Litera J
Jatki Bielskie Miejsca
Jatki Bielskie lub po prostu Jatki; W grzbiecie Jatek kolejno od wsch. odróżnia się na ogół niepozorne wierzchołki: Golica Bielska (1981 m), Skrajne Jatki (2011, 2012 m), Pośrednie Jatki (1980 m) i Zadnie Jatki (2024, 2019 m). Odcinek Magistrali Tatrz ., który dawniej prowadził…
Jávorka Sándor A. Ludzie
Jávorka Sándor A. (12 III 1883 Hegybánya, obecnie Štiavnické Bane k. Bańskiej Szczawnicy - 28 IX 1961 Budapeszt). Wybitny botanik węg., od 1905 pracownik, a potem także kier. oddziału bot. Węg. Muzeum Nar. w Budapeszcie do 1940, od 1936 czł. Węg. Akad. Nauk, autor ponad 200 prac…
jawor Rośliny
jawor (Acer pseudoplatanus), z rodziny Klonowatych (Aceraceae). Wysokie drzewo, dochodzące do 30-40 m. Kora jasnobrunatna, u starszych drzew łuszcząca się płatami, jakby strupowata. Liście o długich ogonkach, dłoniasto klapowane, z klapami nierówno zaostrzonymi i tępo piłkowanym…
Jaworczakowa Mira Ludzie
Jaworczakowa Mira (21 IV 1917 Sartan), z domu Sidorowicz. Literatka, autorka cenionych książek dla dzieci i młodzieży, zamiłowana turystka i miłośniczka Tatr od lat przedwojennych. Już w 1939 zadebiutowała w "Płomyku", ale pierwszą jej książką był Marmotek z gór (Kr.1946, o świs…
Jaworki, Polana pod Hale i polany
Jaworki, Polana pod;Polana z małym osiedlem przy gościńcu z Zakopanego do Witowa , po jego zach. stronie, nieco na pn.-zach. od odgałęzienia drogi jezdnej do Chochołowskiej Doliny .
Jaworki, Polana pod Hale i polany
Jaworki, Polana pod; Polana pod Jaworki (niegdyś z szałasem) wchodziła w skład Hali Jaworzyny pod Furkaską .
Jaworowa Dolina Doliny
Jaworowa Dolina; J.D. ma szereg bocznych odnóg, z których najważniejsze: Szeroka Dolina , Czarna Dolina Jaworowa , Kołowa Dolina i Dolina Zadnich Koperszadów . Gł. strumieniem J.D. jest Jaworowy Potok . Stawy leżą przeważnie w bocznych odnogach J.D. W górnej części Doliny Szerok…
Jaworowa Grań Miejsca
Jaworowa Grań; Grań ciągnąca się od Małego Jaworowego Szczytu ku pn.-zach. do Szerokiej Przełęczy . W jej pd.-wsch. części wznoszą się » Jaworowe Turnie , a w pn.-zach. części Jaworowe Wierchy .
Jaworowa Jaskinia Jaskinie
Jaworowa Jaskinia, lub Jaskinia Jaworzynka; Największa jaskinia słowackich Tatr . Przebiega podnóżem Czarnogórskiego Muru od Kołowego Potoku do Jaworowego Potoku . Przez J.J. przepływa potok, który tworzy dwa 20-metrowe wodospady; jest to podziemny przepływ z ponorów w Kołowej D…
Jaworowa Polana Hale i polany
Jaworowa Polana; W lesie tuż nad pn. końcem J.P. stały niegdyś past. budynki Jurgowian.
Jaworowa Przełęcz Przełęcze
Jaworowa Przełęcz; Dogodne przejście przez J.P. z Jaworowej Doliny do Staroleśnej Doliny było znane w dawnych latach kłusownikom z Jurgowa.
Jaworowe Sady Doliny
Jaworowe Sady. Jest to jedna z dawnych nazw » Jaworowej Doliny , czasem omyłkowo przesuwana na wznoszące się nad tą doliną Jaworowe Turnie i Jaworowe Szczyty.
Jaworowe Turnie Miejsca
Jaworowe Turnie, dawniej błędnie Jaworowe Sady; J.T. oddzielają Jaworową Dolinę od Doliny Rówienek . Na stronę Jaworowej Doliny opadają J.T. wspaniałym murem skalnym.
