Litera H
Huczawa Terminologia
Huczawa Nazwa, która się powtarza w Tatrach zarówno na terenie gwarowo polskim jak i słowackim na oznaczenie bystrych, szumiących potoków i gwałtownie (głośno) wybuchających źródeł. Nazwa pochodzi od słowa huczeć (słow. hučat ). Podobne nazwy dla potoków i rzek (Huczki, Huczwa i…
Huczawa Bielska Woda
Huczawa Bielska lub po prostu Obfite źródło krasowe (wywierzysko) w środk. części Doliny Huczawy Bielskiej , od 1883 ujęte w wodociąg dla Tatrz. Kotliny . Nazwa pochodzi od huczenia wody w tym źródle, również i obecnie w betonowym zbiorniku.
Huczawa, Mała Woda
Huczawa, Mała, dawniej też Mały Rausik Potok, który powstaje niedaleko na pn.-zach. od Wyżnich Hag , płynie Doliną Małej Huczawy na pd., przecina Drogę Wolności (pierwszy potok na zach. od Wyżnich Hag) i dopiero na pd. od Mostków wpada do Wielkiej Huczawy .Wzdłuż M.H. biegnie po…
Huczawa, Wielka Woda
Huczawa, Wielka lub Huczawa Popradzka, dawniej też Wielki Potok i Wielki Potok, który płynie Doliną Wielkiej Huczawy (zwykle dopiero od górnej granicy lasu), przecina Drogę Wolności ok. 1 km. na zach. od Wyżnich Hag i potem wpada do Popradu niedaleko Stwoły.
Huczawą, Jaskinia nad Jaskinie
Huczawą, Jaskinia nad lub Jaskinia Huczawa Szumiąca Niewielka jaskinia na pn. stokach Doliny Huczawy Bielskiej , przy ścieżce (dawna Magistrala Tatrz .) wiodącej na Kobylą Przełęcz . Długość jaskini 13 m. Dobre schronienie od deszczu.Nazwa Jaskini nad Huczawą pochodzi od poblisk…
Huczawy Bielskiej, Dolina Doliny
Huczawy Bielskiej, Dolinalub Dolina Huczawy lub po prostu Niewielka dolina na pd.-wsch. stokach Tatr Biel ., na pd.-zach. od Tatrz. Kotliny . Od pn. ogranicza tę dolinę Kobyli Wierch i Fajksowa Czuba .W dawnych czasach w Dolinie Huczawy Bielskiej stał szałas past., ale używany t…
Huczawy, Dolina Małej Doliny
Huczawy, Dolina Małej Mała, płytka dolina, tuż na zach. od Wyżnich Hag . Płynie nią potok Mała Huczawa .
Huczawy, Dolina Wielkiej Doliny
Huczawy, Dolina Wielkiej Dolina spadająca zasadniczo ku pd. spod pd. stoków Osterwy i pd.-zach. zboczy Tępej . Płynie nią potok Wielka Huczawa . Dolina Wielkiej Huczawy jest ścisłym rezerwatem TANAPu. W 1953 duża połać lasu w tej dolinie została zniszczona pożarem spowodowanym p…
Hudák Ede Ágost Ludzie
Hudák Ede Ágost lub Eduard Augustín (22 XII 1822 Koszyce - 25 V 1902 Gelnica k. Nowej Wsi Spiskiej). Pedagog i entomolog. W 1847-81 był nauczycielem w Gelnicy, potem dyr. kasy oszczędności, ale równocześnie zbierał i badał motyle, m.in. w Tatrach i na Podtatrzu. Duży zbiór jego…
Hudeček Antonín Ludzie
Hudeček Antonín (14 I 1872 - 11 VIII 1941). Czes. malarz. W jego twórczości ważną pozycję zajmowały góry i morze. Wcześniej malował Alpy i in. góry, a w 1917 poznał Tatry, dokąd przyjeżdżał potem kilkakrotnie, ostatni raz w 1926. Krajobrazy tatrz. H. należą do jego najlepszych d…
humor i satyra
humor i satyra. Różnego rodzaju utwory humor. i satyr. o tematyce tatrz. i podtatrz. (zwł. zakopiańskiej) są b. liczne, nawet pomijając utwory o małych fragmentach humor. czy satyr. oraz takie, które śmieszą wbrew zamiarom ich autorów, wykazujących po prostu ignorancję w porusza…
Humpola Jan Ludzie
Humpola Jan (19 XII 1889 Sucha k. Żywca - 19 X 1958 Liszki k. Krakowa). Ksiądz, kapelan wojsk. (płk), katecheta szkolny, działacz społ. (m.in. w dziedzinie ochrony przyrody), taternik, alpinista. W czasie studiów w Innsbrucku (1912-14) chodził po Alpach i był w zarządzie akademi…
Huncowce Miejscowości
Huncowce Wieś na Spiszu nad rzeką Poprad , 2 km na wsch. od wsi Wielka Łomnica , istniejąca od XIII w. Dawniej granice wsi obejmowały pobliską część Tatr , m.in. Huncowski Szczyt , pd.-wsch. stoki Kiezmarskiego Szczytu i Huncowską Dolinę . Mieszk. 1606 (w 1980). W H. żył »Ernst…
Huncowska Dolina Doliny
Huncowska Dolina Dolina wciśnięta swym górnym piętrem między Kiezmarskie Szczyty a Huncowski Szczyt i opadająca najpierw ku wsch., a potem ku pd.-wsch. w kierunku Matlar . Płynie nią Huncowski Potok .Górne piętro H.D. to » Świstówka Huncowska . Jej dolnym skrajem przebiega w pop…
Huncowska Przełęcz Przełęcze
Huncowska Przełęcz Między Kiezmarskim Szczytem a Huncowskim Szczytem , bliżej wierzchołka tego drugiego. Z H.P. jeden żleb spada do Łomnickiej Doliny , a drugi do Huncowskiej Doliny .
