Zakopane — portal z-ne.pl
Encyklopedia — Zakopane

Szlaki · schroniska · TPN

Encyklopedia

Hess Mieczysław Ludzie

Hess Mieczysław (10 VII 1931 Tychy). Geograf (UJ 1955), klimatolog, prof. UJ od 1971, dyr. Instytutu Geogr. UJ od 1978. Autor ok. stu prac nauk., m.in. o klimacie gór, np. Wpływ pokrywy śnieżnej i lodowej na bilans promieniowania i mikroklimat gór ("Prace Geogr. UJ" nr 5, 1962);…

więcej →

Heyduk Adolf Ludzie

Heyduk Adolf (7 VI 1835 Předhradí, okres Chrudim - 6 II 1922 Písek). Czes. poeta, nauczyciel w szkołach średnich. Słowację odwiedził w 1854 i 1879. Od 1862 ogłaszał liczne wiersze w czes. i słow. czasopismach, m.in. o tematyce tatrz., np. Ohlasy z Tater (1874), Mořské oko (1876)…

więcej →

Hińczowa Dolina Doliny

Hińczowa Dolina; Nazwę Hińczowa Dolina (w postaci Hinczowa Dolina) wprowadził Walery Eljasz w 1881. Początkowo traktowano ją łącznie z Szatanią Dolinką, którą później wyodrębniono jako samodzielną odnogę Mięguszowieckiej Doliny .

więcej →

Hińczowa Koleba Schroniska

Hińczowa Koleba lub Hińczowe Schronisko; Jednoizbowy drewniany schron dla turystów, postawiony w 1880 przez Węg. Tow. Karp. (MKE) nieco powyżej miejsca w Mięguszowieckiej Dolinie , gdzie rozchodzą się ścieżki do Żabiej Doliny (i na Rysy ) i Hińczowej Doliny , wśród kosodrzewiny…

więcej →

Hińczowa Przełęcz Przełęcze

Hińczowa Przełęcz; Dla taterników stanowi ważny dostęp do obu tych szczytów. Pierwsze wejście: Ludwik Chałubiński oraz przew. Wojciech Roj i Maciej Sieczka w 1877. Nazwa pochodzi od Hińczowych Stawów .

więcej →

Hińczowa Turnia Miejsca

Hińczowa Turnia; Od H.T. na pd. odchodzi boczna grań, w której wznosi się Wołowiec Mięguszowiecki . Pierwsze wejście: Karol Englisch i przew. Johann Hunsdorfer sen . w 1903. Zimą: Mieczysław Lerski i Jerzy Maślanka w 1910. Nazwa H.T. pochodzi od Hińczowych Stawów . Najpierw zapr…

więcej →

Hińczowe Oka Woda

Hińczowe Oka; Mają b. zmienny stan wody, a północny jest samodzielny tylko przy niskim stanie wody, gdyż przy wysokim stanie zlewa się z Wielkim Hińczowym Stawem i tworzy wtedy jego pd. zatokę, z której wypływa Hińczowy Potok.

więcej →

Hińczowe Stawy Woda

Hińczowe Stawy ; H.S. dawniej zwano też czasem Lulkowymi Stawami i Ignacowymi Stawami, a ta ostatnia ich nazwa ma pochodzić od pasterza, który w okolicy kiedyś pasał i miał na imię Ignacy, po słow. Ignác, a zdrobniale Hinek, Hinco lub Hinszko. Wg innej wersji nazwa tych stawów p…

więcej →

Hińczowy Potok Woda

Hińczowy Potok; W literaturze słow., niem. i węg. nazwę Hińczowego Potoku stosuje się też do Mięguszowieckiego Potoku.

więcej →

Hińczowy Staw, Mały Woda

Hińczowy Staw, Mały, dawniej czasem Mały Ignacowy Staw i Mały Lulkowy Staw; Pomiary Josefa Schaffera z 1928: pow. 2,2208 ha, 275 x 130 m, głęb. 6,1 m. Pomiary pracowników TANAPu z 1961-67: pow. 2,22 ha, 265 x 130 m, głęb. 6,4 m.

więcej →

Hińczowy Staw, Wielki Woda

Hińczowy Staw, Wielki lub po prostu Hińczowy Staw, a dawniej czasem Wielki Ignacowy Staw i Wielki Lulkowy Staw; Pomiary Franza Stummera z 1929: pow. 18,1947 ha, 726 x 330 m, głęb. 53,2 m, pojemność 4 138 698 m3. Pomiar Juraja Pacla z 1954 (przy wysokim stanie wody): pow. 17,87 h…

więcej →

Hirszowski Jerzy Ludzie

Hirszowski Jerzy (1937 - 4 lub 5 IX 1992 w Tatrach, poch. w Warszawie). Taternik , zawodowy wojskowy (płk), specjalista techniczny od ciężkiego sprzętu bojowego. Wspinał się od 1958, początkowo b. intensywnie, także na nowych drogach, np. na Małym Młynarzu . Przez wiele lat był…