Jaworowe Wierchy Szczyty
Jaworowe Wierchy. Są to kolejno od pd.-wsch.: Żabi Wierch Jaworowy , Zielony Wierch Jaworowy i Zielona Czuba .
Jaworowski Zbigniew Ludzie
Jaworowski Zbigniew (17 X 1927). Taternik , lekarz, fizyk, radiobiolog, prof., pracownik Inst. Badań Jądrowych w Świerku pod Warszawą i Centr. Laboratorium Ochrony Radiologicznej w Warszawie. Taternictwo uprawiał od 1944, instruktorem tatern. został w 1950. Przeszedł szereg nowy…
Jaworowy Mur Miejsca
Jaworowy Mur. Jeden z najwspanialszych murów skalnych w Tatrach , składający się z dość zwartego kompleksu urwistych ścian Jaworowych Szczytów i Jaworowych Turni opadających ku pn. i pn.-wsch. do Jaworowej Doliny .
Jaworowy Potok Woda
Jaworowy Potok, dawniej też czasem Jaworzyński Potok i Jaworzynka; Gł. dopływy tatrz. prawoboczne J.P.: Czarny Potok Jaworowy , Koperszadzki Potok , Międzyścienny Potok , Nowy Potok i Hawrani Potok , a lewoboczne: Zielony Potok Jaworowy i Szeroki Potok.
Jaworowy Róg Miejsca
Jaworowy Róg; Pierwsze wejście: Roman Kordys i Jerzy Maślanka w 1905. Zimą: Jerzy Pierzchała i Stanisław Siedlecki w 1939.
Jaworowy Szczyt Szczyty
Jaworowy Szczyt;Pierwsze wejście: Antonina i Karol Englischowie z przew. Johannem Hunsdorferem sen. w 1897. Zimą: Gyula A. Hefty i Gyula Komarnicki w 1911. Nazwa J.S. od Jaworowej Doliny .
Jaworowy Szczyt, Mały Szczyty
Jaworowy Szczyt, Mały; Od M.J.S. odgałęzia się z gł. grzbietu tatrz. ku pn.-zach. długa grań, w której wznoszą się Jaworowe Turnie oraz gniazdo Szerokiej Jaworzyńskiej . Pierwsze wejście: Antonina i Karol Englischowie z przew. Johannem Hunsdorferem sen. w 1902. Zimą: Gyula A. He…
Jaworski Kazimierz Andrzej Ludzie
Jaworski Kazimierz Andrzej, krypt. KAJ (28 XI 1897 Siedliszcze k. Chełma Lub. - 6 IX 1973 Lublin). Poeta, prozaik, tłumacz, red. miesięcznika "Kamena " (1933-39, 1945-49, 1952-59), turysta, taternik (w latach międzywoj.), z zawodu nauczyciel 1921-1949 (podczas okupacji niem. w t…
Jaworski Zygmunt Władysław Ludzie
Jaworski Zygmunt Władysław (1 V 1872 Kraków - 13 VIII 1952 tamże?). Rolnik, prof. hodowli zwierząt na uniw. wileńskim (1938-39) i na UJ od 1945. Ogłosił m.in. pracę: Ueber Viehzucht und Milchwirt-schaft in der polnischen Tatra ("Oester. Molkereizeitung" 1897 i odb.: Wien 1897) o…
Jaworzyna, Hala Hale i polany
Jaworzyna, Hala lub Hala Jaworzyna pod Furkaską. W XIX i XX wieku H.J. należała do mieszkańców wsi podh.: Ciche, Czarny Dunajec , Ratułów, Stare Bystre i Witów . Na hali tej wypasano głównie bydło.
Jaworzyna Huciańska Hale i polany
Jaworzyna Huciańska lub po prostu Jaworzyna;
Jaworzyna Lejowa Hale i polany
Jaworzyna Lejowa () lub po prostu Jaworzyna.
Jaworzyna, Polana Hale i polany
Jaworzyna, Polana lub Polana Jaworzyna pod Furkaską; Polana Jaworzyna wchodziła w skład Hali Jaworzyny pod Furkaską .
