Litera H
Huczawa Terminologia
Huczawa Nazwa, która się powtarza w Tatrach zarówno na terenie gwarowo polskim jak i słowackim na oznaczenie bystrych, szumiących potoków i gwałtownie (głośno) wybuchających źródeł. Nazwa pochodzi od słowa huczeć (słow. hučat ). Podobne nazwy dla potoków i rzek (Huczki, Huczwa i…
Huczawa Bielska Woda
Huczawa Bielska lub po prostu Obfite źródło krasowe (wywierzysko) w środk. części Doliny Huczawy Bielskiej, od 1883 ujęte w wodociąg dla Tatrz. Kotliny. Nazwa pochodzi od huczenia wody w tym źródle, również i obecnie w betonowym zbiorniku.
Huczawa, Mała Woda
Huczawa, Mała, dawniej też Mały Rausik Potok, który powstaje niedaleko na pn.-zach. od Wyżnich Hag, płynie Doliną Małej Huczawy na pd., przecina Drogę Wolności (pierwszy potok na zach. od Wyżnich Hag) i dopiero na pd. od Mostków wpada do Wielkiej Huczawy.Wzdłuż M.H. biegnie pocz…
Huczawa, Wielka Woda
Huczawa, Wielka lub Huczawa Popradzka, dawniej też Wielki Potok i Wielki Potok, który płynie Doliną Wielkiej Huczawy (zwykle dopiero od górnej granicy lasu), przecina Drogę Wolności ok. 1 km. na zach. od Wyżnich Hag i potem wpada do Popradu niedaleko Stwoły.
Huczawą, Jaskinia nad Jaskinie
Huczawą, Jaskinia nad lub Jaskinia Huczawa Szumiąca Niewielka jaskinia na pn. stokach Doliny Huczawy Bielskiej, przy ścieżce (dawna Magistrala Tatrz.) wiodącej na Kobylą Przełęcz. Długość jaskini 13 m. Dobre schronienie od deszczu.Nazwa Jaskini nad Huczawą pochodzi od pobliskieg…
Huczawy Bielskiej, Dolina Doliny
Huczawy Bielskiej, Dolinalub Dolina Huczawy lub po prostu Niewielka dolina na pd.-wsch. stokach Tatr Biel., na pd.-zach. od Tatrz. Kotliny. Od pn. ogranicza tę dolinę Kobyli Wierch i Fajksowa Czuba.W dawnych czasach w Dolinie Huczawy Bielskiej stał szałas past., ale używany tylk…
Huczawy, Dolina Małej Doliny
Huczawy, Dolina Małej Mała, płytka dolina, tuż na zach. od Wyżnich Hag. Płynie nią potok Mała Huczawa.
Huczawy, Dolina Wielkiej Doliny
Huczawy, Dolina Wielkiej Dolina spadająca zasadniczo ku pd. spod pd. stoków Osterwy i pd.-zach. zboczy Tępej. Płynie nią potok Wielka Huczawa. Dolina Wielkiej Huczawy jest ścisłym rezerwatem TANAPu. W 1953 duża połać lasu w tej dolinie została zniszczona pożarem spowodowanym prz…
Hudák Ede Ágost Ludzie
Hudák Ede Ágost lub Eduard Augustín (22 XII 1822 Koszyce - 25 V 1902 Gelnica k. Nowej Wsi Spiskiej). Pedagog i entomolog. W 1847-81 był nauczycielem w Gelnicy, potem dyr. kasy oszczędności, ale równocześnie zbierał i badał motyle, m.in. w Tatrach i na Podtatrzu. Duży zbiór jego…
Hudeček Antonín Ludzie
Hudeček Antonín (14 I 1872 - 11 VIII 1941). Czes. malarz. W jego twórczości ważną pozycję zajmowały góry i morze. Wcześniej malował Alpy i in. góry, a w 1917 poznał Tatry, dokąd przyjeżdżał potem kilkakrotnie, ostatni raz w 1926. Krajobrazy tatrz. H. należą do jego najlepszych d…
humor i satyra
humor i satyra. Różnego rodzaju utwory humor. i satyr. o tematyce tatrz. i podtatrz. (zwł. zakopiańskiej) są b. liczne, nawet pomijając utwory o małych fragmentach humor. czy satyr. oraz takie, które śmieszą wbrew zamiarom ich autorów, wykazujących po prostu ignorancję w porusza…
Humpola Jan Ludzie
Humpola Jan (19 XII 1889 Sucha k. Żywca - 19 X 1958 Liszki k. Krakowa). Ksiądz, kapelan wojsk. (płk), katecheta szkolny, działacz społ. (m.in. w dziedzinie ochrony przyrody), taternik, alpinista. W czasie studiów w Innsbrucku (1912-14) chodził po Alpach i był w zarządzie akademi…
Huncowce Miejscowości
Huncowce Wieś na Spiszu nad rzeką Poprad, 2 km na wsch. od wsi Wielka Łomnica, istniejąca od XIII w. Dawniej granice wsi obejmowały pobliską część Tatr, m.in. Huncowski Szczyt, pd.-wsch. stoki Kiezmarskiego Szczytu i Huncowską Dolinę. Mieszk. 1606 (w 1980). W H. żył "Ernst (Ernő…
Huncowska Dolina Doliny
Huncowska Dolina Dolina wciśnięta swym górnym piętrem między Kiezmarskie Szczyty a Huncowski Szczyt i opadająca najpierw ku wsch., a potem ku pd.-wsch. w kierunku Matlar. Płynie nią Huncowski Potok.Górne piętro H.D. to " Świstówka Huncowska. Jej dolnym skrajem przebiega w poprze…
Huncowska Przełęcz Przełęcze
Huncowska Przełęcz Między Kiezmarskim Szczytem a Huncowskim Szczytem, bliżej wierzchołka tego drugiego. Z H.P. jeden żleb spada do Łomnickiej Doliny, a drugi do Huncowskiej Doliny.