Huncowska Ubocz Miejsca
Huncowska Ubocz Rozległe stoki, porośnięte lasem i zwartą kosodrzewiną, ciągnące się od potoku Łomnica na południu aż po Małą Rakuską Czubkę i (poniżej niej) Białą Wodę Kiezmarską na północy. Dolną (wsch.) granicą H.U. jest w przybliżeniu Droga Wolności , a ku górze (ku zach.) s…
Huncowski Potok Woda
Huncowski Potok, czasem omyłkowo » Jaszczerzyca. Płynie Huncowską Doliną , ale zwykle ukazuje się na powierzchni dopiero znacznie poniżej Świstówki Huncowskiej , na wys. ok. 1400 m (koło górnej granicy lasu), a uchodzi jako lw. dopływ do potoku Łomnicy na wysokości ok. 900 m, tu…
Huncowski Szczyt Szczyty
Hunfalvy János Ludzie
Hunfalvy János, też Hunfalvi (9 VI 1820 Wielki Sławków k. Popradu - 6 XII 1888 Budapeszt). Wybitny węg. geograf, w 1846-51 prof. liceum w Kiezmarku , od 1866 prof. politechniki, od 1870 prof. geografii uniw. w Peszcie, autor licznych prac nauk., czł. Węg. Akad. Nauk. (1859). Wśr…
Hunfalvy'ego, Schronisko Schroniska
Hunfalvyego, Schronisko, po wybudowaniu Śląskiego Domu znane jako Stare Drugie z kolei schronisko w Wielickiej Dolinie . Trzyizbowy budynek drewniany na Wyżniej Wielickiej Polanie , przy obecnej Magistrali Tatrz . (po jej pn. stronie). Schronisko to było w lecie zagospodarowane,…
Hunsdorfer Johann jun. Ludzie
Hunsdorfer Johann jun. (ok. 1875 Nowa Leśna? - ?), syn » Johanna Hunsdorfera sen . Był on (podobnie jak ojciec) przewodnikiem tatrz. i to wybitnym. Nie wiadomo, kiedy uzyskał uprawnienia przewodnickie; już w 1896 jako przewodnik był z drem A. Otto na Kiezmarskim Szczycie , a kla…
Hunsdorfer Johann sen. Ludzie
Hunsdorfer Johann sen.(1850 Wielki Sławków k. Popradu - 30 V 1917 Nowa Leśna). Spiskoniem. przewodnik tatrz., jeden z najsłynniejszych, z zawodu cieśla, osiadły w Nowej Leśnej. Już w młodych latach bywał dużo w Tatrach jako zbieracz ziół, naganiacz na polowaniach, potem jako tra…
Hurban Jozef Miloslav Ludzie
Hurban Jozef Miloslav (19 III 1817 Beckov k. Trenczyna - 21 II 1888 Hlboké, okres Senica). Słow. poeta i prozaik, duchowny ewang., ideolog i jeden z gł. działaczy słowackiego odrodzenia nar., uczestnik powstania w 1848. Red. i wydawca czasopism i roczników słowackich. W 1844 ucz…
Hurkotna Polana Hale i polany
Hurkotna Polana Duża, pochyła polana na wsch. od Wierchporońca, między szosą do Morskiego Oka a rzeką Białką. Przez H.P. przechodzi kiepska droga jezdna, która ze wsi Brzegi wiedzie wzdłuż Białki do Łysej Polany .
