Ludzie
Hess Mieczysław Ludzie
Hess Mieczysław (10 VII 1931 Tychy). Geograf (UJ 1955), klimatolog, prof. UJ od 1971, dyr. Instytutu Geogr. UJ od 1978. Autor ok. stu prac nauk., m.in. o klimacie gór, np. Wpływ pokrywy śnieżnej i lodowej na bilans promieniowania i mikroklimat gór ("Prace Geogr. UJ" nr 5, 1962);…
Heyduk Adolf Ludzie
Heyduk Adolf (7 VI 1835 Předhradí, okres Chrudim - 6 II 1922 Písek). Czes. poeta, nauczyciel w szkołach średnich. Słowację odwiedził w 1854 i 1879. Od 1862 ogłaszał liczne wiersze w czes. i słow. czasopismach, m.in. o tematyce tatrz., np. Ohlasy z Tater (1874), Mořské oko (1876)…
Hirszowski Jerzy Ludzie
Hirszowski Jerzy (1937 - 4 lub 5 IX 1992 w Tatrach, poch. w Warszawie). Taternik , zawodowy wojskowy (płk), specjalista techniczny od ciężkiego sprzętu bojowego. Wspinał się od 1958, początkowo b. intensywnie, także na nowych drogach, np. na Małym Młynarzu . Przez wiele lat był…
Hnátková-Kysilková Sylva Ludzie
Hnátková-Kysilková Sylva (1931 Litomierzyce = Litoměřice, pn. Czechy). Czes. taterniczka i alpinistka, z zawodu pielęgniarka. W latach 1960-tych i 1970-tych była jedną z czołowych taterniczek i alpinistek czechosłowackich. W Tatrach , w zespołach mieszanych uczestniczyła w przej…
Hochberger Ernst Ludzie
Hochberger Ernst (1927 Arnau = Hostinné, okres Trutnov, u stóp Karkonoszy). Inż. budownictwa, autor przewodników. Do gimnazjum uczęszczał w 1938-45 w Kiezmarku , gdzie pod kierunkiem prof. Alfreda Grosza stał się taternikiem i narciarzem wysokogórskim. Już wtedy interesował się…
Hoesick Ferdynand Ludzie
Hoesick Ferdynand (16 X 1867 Warszawa - 12 IV 1941 tamże). Literat, historyk literatury pol., publicysta, księgarz, wydawca, wielki miłośnik i częsty bywalec Zakopanego i Tatr , turysta i taternik . W 1883, mając lat 16, był pierwszy raz w Zakopanem. Swoje pierwsze wycieczki tat…
Hoff Bogumił Ludzie
Hoff Bogumił (6 VI 1829 Radom - ok. 1 III 1894 wieś Wisła). Krajoznawca, etnograf, malarz amator (lud. typy i ubiory), z zawodu administrator i dzierżawca majątków ziemskich, potem urzędnik kolejowy. Jeszcze jako uczeń gimnaz., zaciekawiony przeczytanym w bibliotece szkolnej jak…
Hohenlohe Christian Ludzie
Hohenlohe Christian, właśc. Christian Kraft, Fürst zu Hohenlohe-Öhringen, Herzog von Ujest (21 III 1848 Öhringen, Niemcy - 14 V 1926 Somogy- szobb, Węgry, poch. 22 V 1926 w Jaworzynie Spiskiej). Książę niem., gen.-major, właściciel rozległych dóbr na Śląsku (wtedy pruskim) i w g…
Holly Ján Ludzie
Holly Ján (24 III 1785 Borský Mikuláš, okres Senica - 14 IV 1849 Dobrá Voda, na pn.-zach. od Tyrnawy). Ksiądz kat., pierwszy wybitny poeta słowacki. Pisał swe utwory w słow. języku lit. stworzonym przez A. Bernoláka. W poezji H., zwł. w epopei Svatopluk (Trnava 1833) Tatry są uw…
Hołub-Pacewiczowa Zofia Ludzie
Hołub-Pacewiczowa Zofia (1895 - 20 III 1979 Londyn). Geografka (UJ, dr), narciarka (turystka i zawodniczka). Prowadziła rozległe badania nad pasterstwem, gł. w Tatrach , na Podtatrzu i w Tatrach Niżnich, ale także w Alpach i Pirenejach. Zaraz po I wojnie świat. należała do Sekcj…
