Zakopane — portal z-ne.pl
Encyklopedia — Zakopane

Szlaki · schroniska · TPN

Encyklopedia

Droga nad Łąkami Miejsca

Droga nad Łąkami Znakowany szlak tur., stanowiący zach. przedłużenie Magistrali Tatrz. Biegnie od Podbańskiej ku zach. u samego podnóża Tatr Zach. i łączy wyloty dolin tatrz. aż po Jałowiecką Dolinę.

więcej →

Drojecka Róża Ludzie

Drojecka Róża (21 IX 1904 Stryjno, pow. Krasnystaw - 13 IX 1990 Zakopane). Taterniczka, działaczka tur. i kult.-oświatowa. Mieszkając w Warszawie pracowała do 1939 jako bibliotekarka na Wolnej Wszechnicy Polskiej. Od 1942 zamieszkała w Zakopanem; po oswobodzeniu Zakopanego spod…

więcej →

Droppa Anton Ludzie

Droppa Anton (30 VI 1920 Lazisko na pd.-zach. od Mikułasza Lipt.). Słow. geograf (dr 1960) i speleolog, uczestnik Słow. Powstania Nar. (SNP). W 1952-55 kustosz Muzeum Słow. Krasu w Mikułaszu Lipt., od 1955 pracownik Inst. Geogr. SAV w Bratysławie. Badacz jaskiń i krasu słow., ta…

więcej →

Drož Karel Ludzie

Drož Karel (1858 Uhlířské Janovice - 1928 Praha). Czes. nauczyciel, m.in. w Pilznie (Plzeň), po I wojnie świat. inspektor szkolny na Podkarpackiej Rusi, zamiłowany krajoznawca, podróżnik po Azji i Afryce. W Tatrach był po raz pierwszy w 1878, potem wielokrotnie, od pd. i od pn.…

więcej →

Drozdowski Adam Ludzie

Drozdowski Adam (? - XII 1982 Wrocław, poch. 10 XII 1982 w Zakopanem ). Mgr inż. rolnik, specjalista od hodowli owiec. Autor artykułów i prac z tej dziedziny, zwł. z obszaru Podhala i Tatr: Postulaty gospodarczo-hodowlane i pasterskie Podhala ("Prz. Hod." 1946, nr 8), Znaczenie…

więcej →

drozdy

drozdy , z rodziny drozdowatych (Turdidae ). W Tatrach żyją liczne gatunki d.: paszkot, kwiczoł, kos, d. śpiewak, d. obrożny, d. skalny i in. Z nich dwa ostatnie są gatunkami górskimi lub podgórskimi. Najczęściej można usłyszeć, a nawet zobaczyć d. śpiewaka. Górale na drozda mów…

więcej →

Drude Oskar Ludzie

Drude Oskar , właśc. Karl Georg Oskar (5 VI 1852 - 1 II 1933). Niem. botanik, w 1879-1921 prof. uniw. w Dreźnie i dyr. ogrodu bot. tamże. Autor wybitnych prac z dziedziny geobotaniki i ekologii roślin całego świata. Karpatami i Tatrami zajmował się m.in. w pracach: Bericht über…

więcej →

Drużyna Wysokogórska ZHP w Gliwicach Organizacje

Drużyna Wysokogórska ZHP w Gliwicach . Powstała w jesieni 1945 z inicjatywy » Zdzisława Dziędzielewicza (wówczas studenta Politechn. Śląskiej) jako pierwsza organizacja tatern. w Gliwicach i w ogóle na Śląsku po II wojnie światowej. Była to jedna z pięciu Drużyn Szkoleniowych ZH…

więcej →

Drygant Miejsca

Drygant, błędnie Trzygań; Długi lesisty grzbiet, ciągnący się spod pd. stoków Skrajnej Baszty na pd. i oddzielający dolną część Młynickiej Doliny od dolnej części Mięguszowieckiej Doliny. Zach. zboczem D. biegnie Tatrz. Magistrala, a pd. koniec D. jest okrążony przez Drogę Wolno…

więcej →

drzewa

drzewa . Liczne gatunki drzew, zarastające lasy tatrz. tak dolnego, jak i górnego regla, można podzielić na różne grupy. A więc przede wszystkim na drzewa iglaste (czyli szpilkowe), np. świerk, jodła, modrzew, limba, i drzewa liściaste, np. buk, jawor, olcha, brzoza. Te pierwsze…

więcej →

Drzewiecki Wiesław Ludzie

Drzewiecki Wiesław ( Warszawa - pocz. 1945 Johanngeorgenstadt). Miłośnik gór, kierownik spółki akcyjnej A. Wróblewski i Spółka w Warszawie. W latach międzywoj. posiadał wielką bibliotekę książek o Himalajach, z której korzystali uczestnicy I Pol. Wyprawy Himalajskiej przy jej pl…