Huncowska Ubocz Miejsca
Huncowska Ubocz Rozległe stoki, porośnięte lasem i zwartą kosodrzewiną, ciągnące się od potoku Łomnica na południu aż po Małą Rakuską Czubkę i (poniżej niej) Białą Wodę Kiezmarską na północy. Dolną (wsch.) granicą H.U. jest w przybliżeniu Droga Wolności, a ku górze (ku zach.) si…
Huncowski Potok Woda
Huncowski Potok, czasem omyłkowo " Jaszczerzyca. Płynie Huncowską Doliną, ale zwykle ukazuje się na powierzchni dopiero znacznie poniżej Świstówki Huncowskiej, na wys. ok. 1400 m (koło górnej granicy lasu), a uchodzi jako lw. dopływ do potoku Łomnicy na wysokości ok. 900 m, tuż…
Huncowski Szczyt Szczyty
Hunfalvy János Ludzie
Hunfalvy János, też Hunfalvi (9 VI 1820 Wielki Sławków k. Popradu - 6 XII 1888 Budapeszt). Wybitny węg. geograf, w 1846-51 prof. liceum w Kiezmarku, od 1866 prof. politechniki, od 1870 prof. geografii uniw. w Peszcie, autor licznych prac nauk., czł. Węg. Akad. Nauk. (1859). Wśró…
Hunfalvy'ego, Schronisko Schroniska
Hunfalvyego, Schronisko, po wybudowaniu Śląskiego Domu znane jako Stare Drugie z kolei schronisko w Wielickiej Dolinie. Trzyizbowy budynek drewniany na Wyżniej Wielickiej Polanie, przy obecnej Magistrali Tatrz. (po jej pn. stronie). Schronisko to było w lecie zagospodarowane, pó…
Hunsdorfer Johann jun. Ludzie
Hunsdorfer Johann jun. (ok. 1875 Nowa Leśna? -?), syn " Johanna Hunsdorfera sen. Był on (podobnie jak ojciec) przewodnikiem tatrz. i to wybitnym. Nie wiadomo, kiedy uzyskał uprawnienia przewodnickie; już w 1896 jako przewodnik był z drem A. Otto na Kiezmarskim Szczycie, a klasę…
Hunsdorfer Johann sen. Ludzie
Hunsdorfer Johann sen.(1850 Wielki Sławków k. Popradu - 30 V 1917 Nowa Leśna). Spiskoniem. przewodnik tatrz., jeden z najsłynniejszych, z zawodu cieśla, osiadły w Nowej Leśnej. Już w młodych latach bywał dużo w Tatrach jako zbieracz ziół, naganiacz na polowaniach, potem jako tra…
Hurban Jozef Miloslav Ludzie
Hurban Jozef Miloslav (19 III 1817 Beckov k. Trenczyna - 21 II 1888 Hlboké, okres Senica). Słow. poeta i prozaik, duchowny ewang., ideolog i jeden z gł. działaczy słowackiego odrodzenia nar., uczestnik powstania w 1848. Red. i wydawca czasopism i roczników słowackich. W 1844 ucz…
Hurkotna Polana Hale i polany
Hurkotna Polana Duża, pochyła polana na wsch. od Wierchporońca, między szosą do Morskiego Oka a rzeką Białką. Przez H.P. przechodzi kiepska droga jezdna, która ze wsi Brzegi wiedzie wzdłuż Białki do Łysej Polany.
