Litera F
Forberger Wilhelm Ludzie
Forberger Wilhelm (28 V 1848 Kiezmark - 28 X 1928 Piszczany = Pieštany). Spiskoniem. malarz i grafik, od 1882 nauczyciel rysunku w gimnazjum w Lewoczy na Spiszu. Poza licznymi in. rysunkami tatrz., w 1880-1900 wykonał kilka dużych panoram Tatr: z Czarnej Góry, Kiezmarku, Popradu…
Fornet Jozef Ludzie
Fornet Jozef (7 XI 1732 Horné Ozorovce, okres Topolčany - 2 V 1811 Szczyrba). Słow. duchowny ewang. (uniw. w Jenie 1756), proboszcz m.in. w Lewoczy od 1759 i w Szczyrbie od 1784, autor prac rel. i filoz., wydanych po czes., niem. i łac. (1791-1808). Ok. 1785 próbował bez powodze…
Förster Jenő Ludzie
Förster Jenő , także Eugen (30 XII 1879 Włochy Spiskie = Spišské Vlachy - 22 XI 1919 Budapeszt). Spiskoniem. historyk i archiwista (studia na uniw. w Budapeszcie, Berlinie i Paryżu), w 1904-19 pracował w archiwum spiskim w Lewoczy, w 1919 w archiwum węg. w Budapeszcie. W 1909-18…
fotografia
fotografia . Fotografia została wynaleziona w 1839, a najdawniejsze tatrz. zdjęcia fot., jakie się zachowały, pochodzą z ok. 1860. Okres do I wojny światowej. Fotografowaniem Tatr pierwsi zajęli się Polacy: Walery Rzewuski w 1859 i 1861, Marcin Olszyński w 1860, Meletiusz Dutkie…
Fott Bohuslav Ludzie
Fott Bohuslav (12 IX 1908 Příbram - 4 X 1976 Praga). Czes. botanik (Uniw. Karola w Pradze 1932), algolog, prof. uniw. w Pradze od 1955. Wiele jego prac dotyczy ziem słow., m.in. Orawy i Tatr. W 1956 kierował zespołowymi badaniami algologicznymi w słow. części Tatr Wys.; nawiązał…
Franczuk Jan Ludzie
Franczuk Jan (1944 - 28 VII 1971 w Karakorum). Taternik, alpinista, mgr inż. geodeta (Wydz. Geodezji WSR we Wrocławiu 1971). Działacz Koła Wrocł. Klubu Wysokogórskiego. Wspinał się w Tatrach od 1963, przechodząc w lecie i zimie nowe drogi o wielkich trudnościach, m.in. na Żłobis…
Franz Johann jun. Ludzie
Franz Johann jun. (1893 Nowa Leśna na Spiszu - 1915 na froncie galic.), syn » Johanna Franza sen. Spiskoniem. przewodnik tatrz. Ojciec wprowadził go w Tatry i wyszkolił w zawodzie przewodnickim.F. jun. już w 1908 (mając lat 15 ) został przewodnikiem tatrz. klasy III, w 1911 klas…
Franz Johann sen. Ludzie
Franz Johann sen. (1863 Nowa Leśna na Spiszu - 18 VII 1939 w Tatrach, poch. w Nowej Leśnej). Jeden z najlepszych przewodników tatrz., spiskoniem. chłop małorolny we wsi Nowa Leśna. Mając lat 16 był na swej pierwszej wycieczce górskiej, a w nast. roku na pierwszej wspinaczce. W 1…
Frączysty Stanisław Ludzie
Frączysty Stanisław (1917 Chochołów). Góral, uczestnik ruchu oporu w czasie II wojny świat. W 1940-42 był kurierem (» kurierzy ) na szlaku Chochołów -Budapeszt (m.in. przez Tatry ). W październiku 1941 przeprowadził z Budapesztu do Warszawy (przez Orawę i Chochołów) marszałka Ed…
Frey Jan Zachariasz Ludzie
Frey Jan Zachariasz , także Frej i Fray (3 VI 1769 Wiedeń - VIII 1829 Warszawa). Malarz, rysownik, rytownik, ilustrator książek. Studiował w Wiedniu i Londynie. Od 1794 (lub wcześniej) mieszkał w Polsce, najpierw w Puławach, a od 1805 w Warszawie, gdzie jako rytownik współpracow…
Friedberg Sydon Ludzie
Friedberg Sydon (1857 Nowy Sącz - IV 1931). Adwokat, dramatopisarz, burmistrz Nowego Sącza. Wśród jego 14 sztuk teatr. jest fantazja w 5 odsłonach z prologiem pt. Śpiący rycerze w Tatrach z muzycz. ilustracją Michała Świerzyńskiego. Sztukę tę wystawiano pierwszy raz 21 XII 1898…