więcej →

Dub Oto Ludzie

Dub Oto (11 X 1902 Uhlířské Janovice, okr. Kutná Hora - 1 X 1979 Bratysława). Wybitny słow. hydrolog, dr. inż., prof. wyższej szkoły techn. w Bratysławie, czł. SAV (1953) i ČSAV (1960). Jego prace o szerszym zakresie, np. Všeobecná hydrológia Slovenska (Br.1954), dotyczą także T…

więcej →

Dubke Ernst Ludzie

Dubke Ernst (1 I 1876 Reinschdorf bei Cosel = Reńska Wieś k. Koźla, Górny Śląsk - 26 III 1945 Marktoberdorf, Bawaria). Niem. taternik z pocz. XX w., w 1898-1938 dzierżawca i potem zarządca majątku Ratsch (= Gródczanka) w pow. raciborskim. Po Tatrach zaczął chodzić ok. 1896. W 19…

więcej →

Dubrawiska Przełęcze

Dubrawiska Pn. i pn.-zach. stoki Żółtej Turni, porosłe kosodrzewiną, a zawarte między pn. a pn.-zach. ramieniem Żółtej Turni, po obu stronach jaru Żółtego Potoku. Przecina je znakowana ścieżka tur., wiodąca z Gąsienicowej Hali do Doliny Pańszczycy. Nazwa zapewne pochodzi od znan…

więcej →

Duchon Bartholomäus Ludzie

Duchon Bartholomäus , także Duchony Bertalan i Duchoň Bartolomej (1909 Jaworzyna Spiska - 1966 Austria). Spiskoniem. taternik i narciarz. Jego ojciec miał sklep spożywczy w Jaworzynie Spiskiej. Do gimnazjum chodził w Kiezmarku i na Węgrzech, ukończył Wyższą Szkołę Handlu Światow…

więcej →

Duda Ludzie

Duda . Nazwisko lud., występujące często na Podhalu od 1608 w licznych wsiach na całym jego obszarze, m.in. w Witowie. Od nazwiska teo pochodzą nazwy geogr. na Podhalu (Dudowski Potok w Małym Cichem) i zwł. w Tatrach w odnogach Chochołowskiej Doliny, przy czym starsze i niewątpl…

więcej →

Dudniąca Ziem Miejsca

Dudniąca Ziem Miejsce w lesie w Dolinie Roztoki, między Dobrą Wodą (blisko na pd.-zach. od niej) a Nową Roztoką, przy znakowanej drodze turystycznej. Jak tam mocno tupnąć, to ziemia podobno dudni i stąd nazwa.

więcej →

Dudnica Jaskinie

Dudnica , dawniej Elektrownia i Mała Jaskinia. Jaskinia o dwóch blisko siebie znajdujących się otworach, u wsch. podnóża Kalackiej Turni, o kilkanaście m na pr. (pn.) d. wylotu Bystrej Jaskini. Należy do systemu » Jaskiń Bystrej, stanowiąc ich końcową znaną część, doprowadzającą…

więcej →

Dudowa Dolina Doliny

Dudowa Dolina Odnoga Chochołowskiej Doliny po jej wsch. stronie. Ujście ma nieco na pd. od Chochołowskiego Wywierzyska. Ciągnie się w górę na pd.-wsch., pod Kominiarski Wierch. Długość ok. 1,9 km.Dolna część D.D. stanowi wąski jar (zwany Między Ściany) wśród dolomitowych skał, m…

więcej →

Dudowa Kotlina Miejsca

Dudowa Kotlina Kotlina nad górną częścią Starorobociańskiej Doliny, wysoko na pn.-wsch. stokach Kończystego Wierchu. W D.K. leżą Dudowe Stawk.

więcej →

Dudowa Rówień, Wyżnia Miejsca

Dudowa Rówień, Wyżnia lub krótko Wyżnia Rówień, czasem Kominy Dudowe, a u górali również po prostu Kóminy (tj. Kominy) lub Do Kómin.

więcej →

Dudowa Woda Woda

Dudowa Woda Strumień płynący okresowo Dudową Doliną i uchodzący od pr. strony do Chochołowskiego Potoku, naprzeciw pd. końca Polany pod Jaworki.

więcej →

Dudowe Stawki Woda

Dudowe Stawki Grupa pięciu małych stawków w górnej części Starorobociańskiej Doliny, powyżej Dudowych Turni, w podciętej stromym progiem Dudowej Kotlinie na pn.-wsch. stokach Kończystego Wierchu, a na pd.-wsch. od Czubika. Cztery dolne stawki leżą blisko siebie na wysokości ok.…

więcej →

Dudrak Andrzej Jan Ludzie

Dudrak Andrzej Jan (30 XI 1835 Białka k. Makowa Podh. - przed 25 V 1873 Krzeszowice). Rysownik, rytownik, litograf. Uczył się drzeworytnictwa w akademii w Berlinie (1860-62?). Rytował 22 drzeworyty wg rysunków Walerego Eljasza do jego przewodnika tatrz. z 1870.

