Organizacje
Akademia Wychowania Fizycznego Organizacje
Akademia Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie (AWF Kraków). Jej zaczątkiem było Studium Wychowania Fizycznego UJ, założone w 1927, przekształcone w 1950 w Wyższą Szkołę Wychowania Fizycznego, a w 1973 w AWF (od 1977 im. B. Czecha). Od 1973 ma dwa wydziały: Wydz…
Akademicki Klub Alpinistyczny Organizacje
Akademicki Klub Alpinistyczny przy Politechnice Warsz. Od 1983 wydawał biuletyn „ ”Wspinek". Zob. też Akademickie Kluby Alpinistyczne.
Akademicki Klub Grotołazów Organizacje
Akademicki Klub Grotołazów w Krakowie (AKG Kraków). Jeden z czołowych klubów jaskiniowych w Polsce. Oficjalnie utworzony został w czerwcu 1971 przy Radzie Okręgowej SZSP, ale bezpośrednich początków tego klubu należy szukać w Sekcji Taternickiej Akademickiego Klubu Turystycznego…
Akademicki Klub Grotołazów ZSP Organizacje
Akademicki Klub Grotołazów ZSP w Gliwicach. Powstał w 1965 z przekształcenia Sekcji Grotołazów AkademickiegoKlubu Turystycznego ZSP w Gliwicach (utworzonej w 1964) w samodzielną organizację. Prezesi: Christian Parma (1965-66), Henryk Natkaniec (1966-1969), Krzysztof Tomaszewski…
Akademicki Klub Speleologii i Alpinizmu Organizacje
Akademicki Klub Speleologii i Alpinizmu. Powstał w 1976 przy RU SZSP Śląskiej Akad. Medycznej (Katowice-Zabrze). W 1978-81 wydawał biuletyn „ ”Alpiniste Complet".
Akademicki Klub Turystyczny Organizacje
Akademicki Klub Turystyczny (AKT). Założony IV 1906 we Lwowie z inicjatywy Mieczysława Orłowicza i funkcjonujący w 1906-09 w ramach " Akademickiego Związku Sportowego Młodzieży Polskiej, a potem samodzielnie, aż do 1923. Gł. terenem zainteresowań AKT były Karpaty Wschodnie i Tat…
Akademicki Związek Sportowy Organizacje
Akademicki Związek Sportowy (AZS) w Krakowie. Powstał w końcu 1908 przy UJ z inicjatywy Walerego Goetla, Józefa Grabowskiego, Stefana Komornickiego, Wacława Majewskiego, Władysława Pawlicy i in., zatwierdzony przez władze w maju 1909. Prezesi: Wacław Majewski (1909-11), Józef Gr…
Akademicki Związek Sportowy Młodzieży Polskiej Organizacje
Akademicki Związek Sportowy Młodzieży Polskiej (AZSMP). Wielosekcyjne stowarzyszenie sport., założone w 1906 we Lwowie i rozwiązane już w 1909. W jego ramach powstał w 1906 " Akademicki Klub Turystyczny, który przetrwał jako samodzielna organizacja aż do 1923.
Akademicki Związek Sportowy Uniwersytetu Śląskiego Organizacje
Akademicki Związek Sportowy Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Założony w 1968. Zajmuje się sportem, turystyką, taternictwem i alpinizmem. Zorganizował wyprawy alpin. w Dolomity, Pamir i Hindukusz.
Akademickie Kluby Alpinistyczne Organizacje
Akademickie Kluby Alpinistyczne. Istnieją w Polsce od 1965 przy wyższych uczelniach jako kluby taterników, alpinistów i grotołazów, a zrzeszone są w PZA. W 1982 było ich 23 (w tym 9 jaskiniowych), członków razem ok. 2100. Kluby te zorganizowały wiele wypraw w różne góry, m.in. w…
Akademickie Koło Przewodników Tatrzańskich Organizacje
Akademickie Koło Przewodników Tatrzańskich (AKPT) w Krakowie, przy Oddziale Akad. PTTK. Przy Studenckim Kole Przewodników Górskich (SKPG) 25 XI 1981 powstała Sekcja Przewodników Tatrzańskich (prezes w 1981-86 Krzysztof Marcinkowski), a 8 XII 1982 także Sekcja Przewodników Beskid…
Akademický odbor KSTL Organizacje
Akademický odbor KSTL (AO KSTL). Słow. organizacja tatern. zrzeszająca studentów szkół wyższych w Bratysławie, istniejąca w 1939-46. Gł. działacze Alexander Huba i Alexander Vojček. Organizowano tatern. i narc. obozy w Tatrach, w lecie i zimą.