Homolacs Ludzie
Homolacs (rodzina). Węg. rodzina ziemian i przemysłowców, która z Węgier przeniosła się na Morawy, a stamtąd do Zakopanego . Jan Wincenty H. w 1807 kupił zakłady hutn. w Kuźnicach i Kościeliskiej Dolinie . Jego brat czy kuzyn Emanuel (1779-1830) dziedziczył po nim te zakłady, a…
Homolacs Bronisław Ludzie
Homolacs Bronisław (1841 - 1890). Trzeci z kolei z czterech synów » Edwarda Homolacsa i » Klementyny ze Sławińskich Homolacsowej . Oficer w austr. marynarce. Przebywając w kuźnickim dworze swych rodziców chodził na wycieczki wraz z ich gośćmi. W 1863 z bratem Stanisławem , z Ant…
Homolacs Edward Ludzie
Homolacs Edward, senior (1808 na Morawach - 1890 w Galicji). Ziemianin, zarządca zakładu górn.-hutn. w Kuźnicach w Zakopanem i dóbr zakop. w 1832-69. Pochodzenia węg. był synem Jana Wacława Homolacsa (1775-1818), a bratankiem Emanuela Homolacsa (1779-1830), właściciela dóbr zako…
Homolacs Edward junior Ludzie
Homolacs Edward junior (1835-1904). Drugi z kolei z czterech synów » Edwarda Homolacsa i »Klementyny ze Sławińskich Homolacsowej. Wychował się częściowo z Kuźnicach i chodził w Tatry na polowania (także na kozice) i na wycieczki tur., np. ok. 1860 z ks. Józefem Stolarczykiem , p…
Homolacs Karol Ludzie
Homolacs Karol (25 I 1874 Balice k. Krakowa - 2 II 1962 Kraków), syn » Stanisława Homolacsa . Malarz, pedagog. teoretyk sztuki, autor książek i artykułów. Wystawiał swe obrazy od 1903 w kraju i za granicą. Wśród jego pejzaży jest Krajobraz górski (olej) i Widok Kuźnic (olej na t…
Homolacs Stanisław Ludzie
Homolacs Stanisław (1846 - 1909). Najmłodszy z czterech synów » Edwarda Homolacsa i » Klementyny ze Sławińskich Homolacsowej . Dużo przebywał we dworze swych rodziców w Kuźnicach , chodził wtedy na wycieczki w Tatry , m.in. z ks. Józefem Stolarczykiem i gośćmi kuźnickiego dworu;…
Homolacsowa Klementyna Ludzie
Homolacsowa Klementyna ze Sławińskich (1809 - 1878). Była żoną najpierw znacznie starszego od siebie Emanuela Homolacsa (1779-1830); po jego śmierci odziedziczyła dobra zakop. wraz z zakładem górn.-hutn. Emanuel i Klementyna mieli syna Aleksandra (1828-46). Po owdowieniu Klement…
Homolacsówna Klementyna Ludzie
Homolacsówna Klementyna, od 1870 Grodzicka (1837-1925). Starsza z dwóch córek » Edwarda Homolacsa i » Klementyny ze Sławińskich Homolacsowej . Pisany przez Homolacsównę Dzienniczek (rękopis) jest ważnym źródłem do dziejów Homolacsów i ich dworu w Kuźnicach ; fragmenty z lat 1860…
Honowska Jadwiga Ludzie
Honowska Jadwiga (3 VI 1904 w Aleksandrowie - 19 VIII 1928 w Tatrach, poch. w Zakopanem). Taterniczka , z wykształcenia matematyczka (UJ i UW 1928). Taternictwo zaczęła uprawiać w 1924 i wkrótce stała się jedną z czołowych taterniczek pol., chodząc gł. w towarzystwie Alfreda i J…
Horváth-Palocsay Ludzie
Horváth-Palocsay (ród), w dokumentach także Palochay. Węg. ród szlachecki i magnacki, który powstał w XVI w. wskutek podziału Horváthów z Wielkiej Łomnicy na dwie gałęzie: Horváth-Kissevich oraz Horváth-Palocsay (z siedzibą od 1505 w Pławcu k. Starej Lubowli). Pławiec (słow. Pla…
