Ludzie
Grabowski Tadeusz Ludzie
Grabowski Tadeusz (29 X 1871 Kraków - 27 VII 1960 Kórnik). Historyk literatury pol. i franc., prof. nadzw. UJ 1909-19, prof. zw. Uniw. Pozn. 1919-39 i 1946-52; w czasie II wojny świat. wykładał na tajnych kursach uniwersyteckich. Czł. koresp. AU (1909), czł. czynny PAU (1945). A…
Grabowski Tadeusz Andrzej Ludzie
Grabowski Tadeusz Andrzej , zwykle tylko Tadeusz (2 X 1899 Warszawa - 18 II 1985 tamże). Działacz sport. od 1916 (m.in. Warsz. Klubu Narc.), dziennikarz sport. (1920-21 w Bytomiu, od 1922 w Warszawie), uczestnik III Powstania Śląskiego, kampanii wrześniowej 1939 i Powstania Wars…
Grabowski Tadeusz Stanisław Ludzie
Grabowski Tadeusz Stanisław (15 I 1881 Huczek k. Dobromila pod Przemyślem - 22 I 1975 Kraków). Historyk literatur słowiańskich, slawista, publicysta. Lektor języków słowiańskich na UJ 1908-15, prof. UJ 1945-60; był posłem RP w Sofii 1918-25 i w Rio de Janeiro 1927-38 (w 1936 prz…
Grabowski Zbigniew Ludzie
Grabowski Zbigniew (22 XII 1903 Kraków - 6 III 1974 Toronto, Kanada), syn » prof. uniw. Tadeusza Grabowskiego , historyka literatury polskiej. Publicysta, powieściopisarz, krytyk lit., tłumacz. W 1932-33 był redaktorem kwartalnika "Przegląd Turystyczny " (Kraków). Wybuch II wojn…
Gradziński Ryszard Ludzie
Graefl-Győrffy Róza Ludzie
Graefl-Győrffy Róza . Węg. śpiewaczka, bywająca w Smokowcu w latach 1870. Przyczyniła się wybitnie do zebrania funduszy na budowę pierwszego tatrz. schroniska Węg. Tow. Karp. (MKE), postawionego w 1875 na Smokowieckiej Kazalnicy . Za te zasługi G.-G. została przez MKE upamiętnio…
Gregor Alois Ludzie
Gregor Alois (14 VII 1892 - 11 X 1972). Czes. klimatolog, prof. uniw. Autor licznych artykułów i prac nauk. dotyczących klimatologii i meteorologii obszaru Czechosłowacji, wydanych w 1928-56. Wiele z nich dotyczy Tatr , zwł. następujące: Klimatický kalendář Starého Smokovce ("Vy…
Greiner Ludwig Ludzie
Greiner Ludwig (1796 Lichtentanne k. Zwickau, Niemcy - 28 X 1882 Jelšava, okres Rožňava). Niem. leśnik, osiadły na Słowacji, w 1828-74 był zarządcą rozległych lasów i majątków ziemskich księcia Ferdynanda Coburga w środk. Słowacji (Gemer) z siedzibą w Jelszawie. W dziedzinie gos…
Greisiger Michael Ludzie
Greisiger Michael (25 XII 1851 Folwarki=Forberg=Stráne pod Tatrami - 10 IX 1912 Biała Spiska). Spiskoniem. lekarz (dr 1877 w Budapeszcie), od 1880 osiadły w Białej Spiskiej , z zamiłowań przyrodnik i badacz prahistorii Spisza . B. aktywny działacz społ. w Białej Spiskiej, a takż…
Gresch Tibor Ludzie
Gresch Tibor . Spiskoniem. turysta i taternik z Białej Spiskiej . W 1932 postawił małe prywatne schronisko Edelweisshütte (» "Szarotka ") w górnej części Doliny do Siedmiu Źródeł , a w 1936 znacznie je rozbudował. Przy jego uroczystym otwarciu w 1936, G. wywiesił swą prywatną "f…
Greschik Viktor Ludzie
Greschik Viktor (29 III 1862 Lewocza - 17 VIII 1946 tamże). Spiskoniem. botanik i historyk, z zawodu nauczyciel (od 1882 w Kiezmarku , w 1887-1914 w Lewoczy). Prowadził wieloletnie badania flory Spisza i Tatr , zwł. mchów i porostów, następnie grzybów. Ogłaszał swe prace bot., p…