Albertyni Organizacje
Albertyni, pełna nazwa: Zgromadzenie Braci Albertynów III Zakonu św. Franciszka Serafickiego Posługujących Ubogim. Męski zakon, założony w Krakowie 25 VIII 1888 przez brata Alberta (" Chmielowski Adam) w celu opieki nad bezdomnymi biedakami i chorymi. Analogiczny zakon żeński za…
Alpinar Organizacje
„Alpinar”, Zakład Usług Wysokościowych. Utworzony ok. 1985 we Wrocławiu przez taterników i alpinistów. Jest to spółdzielnia wykonująca " wysokościowe usługi.
Alpinex Organizacje
„Alpinex”. Spółdzielnia Pracy Usług Wysokościowych. Utworzona XII 1981 przez taterników i alpinistów w Gdańsku. Ma oddziały w Krakowie, Warszawie i Katowicach. Wykonuje " wysokościowe usługi w miejscach trudno dostępnych (kominy fabryczne itd.). Remontowała też podpory kolei lin…
Asocjacja Słowiańskich Towarzystw Turystycznych Organizacje
Asocjacja Słowiańskich Towarzystw Turystycznych (ASTT). W 1924 na konferencji PTT i KČST w Zakopanem na temat współpracy tych dwóch towarzystw, wynikła ich wspólna inicjatywa, aby powołać do życia szerszą organizację międzynar. o podobnych celach. Na zaproszenie PTT i KČST odbył…
Bacówka Organizacje
Bacówka. Grupa pol. taterników skupiona w luźnej formie wokół Kazimierza Panka, ok. 1903 i w latach następnych. Należeli tu m.in. Ignacy Król, Józef Jankowski, Ludwik Pręgowski oraz siostra i żona K. Panka: Władysława Panek-Jankowska i Flora Mira Ogórek-Pankowa. Członkowie Baców…
Bergwacht des KV Organizacje
Bergwacht des KV lub KV-Bergwacht, także Karpathenverein-Bergwacht i Karpathenbergwacht (KBW), potocznie po prostu Bergwacht (BW). Organizacja ratownictwa górskiego, która powstała na Spiszu w 1940 z istniejącej poprzednio służby ratowniczej Karpathenvereinu (KV), przeorganizowa…
Budapesti Egyetemi Turista Egyesület Organizacje
Budapesti Egyetemi Turista Egyesület (Budapeszteńskie Akademickie Towarzystwo Turystyczne), w skrócie BETE. Towarzystwo to miało swój początek w istniejącym od 1892 Oddz. Akademickim (Egyetemi Osztály) Węgierskiego Tow. Tur. (" Magyar Turista Egyesület ). Wskutek dużych różnic w…
CAP Organizacje
CAP lub Cap. Pol. klub narc., który w 1912 został utworzony w Wiedniu przez przebywających tam pol. studentów i in. osoby, a skupiał się koło mieszkającego tam wówczas Henryka Bobkowskiego. CAP należał do austr. Alpen-Ski-Verein (czy też: Oesterreichische Ski-Verein?). Nazwa CAP…
Centralny Ośrodek Sportu Organizacje
Centralny Ośrodek Sportu (COS). Instytucja utworzona w 1975 przez GKKFiT i będąca prawną następczynią Przedsiębiorstwa Imprez Sportowych (PIS, 1952-74) i Centralnego Ośrodka Sportu, Turystyki i Wypoczynku (COSTiW, 1970-75). COS ma siedzibę w Warszawie i szereg oddziałów, m.in. w…
Centrum Przewodnictwa Tatrzańskiego Organizacje
Centrum Przewodnictwa Tatrzańskiego (CPT) z siedzibą w Zakopanem. W marcu 1990 na podstawie porozumienia zarządów wszystkich Kół Przewodników Tatrzańskich w Polsce (w Zakopanem, Gliwicach, Katowicach i dwóch w Krakowie) i następnie ich porozumienia z dyrekcją TPN, utworzono Cent…
Cyrhlanie Organizacje
„Cyrhlanie” lub „Cyrhla” (także „Cyrlanie” i „Cyrla”). Nieformalna grupa turystów i taterników z lat 1927-30, przebywająca wsp. w lecie na Toporowej Cyrhli w Zakopanem i stamtąd podejmująca wycieczki w Tatry. Byli to przeważnie nauczyciele szkół średnich, razem 7 osób (m.in. sta…
Drużyna Wysokogórska ZHP w Gliwicach Organizacje
Drużyna Wysokogórska ZHP w Gliwicach. Powstała w jesieni 1945 z inicjatywy " Zdzisława Dziędzielewicza (wówczas studenta Politechn. Śląskiej) jako pierwsza organizacja tatern. w Gliwicach i w ogóle na Śląsku po II wojnie światowej. Była to jedna z pięciu Drużyn Szkoleniowych ZHP…
Gospoda Włóczęgów Organizacje
