Litera Ż
Żółta Ściana Wielicka Ludzie
Żółta Ściana Wielicka, zwykle krótko Żółta Ściana (1130 m); Žltá stena, Velická Žltá stena; Gelbe Wand; Sárga-fal.S. Boczna morena dawnego lodowca Wielickiej Doliny, obrywająca się b. stromo wysokim, żółtawym, piaszczystym stokiem ku pr. (zach.) brzegowi Wielickiej Wody, zaraz p…
Żółta Turnia Ludzie
Żółta Turnia (2087, 2087 m). P.Ostatni wybitny szczyt w bocznej grani odchodzącej od Granatów ku pn. i oddzielającej Gąsienicową Dolinę od Doliny Pańszczycy. Od Wierchu pod Fajki szczyt ten jest odgraniczony Żółtą Przełęczą. Widziana od pn., Ż.T. ma kształt piramidy. Jej pn. zbo…
Żółty Potok Ludzie
Żółty Potok (ok. 1700 - ok. 1385 m). P. Powstaje na pn. stokach Żółtej Turni w Pańszczyckim Żlebie, spływa nim ku pn.-zach. i uchodzi do Suchej Wody Gąsienicowej jako jej pr. dopływ.
Żółty Stawek Ludzie
Żółty Stawek (1950, 1935 m); Žlté pliesko; Gelber See; Sárga-tó. S. Na dnie najwyżej położonej kotliny (Żółta Kotlina) Doliny Białych Stawów, u stóp Jagnięcego Szczytu. Pomiary pracowników TANAPu z 1961-67: pow. 0,130 ha, 60 x 33 m, głęb. 1,0 m. Poziom wody jest zmienny; w 1956…
Żółty Szczyt Ludzie
Żółty Szczyt ( 2385 m); Žltá veža; Gelber Turm; Sárga-torony. S. Najwybitniejszy szczyt między Małym Lodowym Szczytem a Pośrednią Granią, bliżej tej ostatniej. Pierwsze wejście: K. Bröckelmann i przew. Johann Hunsdorfer jun. w 1900. Zimą: Ernő Kátai i Gyula Komarnicki w 1914.
żubr Ludzie
żubr (Bison bonasus ). Według Bethlenfalvyego żubry przed paruset laty docierały w swych letnich wędrówkach w same Tatry, stale przemieszkując u podnóża ich zach. części na Orawie, zwł. w okolicach Zuberca, który jakoby otrzymał swą nazwę właśnie od ż., i gdzie podobno zostały z…
Żuławska Hanna Ludzie
Żuławska Hanna, z domu Jasińska (ur. 1909 Warszawa), żona » Jacka Żuławskiego. Malarka (studia w warsz. ASP 1934), ceramik, taterniczka. Od 1945 uczyła w Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Gdańsku. Taternictwo zaczęła uprawiać, gdy była uczennicą gimnazjum zakop., potem wsp. z…
Żuławska Kazimiera Ludzie
Żuławska Kazimiera z Hanickich (22 II 1883 Czemerysy, Podole - 18 IV 1971 Warszawa), od 1907 żona » Jerzego Żuławskiego. Romanistka (studia na Uniw. Lwow. 1904-07 i w Bernie, gdzie w 1910 dr filoz.), taterniczka i alpinistka. Z mężem i jego bratem Januszem wspinała się w Alpach…
Żuławski Jacek Ludzie
Żuławski Jacek (29 III 1907 Kraków - 27 XI 1976 Warszawa), syn Zygmunta, brat stryjeczny » Marka, Juliusza i Wawrzyńca Żuławskich. Malarz (warsz. ASP 1934), taternik. W 1945 współzałożyciel i od 1945 prof. Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Gdańsku. Uprawiał malarstwo sztalugow…
Żuławski Janusz Ludzie
Żuławski Janusz (17 XII 1885 Młynne k. Limanowej - 28 XI 1937 Wilno, poch. w Warszawie na cment. wojsk.). Taternik, alpinista i narciarz, w czasie I wojny świat. walczył w Legionach Polskich, po wojnie dyr. rozgłośni lwowskiej, potem wileńskiej Polskiego Radia. Taternictwo upraw…