Hurkotne Miejsca
Hurkotne (-ego). Okolica, przeważnie lesista, ciągnąca się od Gołego Wierchu (1206 m) nad Rusinową Polaną w pn.-wsch. kierunku aż do Hurkotnej Polany . H. jest przecięte szosą do Morskiego Oka .
Husz David Ludzie
Husz David (28 XI 1813 Poprad - 21 I 1889 tamże). Spiskoniem. przemysłowiec i działacz społeczny. W 1868 założył w Popradzie tzw. Park Husza (Huszov park; Park Husz, Huszpark; Husz-park) i stopniowo go rozbudowywał aż do 1884. Było to małe osiedle turystyczno-kuracyjne, ważne w…
Husz Johann Ludzie
Husz Johann (23 VII 1843 Poprad - 7 VII 1916 Budapeszt). Spiskoniem. nauczyciel, w 1870-1904 kier. szkoły podst. w Wielkiej k. Popradu.W 1882 był jednym z założycieli towarzystwa muzealnego Felkaer Tátra-Museum-Verein i jego Muzeum Tatrzańskiego w Wielkiej . Był skarbnikiem oweg…
Huty Miejscowości
Huty Wieś na Liptowie u zach. krańca Tatr , na zach. od Białej Skały , a na pn. od Kwaczan . Mieszk. 396 (w 1980); przed I wojną świat. było ponad 900 mieszk., a w 1828 nawet 1290 mieszkańców.Wieś powstała w XVI w.; zasiedlono tu pol. górali z Górnej Orawy, podobnie jak w poblis…
Huty Lejowe Miejsca
Huty Lejowe lub krótko Huty Pochyła polana nad wsch. brzegiem Lejowego Potoku w środk. części Lejowej Doliny , naprzeciw Jaworzyny Lejowej . Na Hutach stał dawniej szałas i wchodziły one w skład Lejowej Hali .Nazwa polany pochodzi od znajdujących się na niej kiedyś hut, przetapi…
Hviezdoslav Ludzie
Hviezdoslav (pseud.), pol. Hwiezdosław, właśc. Pavol Országh (2 II 1849 Wyżni Kubin na Orawie - 8 XI 1921 Dolny Kubin). Wielki poeta słow. o akcentach nar. i lud. w swej twórczości, silnie związany z rodzinną Orawą. Także prozaik i tłumacz, z zawodu adwokat. Szkołę średnią ukońc…
Hybica Ludzie
Hybica lub Potok Hybica Potok powstający na pd. stokach Wielkiej Palenicy (1150 m) u stóp Krywania , na wsch. od Podbańskiej . Płynie Doliną Hybicy na pd., a potem na pd.-zach. przez wieś Hyby i uchodzi do Wagu przy Królewskiej Ligocie.
Hybicy, Dolina Doliny
Hybicy, Dolina lub po prostu Hybica; Dolina na pd. od Wielkiej Palenicy (1150 m) pod Krywaniem , a na zach. od Bielańskiej Doliny . Płynie nią potok Hybica .
Hyby Miejscowości
Hyby lub Hybie Duża wieś na górnym Liptowie , przy szosie między Gródkiem Lipt. a Wychodną . Mieszk. 1916 (w 1980).Granice Hyb sięgały pierwotnie aż po Krywań , na którego stokach Hybianie podejmowali próby wydobywania złota w II poł XIII w. i powtórnie w 1771.Wieś istnieje co n…
hydrografia
hydrografia (sieć wodna). Tatry są wybitnie uwodnionymi górami. Składa się na to klimat (obfitość opadów), rzeźba terenu, podłoże i przeszłość geologiczna. Niemal każda dolina ma swój potok, każdym prawie wąwozem i żlebem sączą się cieki wodne, a jezior mniejszych i większych je…
hydrotermalne utwory
hydrotermalne utwory. Powstały w formie żył z wykrystalizowania różnych substancji z gorących roztworów wodnych, krążących w szczelinach skalnych w ostatniej fazie krzepnięcia magmy. Do takich utworów należą m.in. różne kruszce, np. chalkopiryt, syderyt, antymonit, tetraedryt. W…
Hynková Lída Ludzie
Hynková Lída (1908 Jaroměřice - X 1988). Czes. malarka (studia w Pradze), także dr prawa (studia tamże), taterniczka, czł. JAMESu od 1948. Przyjeżdżała w Tatry od ok. 1935, a zaczęła malować w 1945. Wystawiała indywidualnie od 1960, zwł. w różnych miejscowościach na Słowacji, np…