Friedlein Józef Ludzie
Friedlein Józef (4 II 1831 Kraków - 25 V 1917 tamże). Krak. księgarz, kolekcjoner książek, map, rycin itd., od 1868 radny miejski, w 1893-1904 prezydent Krakowa. W jego zbiorach znajdowało się wiele rzadkich książek i map dotyczących Tatr, Podtatrza i Pienin. Po jego śmierci zbi…
Friess Johann Ludzie
Friess Johann (1901 Poprad - 1963 tamże). Spiskoniem. taternik i narciarz, z zawodu urzędnik browaru w Popradzie , po II wojnie świat. najpierw górnik, potem robotnik fabryczny w Świcie k. Popradu. W pierwszych latach po I wojnie świat. był jednym z najlepszych taterników spiski…
Frivaldszky Imre Ludzie
Frivaldszky Imre (6 II 1799 Bacskó = Bačkov, okr. Trebišov - 19 X 1870 Jobbágyi, Węgry). Węg. botanik, zoolog i lekarz, od 1821 kustosz oddz. przyr. Węg. Muzeum Nar. w Peszcie, od 1838 czł. Węg. Akad. Nauk, autor licznych prac nauk., m.in. o florze i faunie Tatr i Spisza < /A >…
Frivaldszky János Ludzie
Frivaldszky János (17 VI 1822 Rajec, okr. žilina - 29 III 1895 Budapeszt). Węg. zoolog, z wykształcenia geodeta, od 1872 kier. oddziału przyr. Węg. Muzeum Nar. w Peszcie, od 1873 czł. Węg. Akad. Nauk. Zajmował się entomologią i ornitologią, badania nauk. prowadził m.in. w Tatrac…
Frölich David Ludzie
Frölich David (1595 Lubica k. Kiezmarku - 24 IV 1648 Lewocza, poch. w Kiezmarku). Spiskoniem. matematyk, astronom, geograf, autor kalendarzy, pierwszy znany z nazwiska taternik. Frölich (a nie Fröhlich jak się czasem błędnie pisze) uczył się do 1616 w liceum kiezm., gdzie jego g…
Fuchs Friedrich Ludzie
Fuchs Friedrich (31 XII 1799 Lewocza - 6 X 1874 tamże). Spiskoniem. geodeta, kartograf, leśnik, autor jednego z pierwszych przewodników po Tatrach . Działacz tur. i na polu ochrony przyrody. Od 1834 pracował na Spiszu w leśnictwie i górnictwie. W 1862-66 zajął się przygotowaniem…
Fudakowski Józef Ludzie
Fudakowski Józef (23 II 1893 Warszawa - 19 II 1969 Kraków). Zoolog, doc. (1934) i prof. nadzw. UJ (1960), czł. PROP (od 1951), od 1920 przez wiele lat pracownik i potem kustosz Muzeum Fizjogr. PAU w Krakowie. W 1939-40 wraz z profesorami UJ był więziony w niem. obozie koncentr.…
Fulla L'udovít Ludzie
Fulla Ludovít (27 II 1902 Rużomberk - 21 IV 1980 Bratysława, poch. w Rużomberku). Słow. malarz, grafik i ilustrator książek. Studiował w Pradze. Wystawiał często w kraju i za granicą.W jego twórczości pojawiają się motywy związane z jego rodzinnym Liptowem i tradycją janosikową,…
Furkaska Miejsca
Furkaska; Uwieńczone skałkami, najwyższe wzniesienie grzbietu biegnącego od Bobrowca (1664 m) ku pn., po zach. stronie Chochołowskiej Doliny .
Furkaska, Dolina Doliny
Furkaska, Dolina lub Dolina pod Turkiem;
Furkaska, Potok Woda
Furkaska, Potok lub po prostu Furkaska; Lewoboczny dopływ Cichej Wody Orawskiej w jej górnym biegu.
Furkot Szczyty
Furkot; Wchodzono na ten szczyt od dawna: koziarze podh . (i zapewne liptowscy), kartografowie, a przed 1880 także zakop. przewodnicy (z turystami?). Pierwszymi znanymi z nazwiska turystami na F. byli Kazimierz Tetmajer i Tadeusz Żeleński (Boy) z pol. przewodnikami, gdzieś w 188…
Furkotna Dolina Doliny
Furkotna Dolina ; W dolinie znajdują się Furkotne Stawy .