Hurkotne Miejsca
Hurkotne (-ego). Okolica, przeważnie lesista, ciągnąca się od Gołego Wierchu (1206 m) nad Rusinową Polaną w pn.-wsch. kierunku aż do Hurkotnej Polany. H. jest przecięte szosą do Morskiego Oka.
Husz David Ludzie
Husz David (28 XI 1813 Poprad - 21 I 1889 tamże). Spiskoniem. przemysłowiec i działacz społeczny. W 1868 założył w Popradzie tzw. Park Husza (Huszov park; Park Husz, Huszpark; Husz-park) i stopniowo go rozbudowywał aż do 1884. Było to małe osiedle turystyczno-kuracyjne, ważne w…
Husz Johann Ludzie
Husz Johann (23 VII 1843 Poprad - 7 VII 1916 Budapeszt). Spiskoniem. nauczyciel, w 1870-1904 kier. szkoły podst. w Wielkiej k. Popradu.W 1882 był jednym z założycieli towarzystwa muzealnego Felkaer Tátra-Museum-Verein i jego Muzeum Tatrzańskiego w Wielkiej. Był skarbnikiem owego…
Huty Miejscowości
Huty Wieś na Liptowie u zach. krańca Tatr, na zach. od Białej Skały, a na pn. od Kwaczan. Mieszk. 396 (w 1980); przed I wojną świat. było ponad 900 mieszk., a w 1828 nawet 1290 mieszkańców.Wieś powstała w XVI w.; zasiedlono tu pol. górali z Górnej Orawy, podobnie jak w pobliskic…
Huty Lejowe Miejsca
Huty Lejowe lub krótko Huty Pochyła polana nad wsch. brzegiem Lejowego Potoku w środk. części Lejowej Doliny, naprzeciw Jaworzyny Lejowej. Na Hutach stał dawniej szałas i wchodziły one w skład Lejowej Hali.Nazwa polany pochodzi od znajdujących się na niej kiedyś hut, przetapiają…
Hviezdoslav Ludzie
Hviezdoslav (pseud.), pol. Hwiezdosław, właśc. Pavol Országh (2 II 1849 Wyżni Kubin na Orawie - 8 XI 1921 Dolny Kubin). Wielki poeta słow. o akcentach nar. i lud. w swej twórczości, silnie związany z rodzinną Orawą. Także prozaik i tłumacz, z zawodu adwokat. Szkołę średnią ukońc…
Hybica Ludzie
Hybica lub Potok Hybica Potok powstający na pd. stokach Wielkiej Palenicy (1150 m) u stóp Krywania, na wsch. od Podbańskiej. Płynie Doliną Hybicy na pd., a potem na pd.-zach. przez wieś Hyby i uchodzi do Wagu przy Królewskiej Ligocie.
Hybicy, Dolina Doliny
Hybicy, Dolina lub po prostu Hybica; Dolina na pd. od Wielkiej Palenicy (1150 m) pod Krywaniem, a na zach. od Bielańskiej Doliny. Płynie nią potok Hybica.
Hyby Miejscowości
Hyby lub Hybie Duża wieś na górnym Liptowie, przy szosie między Gródkiem Lipt. a Wychodną. Mieszk. 1916 (w 1980).Granice Hyb sięgały pierwotnie aż po Krywań, na którego stokach Hybianie podejmowali próby wydobywania złota w II poł XIII w. i powtórnie w 1771.Wieś istnieje co najm…
hydrografia
hydrografia (sieć wodna). Tatry są wybitnie uwodnionymi górami. Składa się na to klimat (obfitość opadów), rzeźba terenu, podłoże i przeszłość geologiczna. Niemal każda dolina ma swój potok, każdym prawie wąwozem i żlebem sączą się cieki wodne, a jezior mniejszych i większych je…
hydrotermalne utwory
hydrotermalne utwory. Powstały w formie żył z wykrystalizowania różnych substancji z gorących roztworów wodnych, krążących w szczelinach skalnych w ostatniej fazie krzepnięcia magmy. Do takich utworów należą m.in. różne kruszce, np. chalkopiryt, syderyt, antymonit, tetraedryt. W…
Hynková Lída Ludzie
Hynková Lída (1908 Jaroměřice - X 1988). Czes. malarka (studia w Pradze), także dr prawa (studia tamże), taterniczka, czł. JAMESu od 1948. Przyjeżdżała w Tatry od ok. 1935, a zaczęła malować w 1945. Wystawiała indywidualnie od 1960, zwł. w różnych miejscowościach na Słowacji, np…