Grochmalicki Jan Gabriel Ludzie
Grochmalicki Jan Gabriel (24 III 1883 Błażowa k. Rzeszowa - 15 IV 1936 Poznań). Zoolog, prof. Uniw. Pozn. 1919-36, czł. koresp. PAU od 1929, czł. PROP od 1919, czł. zarządu Fundacji Kórnickiej i współautor jej sprawozdań. Jego badania nauk. nie dotyczyły Tatr , ale pisał o nich,…
Grodecki Roman Ludzie
Grodecki Roman (21 IV 1889 Rzeszów - 17 IV 1964 Kraków). Historyk, prof. historii gosp. na UJ (1922-60), czł. PAU (1928), autor licznych prac naukowych. W 1914-17 służył w Legionach Pol., w 1939-44 uczestniczył we Lwowie w tajnym nauczaniu. Przed I wojną świat. był członkiem i d…
Grodzicki Jerzy Ludzie
Grodzicki Jerzy (5 X 1935 Warszawa). Geolog (UW 1959, dr 1969) i speleolog. Autor ponad 30 prac nauk., gł. z dziedziny kartografii geol., genezy i ewolucji jaskiń , tektoniki i budowy Tatr . Członek komitetu redakc. czasopisma "Speleologia " 1967-78. Od 1955 członek Speleoklubu…
Grodzieńska-Jurandot Stefania Ludzie
Grodzieńska-Jurandot Stefania (2 IX 1914 Łódź). Tancerka, aktorka, literatka, taterniczka , spikerka Pol. Radia w Lublinie 1944-45. Taternictwo uprawiała gł. w 1949-56, uczestnicząc również w przejściu szeregu nowych wariantów i dróg, jak pn.-zach. ścianą Spadowej Kopy (w 1950).…
Gromada Ludzie
Gromada (rodzina). Rodzina wybitnych działaczy w środowisku górali podh. w USA: rodzice, emigranci z Podhala , » Aniela i Jan W. Gromadowie oraz ich dzieci, urodzone w USA, » Tadeusz W. Gromada i » Janina Gromada-Kedroń . Rodzice przez wiele lat pracowali w fabrykach w Passaic (…
Gromada Aniela Ludzie
Gromada Aniela , z domu Pudzisz (11 III 1908 Gronków na Podhalu - 16 VI 1984 East Paterson = Elmwood Park, stan New Jersey, USA). Góralka podh., działaczka społeczna środowiska podh. w USA. W 1926 wyemigrowała z Podhala do USA, gdzie w 1929 wyszła za mąż za » Jana W. Gromadę i p…
Gromada Jan Władysław Ludzie
Gromada Jan Władysław (1 IV 1905 Ostrowsko na Podhalu). Jeden z najwybitniejszych działaczy w środowisku podh. w USA, organizator i członek regionalnych stowarzyszeń i artyst. zespołów podh. tamże, wydawca i red. "Podhalanina w Ameryce " i "Tatrzańskiego Orła ". Urodził się na P…
Gromada Tadeusz W. Ludzie
Gromada Tadeusz W. (30 VII 1929 Passaic, stan New Jersey, USA), syn górali podh., » Anieli i Jana Władysława Gromadów . Historyk, działacz społeczny środowiska podh. w USA. Prof. historii nowoczesnej i koordynator studiów etnicznych i imigracyjnych w Jersey City State College, s…
Gromada-Kedroń Janina Ludzie
Gromada-Kedroń Janina (1931, Passaic, stan New Jersey, USA), córka » Anieli i Jana W. Gromadów , siostra » Tadeusza W. Gromady . Romanistka (nauczycielka języka franc. w amer. szkołach średnich), działaczka społ. w środowisku podh. w USA. Od dziecka występowała przez wiele lat w…
Gronikowski Jan Ludzie