Jaworzyna Rusinowa, Hala Hale i polany
Jaworzyna Rusinowa, Hala, także Jaworzyna, Rusinowa Hala i Rusinka. Tereny past. tej hali obejmowały Rusinową Polanę , upłazy na Gęsiej Szyi i cerkiel leśny (potem ekwiwalent leśny). W pewnym okresie hala ta stanowiła też etap wiosenny (przepaska) i zimowy (zimowisko) dla bacy M…
Jaworzyna Spiska Miejscowości
Jaworzyna Spiska lub krótko Jaworzyna; J.S. leżała w granicach Węgier do 1918, potem toczył się spór między Polską a Czechosłowacją o tereny orawskie, spiskie i tatrz., m.in. o J.S.; spór zakończył się w 1920 postanowieniem Rady Ambasadorów, przyznającym m.in. Jaworzynę Spiską p…
Jaworzynka Bielska, Dolina Doliny
Jaworzynka Bielska, Dolina, także Mała Jaworzynka; Doliną Jaworzynką Bielską płynie Jaworzyński Potok . Dolina ta dawniej należała do miasta Biała Spiska . W najwyższej części doliny, zwanej Pławisko, stał niegdyś szałas, skąd pasterze przeganiali owce na wypas do górnej części…
Jaworzynka, Dolina Doliny
Jaworzynka, Dolina, najczęściej po prostu Jaworzynka. W swej górnej części D.J. dzieli się na dwie, przeważnie żlebowate odnogi; orogr. prawa (pn.) odnoga, ciągnąca się w przedłużeniu gł. gałęzi doliny pod Przełęcz między Kopami , to » Długi Żleb ; orogr. lewa (pd.) odnoga docho…
Jaworzynka, Hala Hale i polany
Jaworzynka, Hala;Dawna hala past., która obejmowała Dolinę Jaworzynkę (powyżej Kuźnic ) oraz pewien obszar na pn. od jej wylotu. Szałasy i szopy tej hali stały na obszernej Polanie Jaworzynce. Nazwa Jaworzynki (doliny i hali) pochodzi od rosnących tu niegdyś jaworów . Podobnych…
Jaworzynka Miętusia Miejsca
Jaworzynka Miętusia; Na J.M., należącej niegdyś do Miętusiej Hali , stała dawniej szopa past. (mn.w. do 1960). Nazwę J.M. przesuwa się nieraz błędnie na sąsiedni Czerwony Gronik.
Jaworzyńska Czuba Miejsca
Jaworzyńska Czuba lub po prostu Czuba. Nazwa pochodzi od Doliny Jaworzynki.
Jaworzyńska Kotlina Doliny
Jaworzyńska Kotlina;Jedna z kotlin w Podtatrzańskim Rowie . Stanowi zach. część Podspadzkiego Rowu i leży w niej wieś Jaworzyna Spiska , u wylotu Jaworowej Doliny .
Jaworzyńska Przełęcz Przełęcze
Jaworzyńska Przełęcz; Przejście przez J.P. stanowi najkrótsze, ale niedogodne połączenie górnej części Huciańskiej Doliny ze środk. częścią Suchej Doliny Sielnickiej .
Jaworzyńska Przełęcz Przełęcze
Jaworzyńska Przełęcz; Nazwa pochodzi od leżącej popod nią Doliny Jaworzynki .
Jaworzyński Potok Woda
Jaworzyński Potok lub Mała Jaworzynka; Potok płynący Doliną Jaworzynką Bielską . Jest to pr. (pd.) dopływ Bielskiego Potoku .
Jaworzyński Żleb Miejsca
Jaworzyński Żleb; Górna część » Łężnej Doliny . Dolny odcinek J.Ż. to wąski żleb z urwistymi progami skalnymi, a górny odcinek przekształca się w dość połogą dolinkę.
Jaworzyńskie Czoła Miejsca
Jaworzyńskie Czoła; Ku górze J.Cz. sięgają aż po Jaworzyńskie Rówienki , które je odgraniczają od Jaworzyńskich Turni , Zawratu Kasprowego i Zawracika Kasprowego .
Jaworzyńskie Rówienki Miejsca
Jaworzyńskie Rówienki lub po prostu Rówienki; Z Jaworzyńskich Rówienek , które oddzielają Jaworzyńskie Turnie od Jaworzyńskich Czół , spadają w cztery strony trawiaste żleby: jeden na Kasprową Polanę , drugi do górnej części Doliny Jaworzynki (do jej pd. odnogi, w kierunku Solni…