więcej →

historia

historia (głównie dzieje osadnictwa i zmiany granic państwowych). Okres pradziejowy (do r. 1000). W czasach pradziejowych osadnictwo posuwało się ku pustemu jeszcze Podtatrzu i ku Tatrom przede wszystkim dolinami rzek: Dunajca, Popradu, Wagu i Orawy, ale także przez niskie przeł…

więcej →

Hlina, Dolina Doliny

Hlina, Dolina lub po prostu Hlina; dolina Hlina. Dolną częścią Doliny Hliny i jej gł. odnogą płynie Hliński Potok . Na dnie tej gł. odnogi, gdzie ona powtórnie się rozdwaja, znajduje się Rówienka pod Hlinikiem, zwana też krótko Pod Hlinik (ok. 1350 m), przy górnej granicy lasu .…

więcej →

Hlina, Grzbiet Miejsca

Hlina, Grzbiet lub po prostu Hlina; Końcowe (pd.) wzniesienie tego grzbietu to Hliński Wierch (1883 m, Hlinov vrch).

więcej →

Hlinik Szczyty

Hlinik;Oddziela środk. część » Doliny Hliny od Cichej Doliny Liptowskiej .

więcej →

Hlińska Dolina Doliny

Hlińska Dolina; W dawnych latach była ulubionym terenem kłusowników podh., polujących tu na kozice . Pochodzenie nazwy H.D. nie jest znane, choć wyrażano różne przypuszczenia.

więcej →

Hlińska Przełęcz Przełęcze

Hlińska Przełęcz ; Stanowi mało uczęszczane przejście z Hlińskiej Doliny do Mięguszowieckiej Doliny . Nazwa przełęczy pochodzi od Hlińskiej Doliny .

więcej →

Hlińska Turnia Szczyty

Hlińska Turnia; U stóp H.T. leżą trzy doliny: Mięguszowiecka , Młynicka i Hlińska Dolina . H.T. jest najczęściej odwiedzana przez taterników przy przechodzeniu Grani Baszt . Pierwsze wejście: Günter O. Dyhrenfurth i Hermann Rumpelt w 1907. Zimą: Lajos Rokfalusy w 1913. Nazwa H.T…

więcej →

Hliński Potok Woda

Hliński Potok; Płynie Hlińską Doliną , spod Koprowej Przełęczy , a w Ciemnych Smreczynach przez spływ z Ciemnosmreczyńskim Potokiem (ok. 1385 m) daje początek Koprowej Wodzie .

więcej →

Hliński Rów Miejsca

Hliński Rów. Olbrzymi rów ciągnący się na gł. grani Tatr Zach . na Hlińskiej Przełęczy i na sąsiadujących z nią odcinkach grani Smreczyńskiego Wierchu i Kamienistej ; dług. 720 m, głęb. 31 m, szer. prawie 100 m. Ze wszystkich » rowów grzbietowych w Tatrach ten jest najwięks

więcej →

Hnátková-Kysilková Sylva Ludzie

Hnátková-Kysilková Sylva (1931 Litomierzyce = Litoměřice, pn. Czechy). Czes. taterniczka i alpinistka, z zawodu pielęgniarka. W latach 1960-tych i 1970-tych była jedną z czołowych taterniczek i alpinistek czechosłowackich. W Tatrach , w zespołach mieszanych uczestniczyła w przej…

więcej →

Hochberger Ernst Ludzie

Hochberger Ernst (1927 Arnau = Hostinné, okres Trutnov, u stóp Karkonoszy). Inż. budownictwa, autor przewodników. Do gimnazjum uczęszczał w 1938-45 w Kiezmarku , gdzie pod kierunkiem prof. Alfreda Grosza stał się taternikiem i narciarzem wysokogórskim. Już wtedy interesował się…

więcej →

Hoesick Ferdynand Ludzie

Hoesick Ferdynand (16 X 1867 Warszawa - 12 IV 1941 tamże). Literat, historyk literatury pol., publicysta, księgarz, wydawca, wielki miłośnik i częsty bywalec Zakopanego i Tatr , turysta i taternik . W 1883, mając lat 16, był pierwszy raz w Zakopanem. Swoje pierwsze wycieczki tat…

więcej →

Hoff Bogumił Ludzie

Hoff Bogumił (6 VI 1829 Radom - ok. 1 III 1894 wieś Wisła). Krajoznawca, etnograf, malarz amator (lud. typy i ubiory), z zawodu administrator i dzierżawca majątków ziemskich, potem urzędnik kolejowy. Jeszcze jako uczeń gimnaz., zaciekawiony przeczytanym w bibliotece szkolnej jak…

więcej →

Hohenlohe Christian Ludzie

Hohenlohe Christian, właśc. Christian Kraft, Fürst zu Hohenlohe-Öhringen, Herzog von Ujest (21 III 1848 Öhringen, Niemcy - 14 V 1926 Somogy- szobb, Węgry, poch. 22 V 1926 w Jaworzynie Spiskiej). Książę niem., gen.-major, właściciel rozległych dóbr na Śląsku (wtedy pruskim) i w g…