Żuławski Jerzy Ludzie
Żuławski Jerzy (14 VII 1874 Lipowiec k. Ropczyc - 9 VIII 1915 Dębica nad Wisłoką, poch. tamże na cment. wojsk.). Poeta, dramaturg, eseista, autor licznych powieści (np. Na srebrnym globie 1903), taternik, alpinista. W czasie studiów w Szwajcarii (dr filoz. w Bernie 1897) i późni…
Żuławski Juliusz Ludzie
Żuławski Juliusz (7 X 1910 Zakopane), syn » Jerzego Żuławskiego. Poeta, prozaik, tłumacz poezji ang., taternik i alpinista, od 1978 prezes polskiego Pen Clubu. Taternictwo uprawiał od młodych lat, dokonując m.in. szeregu pierwszych wejść, np. środk. częścią pn.-zach. ściany Mnic…
Żuławski Marek Ludzie
Żuławski Marek (13 IV 1908 Rzym - 30(?) III 1985 Londyn), syn » Jerzego Ż. Malarz (warsz. ASP), od 1936 mieszkający stale w Anglii, ale bywający w Polsce, taternik. Wystawiał głównie w Anglii, ale także w Polsce. Wychowany w Zakopanem, od młodości uprawiał taternictwo, dokonując…
Żuławski Wawrzyniec Ludzie
Żuławski Wawrzyniec, właśc. Jerzy Wawrzyniec, ale pierwszego imienia nie używał (14 II 1916 Zakopane - 18 VIII 1957 w Alpach), syn » Jerzego Żuławskiego. Taternik, alpinista, ratownik górski, autor książek o tematyce górskiej, muzykolog, kompozytor, krytyk muzyczny i pedagog, pr…
Żurek Krzysztof Ludzie
Żurek Krzysztof (4 I 1944 Radom). Zakop. taternik, alpinista, ratownik tatrz. (czł. Grupy Tatrz. GOPR), ekonomista (Wyższa Szkoła Ekon. w Radomiu, mgr). Uprawiał taternictwo w 1971-82 przechodząc nowe drogi o wielkich trudnościach w Tatrach Wys. i Zach. (m.in. w Raptawickim Murz…
Żychoń Józef Ludzie
Żychoń Józef (3 XII 1869 Warszawa - 16 IV 1949 Zakopane, poch. na starym cment.). Lekarz (UJ), działacz społ., od grudnia 1899 zamieszkały w Zakopanem. W 1900 był współtwórcą i przez szereg lat kierownikiem sanatorium akad. "Pomoc Bratnia" w Zakopanem, w 1906-16 lekarzem Stacji…
Żychoń Stefan Ludzie
Żychoń Stefan (16 XI 1904 Zakopane - 9 IX 1992 tamże), syn » Józefa Żychonia. Architekt (Politechn. Warsz. 1933), uczestnik kampanii wrześniowej 1939, w 1940-42 pracownik Miejskiego Urzędu Budowlanego w Zakopanem, w 1943-45 w Krakowie z ramienia tajnej Politechn. Warsz. organizo…
Życie Zakopanego Ludzie
"Życie Zakopanego". Czasopismo ukazujące się w Zakopanem w listopadzie i grudniu 1956 (nry 1-5). Zajmowało się głównie sprawami społ. i polit. samego Zakopanego, ale również i tematyką tatrz. Red.: Tadeusz Staich.
Żywczańskie Ludzie
Żywczańskie. P. Jedno z najstarszych osiedli Zakopanego. Ciągnie się wzdłuż potoku Młyniska, przy drodze wiodącej do Strążyskiej Doliny.
żywiec gruczołowaty Ludzie
żywiec gruczołowaty (Cardamine glanduligera, Dentaria glandulosa ), z rodziny Krzyżowych (Cruciferae ). Wiosenna roślina lasów tatrz., zwł. z domieszką buka. Liście ma ciemnozielone, lśniące, trójdzielnie powycinane, podobne trochę do liści zawilca. Kwiaty czteropłatkowe, intens…