Houdek Ivan Ludzie
Houdek Ivan (13 I 1887 Rużomberk - 24 I 1985 Bratysława), syn przemysłowca czes., osiadłego w Rużomberku i ożenionego ze Słowaczką. Z zawodu inż. chemik (1909), z zamiłowań historyk Tatr i Podtatrza , publicysta. Pisał przeważnie po słow. i gł. w słow. czasopismach i in. publika…
Hoyer Henryk Ferdynand Ludzie
Hoyer Henryk Ferdynand jun. (13 VII 1864 Warszawa - 17 X 1947 Kraków), starszy syn » Henryka Fryderyka Hoyera . Lekarz (dr w Strasburgu 1892), zoolog, anatom, prof. anatomii porównawczej na UJ 1894-1934, potem prof. hon. i wykładowca tamże do 1947, od 1902 czł. AU i PAU. W czasi…
Hoyer Henryk Fryderyk Ludzie
Hoyer Henryk Fryderyk sen. (26 IV 1834 Inowrocław - 3 VII 1907 Warszawa, poch. na cment. ewang.-augsburskim). Lekarz (dr w Berlinie 1857), wybitny histolog i embriolog, w 1860-94 prof. w Warszawie kolejno w Akad. Medyko-Chir., Szkole Głównej i UW. Autor licznych prac z zakresu h…
Hradský Jozef Ludzie
Hradský Jozef, w publikacjach węg. i niem.: Hradszky József (26 II 1827 Krompachy k. Nowej Wsi Spiskiej - 6 XI 1904 Podegrodzie Spiskie). Ksiądz kat., historyk. Uważał się za Słowaka, ale wydawał swe prace prawie wyłącznie po węg. i niem. W 1851-93 był proboszczem w różnych miej…
Hroboň Samo Bohdan Ludzie
Hroboň Samo Bohdan (24 VIII 1820 Sielnica Liptowska - 24 VII 1894 tamże). Słow. poeta i filozof, piszący początkowo po czes., potem po słow.; przedstawiciel mesjanizmu słow. (pod wpływem m.in. Augusta Cieszkowskiego, a także Adama Mickiewicza ). Po studiach H. dużo chorował i mi…
Hromádka Jan Ludzie
Hromádka Jan (18 XII 1886 Volenice, okres Strakonice - 25 I 1968 České Budějovice). Czes. geograf, w 1918-46 pracujący na Słowacji, prof. uniw. w Bratysławie 1938-46, prof. Wyższej Szkoły Hand. w Pradze 1946-51. Zajmował się geografią gosp. i fiz., geomorfologią i regionalizacją…
Hronec Ján Ludzie
Hronec Ján lub Hronetz Johann (? - 5 V 1886 w Tatrach). W literaturze najczęściej bez nazwiska jako hajduk (hajdúch, Heiducke) lub przewodnik (vodca, Führer) Jan, Ján, Janosz, János, Janosch, Johann, Johannes. Przewodnik tatrz., który ok. 1850-80 prowadził gości ze Smokowca w Ta…
Hrościński Michał Ludzie
Hrościński Michał (XVII wiek). Formy nazwiska: Chrościński i Hrosieński, jak wykazały nowsze badania, są niewłaściwe. Autor rękopiśmiennego » spisku (przewodnika) do skarbów w Tatrach z XVII wieku pt. Opisanie ciekawe gór Tatrów. Jest to najdawniejsza pol. praca o Tatrach, ale w…
Hryniewiecki Bolesław Ludzie
Hryniewiecki Bolesław (20 II 1875 Międzyrzec Podlaski - 13 II 1963 Brwinów k. Warszawy, poch. w Warszawie). Wybitny botanik i zasłużony działacz ochrony przyrody, wykładowca uniw. w Dorpacie (1904-14), prof. uniw. w Odessie (1914-19) i Warszawie (1920-60), czł. PAU (1921) i PAN…
Hryniewiecki Jerzy Ludzie
Hryniewiecki Jerzy (21 IV 1908 Dorpat - 26 VIII 1988 Warszawa), syn prof. » Bolesława Hryniewieckiego . Architekt, od 1955 prof. Politechn. Warsz., projektant obiektów przem. i sport. oraz in. gmachów i wystaw w kraju i za granicą. W latach międzywoj. uprawiał lekkoatletykę, żeg…