Gronikowski Jan (1851 Zakopane - ?). Góral zakopiański, leśny (gajowy), w 1870-1900 jeden z bardziej znanych przewodników tatrz. W 1877 miał klasę II, w 1886 klasę I, a w 1900 już nie był czynnym przewodnikiem. W 1873 prowadził na Lodowy Szczyt , a w 1879 na Łomnicę . Chodził te…
Groński Stanisław Ludzie
Groński Stanisław , pierwotne nazwisko Wróbel (9 IX 1907 Drohobycz - ok. 10 VIII 1957 w Alpach); pochodził z góralskiej rodziny ze wsi Groń na Podhalu. Taternik i alpinista, prawnik i handlowiec, pracował w kolejnictwie. W 1928-39 był jednym z wybitniejszych taterników. Najpierw…
Grossman Hugo Ludzie
Grossman Hugo (1 IX 1896 Kraków - 14 V 1945 Lwów). Taternik , narciarz wysokogórski, sport. działacz narc., od 1924 kier. działu rotograwiury Drukarni Nar. w Krakowie. W Tatrach bywał od dzieciństwa. Studiów na UJ (geografia i prawo) nie ukończył z powodu powołania do służby w w…
Grosz Alfred Ludzie
Grosz Alfred , węg. Grósz Alfréd (26 VIII 1885 Kiezmark - 1 III 1973 tamże, poch. w Tatrach). Jeden z najwybitniejszych spiskoniem. taterników oraz działaczy w dziedzinie turystyki, taternictwa, narciarstwa, ratownictwa górskiego i ochrony przyrody na terenie Tatr i Podtatrza ,…
Gruhn Ludwik Ludzie
Gruhn Ludwik , błędnie Grühn (1886 Warszawa - 18 I 1927 tamże, poch. na cment. ewang.). Taternik, prawnik, sędzia (w Daleszycach i od 1917 w Kielcach), potem adwokat (w Kielcach). Chodził dużo po Tatrach turystycznie, ale także uprawiał taternictwo. W 1922 z Mieczysławem Świerze…
Gryczyński Maciej Ludzie
Gryczyński Maciej, "Sprężyna" (18 IX 1936 Warszawa).Taternik, alpinista, narciarz. Lekarz (AM w Łodzi). od 1991 r. profesor laryngologii i audiologii w AM w Łodzi. Taternictwo uprawia od 1953. Najlepsze nowe drogi to: pn-wsch. ściana Małego Młynarza (1960); l.cz. wsch. ściany Mn…
Grzegorzek Wojciech Ludzie
Grzegorzek Wojciech (1810 Cisiec k. Żywca - 1 III 1890 Bochnia). Ksiądz (dr teologii 1845), z zamiłowań przyrodnik (botanik i entomolog) i taternik. Wyświęcony był w 1842 w Tarnowie razem z Józefem Stolarczykiem . W 1845-57 wykładał w Seminarium Duchownym w Tarnowie. W 1857-74 b…
Grzegorzewski Jan Ludzie
Grzegorzewski Jan , pseud. Ewan i in. (1846 lub 1849 Szulajki, pow. zwiahelski, Wołyń - 17 (16?) XI 1922 Lwów). Publicysta, literat, podróżnik (kraje bałkańskie i Bliski Wschód), etnograf, slawista, orientalista.Na Podtatrzu i w Tatrach bywał często w 1883-1916, mieszkając niera…
Grzybowska Krystyna Ludzie
Grzybowska Krystyna (12 IV 1909 Kraków - 23 VI 1963 tamże), córka » Stanisława Estreichera . Dramaturg, poetka, publicystka, autorka powieści dla młodzieży. Tematyka tatrz. i zakop. występuje w jej felietonach, w sztuce Spotkanie w Tatrach, napisanej w 1950, oraz w sztuce Szałas…
Guhr Michael jun Ludzie
Guhr Michael (jun.) (11 III 1873 Wielki Sławków k. Popradu - 23 VIII 1933 Sobota Spiska , poch. w Wielkim Sławkowie). Spiskoniem. lekarz, współwłaściciel Tatrz. Polanki , działacz tur. i narciarski. Po studiach lek. (Budapeszt 1895) specjalizował się w gruźlicy, od 1897 był nacz…
Guhr Michael sen Ludzie