więcej →

Dudryk Maksymilian Ludzie

Dudryk Maksymilian , od lat międzywoj. Dudryk-Darlewski (1 I 1885 Rudki, pow. tarnobrzeski - 1 VII 1962 Warszawa, poch. na Bródnie). Inż. dróg i mostów, taternik, narciarz, fotograf tatrz., działacz sportowy.We Lwowie ukończył gimnazjum (kolegując z Jerzym Maślanką) i politechni…

więcej →

dudy

dudy , czasem gajdy, koza lub - mylnie - kobza. Był to instrument dęty, w Tatrach i pod Tatrami głównie zbójnicki i pasterski. Zbójnicy zabierali z sobą dudarza (dudziarza), aby im przygrywał w drodze. Podobnie bacowie zapraszali dudarza na hale, by wieczorami przygrywał juhasom…

więcej →

Dudziniec Doliny

Dudziniec lub Dudzieniec; W D. na wysokości 1300 znajduje się Jaskinia Dmuchawa (dług. ok. 100 m), będąca najniżej położoną jaskinią lodową w Tatrach Polskich .

więcej →

dujawica

dujawica . W gwarze podh.: silny wiatr, zwykle w połączeniu z zamiecią śnieżną.

więcej →

Dunajec Woda

Dunajec; Nazwa Dunaj i jej zdrobnienie Dunajec, a także Dunajek itp. występują dość często w Słowiańszczyźnie, zwł. w dorzeczu Warty, Noteci, Wisły i Dniepru, jako nazwa strumieni, czasem przenoszona na leżące nad nimi miejscowości. Ponadto w pol. gwarach apelatyw (wyraz pospoli…

więcej →

Dunajec, Biały Miejscowości

Dunajec, Biały; Duża wieś podh., rozciągnięta wzdłuż rzeki o tej samej nazwie. Leży przy linii kolejowej i szosie Kraków-Zakopane, tuż na pn. od Poronina , z którym styka się bezpośrednio. B.D jest letniskiem. Założony w 1579. Nazwa jego pochodzi od rzeki, nad którą leży.Wieś po…

więcej →

Dunajec, Biały Woda

Dunajec, Biały; Dawniej uważano mylnie, że Zakopianka i Bystra są górnym biegiem Białego Dunajca i że powstaje on w Wywierzysku Bystrej przy Kalatówkach .

więcej →

Dunajec, Czarny Woda

Dunajec, Czarny; Dawniej uważano mylnie, że Kościeliski Potok stanowi górny bieg Cz.D. i że ten ostatni powstaje w Kościeliskiej Dolinie jako wypływ z Pisanej Jaskini . Inni, również niewłaściwie, uważali, że Cz.D. powstaje w Chochołowskim Wywierzysku

więcej →

Dunajec, Czarny Miejscowości

Dunajec, Czarny; Rozchodzą się tu ważne szlaki komunikacyjne: kolej do Nowego Targu i do Podczerwonego oraz szosy do Nowego Targu, Zakopanego (przez Witów ) i Jabłonki. W otoczeniu Cz. D. rozciągają się rozległe "bory" (torfowiska ), z których eksploatuje się torf (ubożąc zasoby…

więcej →

Dura Józef Ludzie

Dura Józef (14 IX 1832 Jaszczurowa, pow. wadowicki - 15 XI 1885 Rabka). Ksiądz (wyświęcony 1858 w Tarnowie), z zamiłowań przyrodnik. W 1858-66 był wikarym kolejno w Krościenku, Łącku, Szaflarach , znowu w Łącku, potem w Tarnowie. W 1866-70 był proboszczem w Poroninie , następnie…

więcej →

Durna Igła Miejsca

Durna Igła,dawniej Igła w Durnym; Pierwsze wejście na tę turniczkę: Gyula Dőri w 1901. Nazwa D.I. pochodzi od Durnego Szczytu . W kształtach tej turniczki dopatrywano się podobieństwa do bajkowych postaci i stąd pochodzą nazwy innojęzyczne Durnej Igły (niem. Däumling to Tomcio Pa

więcej →

Durna Przełęcz Przełęcze

Durna Przełęcz; Pierwsze wejście na oba siodła: Jan Gwalbert Pawlikowski oraz przew. Józef Sieczka i Maciej Sieczka w 1881. Nazwa D.P. pochodzi od Durnego Szczytu . Nazwa słow. pochodzi od dawnej błędnej nazwy słow. tegoż szczytu. Nazwy niem. i węg. upamiętniają J.G. Pawlikowski…

więcej →

Durna Przełęcz, Mała Przełęcze

Durna Przełęcz, Mała; Przez przełęcz tę prowadzi z Doliny Pięciu Stawów Spiskich najłatwiejsza droga na Mały Durny Szczyt i z niego na Durny Szczyt . Nazwa M.D.P. pochodzi pośrednio od Durnego Szczytu, a bezpośrednio od Małego Durnego Szczytu. Nazwa słow. pochodzi od słow. nazwy…

więcej →