Hudák Ede Ágost Ludzie
Hudák Ede Ágost lub Eduard Augustín (22 XII 1822 Koszyce - 25 V 1902 Gelnica k. Nowej Wsi Spiskiej). Pedagog i entomolog. W 1847-81 był nauczycielem w Gelnicy, potem dyr. kasy oszczędności, ale równocześnie zbierał i badał motyle, m.in. w Tatrach i na Podtatrzu. Duży zbiór jego…
Hudeček Antonín Ludzie
Hudeček Antonín (14 I 1872 - 11 VIII 1941). Czes. malarz. W jego twórczości ważną pozycję zajmowały góry i morze. Wcześniej malował Alpy i in. góry, a w 1917 poznał Tatry, dokąd przyjeżdżał potem kilkakrotnie, ostatni raz w 1926. Krajobrazy tatrz. H. należą do jego najlepszych d…
Humpola Jan Ludzie
Humpola Jan (19 XII 1889 Sucha k. Żywca - 19 X 1958 Liszki k. Krakowa). Ksiądz, kapelan wojsk. (płk), katecheta szkolny, działacz społ. (m.in. w dziedzinie ochrony przyrody), taternik, alpinista. W czasie studiów w Innsbrucku (1912-14) chodził po Alpach i był w zarządzie akademi…
Hunfalvy János Ludzie
Hunfalvy János, też Hunfalvi (9 VI 1820 Wielki Sławków k. Popradu - 6 XII 1888 Budapeszt). Wybitny węg. geograf, w 1846-51 prof. liceum w Kiezmarku , od 1866 prof. politechniki, od 1870 prof. geografii uniw. w Peszcie, autor licznych prac nauk., czł. Węg. Akad. Nauk. (1859). Wśr…
Hunsdorfer Johann jun. Ludzie
Hunsdorfer Johann jun. (ok. 1875 Nowa Leśna? - ?), syn » Johanna Hunsdorfera sen . Był on (podobnie jak ojciec) przewodnikiem tatrz. i to wybitnym. Nie wiadomo, kiedy uzyskał uprawnienia przewodnickie; już w 1896 jako przewodnik był z drem A. Otto na Kiezmarskim Szczycie , a kla…
Hunsdorfer Johann sen. Ludzie
Hunsdorfer Johann sen.(1850 Wielki Sławków k. Popradu - 30 V 1917 Nowa Leśna). Spiskoniem. przewodnik tatrz., jeden z najsłynniejszych, z zawodu cieśla, osiadły w Nowej Leśnej. Już w młodych latach bywał dużo w Tatrach jako zbieracz ziół, naganiacz na polowaniach, potem jako tra…
Hurban Jozef Miloslav Ludzie
Hurban Jozef Miloslav (19 III 1817 Beckov k. Trenczyna - 21 II 1888 Hlboké, okres Senica). Słow. poeta i prozaik, duchowny ewang., ideolog i jeden z gł. działaczy słowackiego odrodzenia nar., uczestnik powstania w 1848. Red. i wydawca czasopism i roczników słowackich. W 1844 ucz…
Husz David Ludzie
Husz David (28 XI 1813 Poprad - 21 I 1889 tamże). Spiskoniem. przemysłowiec i działacz społeczny. W 1868 założył w Popradzie tzw. Park Husza (Huszov park; Park Husz, Huszpark; Husz-park) i stopniowo go rozbudowywał aż do 1884. Było to małe osiedle turystyczno-kuracyjne, ważne w…
Husz Johann Ludzie
Husz Johann (23 VII 1843 Poprad - 7 VII 1916 Budapeszt). Spiskoniem. nauczyciel, w 1870-1904 kier. szkoły podst. w Wielkiej k. Popradu.W 1882 był jednym z założycieli towarzystwa muzealnego Felkaer Tátra-Museum-Verein i jego Muzeum Tatrzańskiego w Wielkiej . Był skarbnikiem oweg…
Hviezdoslav Ludzie
Hviezdoslav (pseud.), pol. Hwiezdosław, właśc. Pavol Országh (2 II 1849 Wyżni Kubin na Orawie - 8 XI 1921 Dolny Kubin). Wielki poeta słow. o akcentach nar. i lud. w swej twórczości, silnie związany z rodzinną Orawą. Także prozaik i tłumacz, z zawodu adwokat. Szkołę średnią ukońc…