Furkotna Przełęcz Przełęcze
Furkotna Przełęcz; Za pośrednictwem Bystrego Przechodu Furkotna Przełęcz służy jako najdogodniejsze przejście z Młynickiej Doliny do Doliny Niewcyrki .
Furkotne Oczka Woda
Furkotne Oczka; Dwa maleńkie staweczki na środk. (trzecim od dołu) piętrze Furkotnej Doliny .
Furkotne Schronisko Schroniska
Furkotne Schronisko; Spaliło się w lutym 1956.
Furkotne Stawki, Małe Woda
Furkotne Stawki, Małe; Są to: Niżni Mały Furkotny Stawek i Wyżni Mały Furkotny Stawek .
Furkotne Stawy Woda
Furkotne Stawy ; Dzielą się na dwie gł. grupy: Wielkie Furkotne Stawy i Małe Furkotne Stawki . Ponadto na środk. piętrze doliny są dwa całkiem drobne staweczki: Furkotne Oczka , a jeszcze wyżej Soliskowy Stawek i Soliskowe Oko .
Furkotne Stawy, Wielkie Woda
Furkotne Stawy, Wielkie ; Są to Niżni Wielki Furkotny Staw i Wyżni Wielki Furkotny Staw ; między nimi leży niewielki Soliskowy Stawek .
Furkotny Potok Woda
Furkotny Potok ; Wypływa on właściwie z Wyżniego Wielkiego Furkotnego Stawu , a następnie przepływa kolejno przez Soliskowy Stawek i Niżni Wielki Furkotny Staw , ale miejscami ginie pod złomami i piargami dna Furkotnej Doliny , wypływając na stałe dopiero na trzecim od dołu pięt…
Furkotny Staw, Niżni Wielki Woda
Furkotny Staw, Niżni Wielki; Pow. 1,624 ha, 220 x 110 m, głęb. 8,0 m; są to pomiary J. Schaffera i F. Stummera, ogłoszone w 1930. Pomiary pracowników TANAPu z 1961-67: pow. 2,014 ha, 250 x 125 m, głęb. 8,o m. Zaraz na pn. od N.W.F.S. leży niewielki Soliskowy Stawek .
Furkotny Staw, Wyżni Wielki Woda
Furkotny Staw, Wyżni Wielki; Pow. 4,962 ha, 357 x 206 m, głęb. 21,1 m; są to pomiary J. Schaffera i F. Stummera, ogłoszone w 1930. Pomiary pracowników TANAPu z 1961-67: pow. 5,180 ha, 335 x 222 m, głęb. 20,0 m. Staw ten uchodzi często za najwyżej położony w Tatrach , ale w rzecz…
Furkotny Stawek, Niżni Mały Woda
Furkotny Stawek, Niżni Mały; Jest otoczony zwartymi łanami kosodrzewiny . Jest to zanikające jeziorko, jak świadczą ślady jego dawnej linii brzegowej i zatorfienie kotlinki. W czasie większej posuchy stawek ten wysycha częściowo lub nawet całkowicie. W stawku owym i na jego brze…
Furkotny Stawek, Wyżni Mały Woda
Furkotny Stawek, Wyżni Mały ; W stawku tym odkryto drugie kolejne w Tatrach stanowisko skrzelopływki (Branchinecta paludosa). Pomiary pracowników TANAPu w 1961-67 (w nawiasach Józefa Szaflarskiego z 1934): pow. 0,399 (0,457) ha, 85 x 62 (86 x 68) m, głęb. 2,3 (3,4) m.
Furmanik Henryk Ludzie
Furmanik Henryk (29 IX 1937 Chorzów - 29 VIII 1974 w Górach Św. Eliasza w Kanadzie). Taternik , alpinista, mgr. inż. chemii (1960), pracownik huty "Kościuszko". Już w 1956 dokonał pierwszego powtórzenia drogi Długosza na Kazalnicy Mięguszowieckiej , a w 1958 uczestniczył w pierw…
Futák Ján Ludzie
Futák Ján (13 I 1914 Turová k. Zwolenia - 7 VII 1980 Bratysława, poch. we wsi Turová). Słow. botanik, jeden z najlepszych znawców flory Słowacji i czołowych działaczy ochrony przyrody, doc. uniw. w Bratysławie (1947), zarazem duchowny katolicki. Studiował nauki przyr. i teologię…