więcej →

Hokejka Miejsca

Hokejka; W środk. partiach zach. ściany Łomnicy , w linii spadku jej wierzchołka, znajduje się wybitna formacja skalna, której lewy bok i dolny brzeg (oba podcięte) przypominają wspólnie kształt kija hokejowego i stąd nazwa tej formacji, Hokejka, nadana jej przez taterników słow…

więcej →

Holly Ján Ludzie

Holly Ján (24 III 1785 Borský Mikuláš, okres Senica - 14 IV 1849 Dobrá Voda, na pn.-zach. od Tyrnawy). Ksiądz kat., pierwszy wybitny poeta słowacki. Pisał swe utwory w słow. języku lit. stworzonym przez A. Bernoláka. W poezji H., zwł. w epopei Svatopluk (Trnava 1833) Tatry są uw…

więcej →

Hołub-Pacewiczowa Zofia Ludzie

Hołub-Pacewiczowa Zofia (1895 - 20 III 1979 Londyn). Geografka (UJ, dr), narciarka (turystka i zawodniczka). Prowadziła rozległe badania nad pasterstwem, gł. w Tatrach , na Podtatrzu i w Tatrach Niżnich, ale także w Alpach i Pirenejach. Zaraz po I wojnie świat. należała do Sekcj…

więcej →

Homolacs Ludzie

Homolacs (rodzina). Węg. rodzina ziemian i przemysłowców, która z Węgier przeniosła się na Morawy, a stamtąd do Zakopanego . Jan Wincenty H. w 1807 kupił zakłady hutn. w Kuźnicach i Kościeliskiej Dolinie . Jego brat czy kuzyn Emanuel (1779-1830) dziedziczył po nim te zakłady, a…

więcej →

Homolacs Bronisław Ludzie

Homolacs Bronisław (1841 - 1890). Trzeci z kolei z czterech synów » Edwarda Homolacsa i » Klementyny ze Sławińskich Homolacsowej . Oficer w austr. marynarce. Przebywając w kuźnickim dworze swych rodziców chodził na wycieczki wraz z ich gośćmi. W 1863 z bratem Stanisławem , z Ant…

więcej →

Homolacs Edward Ludzie

Homolacs Edward, senior (1808 na Morawach - 1890 w Galicji). Ziemianin, zarządca zakładu górn.-hutn. w Kuźnicach w Zakopanem i dóbr zakop. w 1832-69. Pochodzenia węg. był synem Jana Wacława Homolacsa (1775-1818), a bratankiem Emanuela Homolacsa (1779-1830), właściciela dóbr zako…

więcej →

Homolacs Edward junior Ludzie

Homolacs Edward junior (1835-1904). Drugi z kolei z czterech synów » Edwarda Homolacsa i »Klementyny ze Sławińskich Homolacsowej. Wychował się częściowo z Kuźnicach i chodził w Tatry na polowania (także na kozice) i na wycieczki tur., np. ok. 1860 z ks. Józefem Stolarczykiem , p…

więcej →

Homolacs Karol Ludzie

Homolacs Karol (25 I 1874 Balice k. Krakowa - 2 II 1962 Kraków), syn » Stanisława Homolacsa . Malarz, pedagog. teoretyk sztuki, autor książek i artykułów. Wystawiał swe obrazy od 1903 w kraju i za granicą. Wśród jego pejzaży jest Krajobraz górski (olej) i Widok Kuźnic (olej na t…

więcej →

Homolacs Stanisław Ludzie

Homolacs Stanisław (1846 - 1909). Najmłodszy z czterech synów » Edwarda Homolacsa i » Klementyny ze Sławińskich Homolacsowej . Dużo przebywał we dworze swych rodziców w Kuźnicach , chodził wtedy na wycieczki w Tatry , m.in. z ks. Józefem Stolarczykiem i gośćmi kuźnickiego dworu;…

więcej →

Homolacsowa Klementyna Ludzie

Homolacsowa Klementyna ze Sławińskich (1809 - 1878). Była żoną najpierw znacznie starszego od siebie Emanuela Homolacsa (1779-1830); po jego śmierci odziedziczyła dobra zakop. wraz z zakładem górn.-hutn. Emanuel i Klementyna mieli syna Aleksandra (1828-46). Po owdowieniu Klement…

więcej →

Homolacsówna Klementyna Ludzie

Homolacsówna Klementyna, od 1870 Grodzicka (1837-1925). Starsza z dwóch córek » Edwarda Homolacsa i » Klementyny ze Sławińskich Homolacsowej . Pisany przez Homolacsównę Dzienniczek (rękopis) jest ważnym źródłem do dziejów Homolacsów i ich dworu w Kuźnicach ; fragmenty z lat 1860…

więcej →

honielnik Terminologia

W gwarze podh. jest to młody chłopiec, który pracuje na hali u bacy jako pomocnik juhasów.

więcej →