fatry, u wylotu Wratnej Doliny - ok. 18 III 1713 Mikułasz Lipt.). Słow. zbójnik (syn chłopski), działający na Słowacji. Ok. 1706-0…
Janoška Miloš Ludzie
Janoška Miloš, pseud. Radúz Magurin (28 I 1884 Jasieniowa, Orawa - 28 XII 1963 Mikułasz Lipt., poch. w jego dzielnicy Wierzbica=Vrbica). Słow. nauczyciel (1907-18 w Szczyrbie), od 1918 inspektor szkolny w Mikułaszu Lipt., jeden z pionierów turystyki i taternictwa słow., autor pi…
Janota Eugeniusz Ludzie
Janota Eugeniusz (31 X 1823 Kęty - 17 X 1878 Lwów). Ksiądz kat., germanista, przyrodnik, krajoznawca, taternik, zasłużony badacz Tatr i Podtatrza, jeden z pionierów ochrony przyrody w Polsce, także w Tatrach, prof. Uniw. Lwow. Z braku środków na in. studia został księdzem (1847)…
Janotha Natalia Ludzie
Janotha Natalia (8 VI 1856 Warszawa - 9 VI 1932 Haga, Holandia). Pol. pianistka, słynna w Polsce i zwł. za granicą, gł. w Niemczech i Anglii. Również komponowała, m.in. utwory o tematyce podh. i tatrz. na fort.: Tatry, wrażenia z Zakopanego: Szarotki, Kościelisko, Morskie Oko, G…
Janowski Aleksander Ludzie
Janowski Aleksander (2 X 1866 Warszawa - 14 X 1944 Komorowo k. Warszawy, w 1947 poch. w kwaterze zasłużonych na Cment. Powązkowskim w Warszawie). Jeden z czołowych krajoznawców pol., podróżnik, z zawodu kolejno urzędnik kolejowy, pedagog i naczelnik wydz. oświaty pozaszkolnej Mi…
Janowski Stanisław Ludzie
Janowski Stanisław (9 X 1866 Kraków - 23 II 1942 tamże), brat malarki Bronisławy Rychter-Janowskiej, mąż (1901-10) » Gabrieli Zapolskiej . Malarz, ilustrator, studia w krak. ASP (1884-86), w monachijskiej Akademii (1887-90) i na Węgrzech (1900). Od 1886 wystawiał w kraju i za gr…
Januszewicz Ludwik Ludzie
Januszewicz Ludwik (31 XII 1909 Zawiercie - 9 VIII 1979 Isla de Margarita, Wenezuela). Taternik, alpinista, inż. mechanik (wawelberczyk). W Tatrach uprawiał turystykę i w latach 1930-tych taternictwo w towarzystwie swego kuzyna Stefana Pruszkowskiego i in., przechodząc m.in. pn.…
Januszkowski Józef Ludzie
Januszkowski Józef (9 XI 1924 Zakopane - 6 IX 1967 tamże), syn lekarza zakop., dra Aleksandra Januszkowskiego. Taternik, narciarz wysokogórski, przewodnik tatrz., ratownik górski, inż. rolnik (UJ). Turystykę i taternictwo uprawiał od młodych lat, wspinaczki od 1941, także w zimi…
Jarecka Jolanta Ludzie
Jarecka Jolanta, z domu Śledziewska (24 I 1935 Ruda Śląska), siostra » Romana Śledziewskiego . Taterniczka, alpinistka, mgr inż. od gospodarki wodnej i ścieków. Czł. Klubu Wys., instruktor tatern. 1956-70, czł. Alpine Club of Canada, instruktor 1967-75. Od 1956 należała do tater…
Jariabek Ondrej Ludzie
Jariabek Ondrej lub Ondriš (20 II 1908 Králova Lehota, Liptów). Słow. aktor teatr. i film., reż. i scenarzysta filmowy. Współautor scenariusza filmu tatrz. Čertova stena (1948), grał w filmie tatrz. Orlie pierko (1971) i sztuce teatr. » I. Bukovčana Surovo drevo (1954).