Guhr Michael (sen.) (1845 Wielka Łomnica - 1921 Tatrz. Polanka , poch. w Wielkim Sławkowie?). Rolnik i rzeźnik w Wielkim Sławkowie, gdzie ze swoim szwagrem, Pawłem Weszterem , prowadził osadę tur., Weszter-Park (Park Wesztera ; Weszterov park). Obaj oni, wsp. z ich szwagrem, Sam…
Guoth Jonáš Bohumil Ludzie
Guoth Jonáš Bohumil , także Gvoth (20 lub 26 IX 1811 Královská Lubela, obecnie w obrębie wsi Lubela, Liptów - 20 XII 1888 Hybie). Słow. lekarz, pracujący w Hybiach na Liptowie, działacz społ., oświat. i nar., autor prac lek., lit. i in.Współpracował z Janem Kollárem , którego Ná…
Gustawicz Bronisław Ludzie
Gustawicz Bronisław (1852 Kraków - 9 X 1916 tamże). Geograf, etnograf, przyrodnik, z zawodu nauczyciel, od 1882 członek Komisji Fizjogr. i Antrop. AU, autor b. licznych prac nauk. i pop.-nauk. z dziedziny geografii, etnografii, matematyki, kartografii, meteorologii, ochrony zwie…
Guth Vladimír Ludzie
Guth Vladimír (3 II 1905 Vrchlabí, okres Trutnov - 24 VI 1980 Praga). Czes. astronom, od 1966 prof. uniw. w Pradze, czł. koresp. SAV (1953) i ČSAV (1962). W 1950-53 był kierownikiem Obserwatorium Astron. nad Łomnickim Stawem , a w 1953-56 Instytutu Astron. SAV w Łomnicy Tatrz. A…
Gut-Stapińska Aniela Ludzie
Gut-Stapińska Aniela z Orawców (29 VII 1898 Poronin - 6 IX 1954 Zakopane, poch. na starym cment.). Podh. pisarka lud., w czasie II wojny świat. czynna w tajnym nauczaniu. Od 1925 ogłaszała w czasopismach wiersze, nowele i artykuły na tematy podh. i tatrz., przeważnie w gwarze po…
Gutwiński Roman Ludzie
Gutwiński Roman (4 VII 1860 Pagorzyn, pow. gorlicki - 27 X 1932 Kraków). Botanik, algolog, wybitny znawca glonów Polski (m.in. Tatr), z zawodu nauczyciel przedmiotów przyr. w szkołach średnich, od 1884 czł. Komisji Fizjogr. AU. Oprócz własnych zbiorów (przeważnie z ziem pol.), o…
Guzik Kazimierz Ludzie
Guzik Kazimierz (10 I 1911 Kołomyja - 31 XII 1970 Warszawa). Geolog, taternik, malarz-amator (m.in. pejzaże tatrz.). Studia geogr. i geol. na UJ i w Niemczech. W 1937-43 pracownik PIG w Warszawie, w 1943-45 w niem. więzieniach i obozach koncentr. (Oświęcim i Gross Rosen), po woj…
Gwiżdż Feliks Ludzie
Gwiżdż Feliks (12 I 1885 Odrowąż, Podhale - 27 V 1952 Warszawa); pochodził z rodziny góralskiej. Literat, dziennikarz, polityk, jeden z czołowych działaczy podh. ruchu regionalnego. G. był redaktorem nacz. czasopism » "Gazeta Podhalańska " (1913-14), "Gospodarz Polski" (1927-37)…
Győrffy Barna Ludzie
Győrffy Barna (1911 Biała Spiska - 5 VIII 1970 Budapeszt), syn » Irmy i Istvána Győrffy . Węg. botanik, kier. Zakładu Genetyki (Genetikai Intézete) Węg. Akad. Nauk w Budapeszcie, inicjator nowoczesnych badań genetycznych na Węgrzech. W 1960-70 badał mchy w Tatrach , w 1961 także…
Győrffy Irma Ludzie
Győrffy Irma , z domu Greisiger (16 I 1882 Biała Spiska - 29 VI 1947 Gyöngyös, Węgry), córka » Michała Greisigera , a żona » Istvána Győrffy . Węg. botaniczka, wieloletnia badaczka flory tatrz., wybitna znawczyni rodzaju świetlik (Euphrasia). Przez wiele lat, do 1942, spędzała w…