„Gospoda Włóczęgów”. Spółdzielnia mieszkaniowo-turystyczna, która powstała w Warszawie w 1923, a w 1924-36 prowadziła w Zakopanem schronisko turystyczno-wypoczynkowe. Skupiała działaczy Komunist. Partii Polski, lewicy Polskiej Partii Socjalist., Związków Zawodowych i Spółdzielcz…
Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe Organizacje
Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (GOPR). Stowarzyszenie, które powstało w 1952 przez reorganizację i rozbudowę " Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego (TOPR), istniejącego od 1909, stanowiło więc jego kontynuację. GOPR zajmuje się w górach Polski ratownictwem gó…
Harcerski Klub Narciarski Kraków Organizacje
Harcerski Klub Narciarski Kraków (HKN-K). Powstał w Krakowie w 1935 i popularyzował narciarstwo tur. i sport. wśród młodzieży. Już w jesieni 1935 utworzyła się jego sekcja w Zakopanem, która w styczniu 1936 usamodzielniła się jako " Harcerski Klub Narciarski Zakopane. HKN-K po p…
Harcerski Klub Narciarski Zakopane Organizacje
Harcerski Klub Narciarski Zakopane (HKN-Z). Powstał w Zakopanem w jesieni 1935, początkowo jako sekcja zakopiańska " Harcerskiego Klubu Narciarskiego Kraków, ale już w styczniu 1936 sekcja ta usamodzielniła się jako Harcerski Klub Narciarski Zakopane. HKN-Z zajął ważną pozycję w…
Harcerski Klub Taternicki Organizacje
Harcerski Klub Taternicki im. Mariusza Zaruskiego w Katowicach. Powstał po II wojnie świat. W 1971 jego członkowie zorganizowali wyprawę w bułg. góry Riła i przeszli tam szereg najtrudniejszych dróg wspinaczkowych, zwł. Krzysztof Baraniok (kier. wyprawy) i Jerzy Kukuczka.
Harcerski Klub Tatrzański Organizacje
Harcerski Klub Tatrzański (HKT). W I poł. 1937 powstał w Zakopanem Górski Krąg Starszoharcerski (GKS), zrzeszający starszych harcerzy uprawiających turystykę górską i taternictwo. Celem GKS, dzielącego się na sekcję tur. i tatern., było popularyzowanie, organizowanie i koordynow…
Horolezecká sekcia SlVTVŠ Organizacje
Horolezecká sekcia SlVTVŠ. Naczelna słow. organizacja tatern. w 1953-55. Jej przewodniczącym w tych latach był Igor Fábry. Wydawała w 1954-55 czasopismo „ ”Zprávy Horolezeckej Sekcie SlVTVŠ ".
Horská služba Organizacje
Horská služba. (Górska Służba), w skrócie HS. Organizacja zajmująca się ratownictwem górskim na terenie całej Czechosłowacji. Powstała w 1950, najpierw jako Tatranská horská služba (THS), działająca gł. w Tatrach, lecz także w sąsiednich górach czechosłowackich. W 1954, przy reo…
Institutum Bronscianum Zakopanense Organizacje
Institutum Bronscianum Zakopanense (IBZ) lub Zakopiański Instytut Brońskiego, także Academia Bronsciana lub po prostu Bronscianum. Nieformalna instytucja, a właściwie grupa stałych bywalców Zakopanego, którzy w latach 1930. spotykali się tam w restauracji prowadzonej w Dworcu Ta…
Izba Pamięci Andrzeja Florka-Skupnia Organizacje
Izba Pamięci Andrzeja Florka-Skupnia na Stołowem w Gliczarowie Górnym (gmina Biały Dunajec).Znajduje się w domu, w którym żył i tworzył Andrzej Florek-Skupień. Organizatorem izby po śmierci poety był Ireneusz Wrzesień, a opiekuje się nią szkoła podst. w Gliczarowie Górnym. Urocz…
Izba Pamięci brata Alberta Organizacje
Izba Pamięci brata Alberta, zwana też pustelnią brata Alberta. Mieści się w małym osobnym domku przy pustelni Albertynek przy drodze z Kuźnic na Kalatówki. W domku tym, zbudowanym w 1908, mieszkiwał brat Albert (" Adam Chmielowski ) podczas swych częstych przyjazdów z Krakowa.
Izba Pamięci Bronisława Czecha Organizacje
Izba Pamięci Bronisława Czecha. Oddział Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem, otwarty 12 III 1983, po wieloletnich staraniach Stanisławy Czech-Walczakowej, siostry B. Czecha. Mieści się w domu (Plac Niepodległości 4), w którym wiele lat mieszkał ten wybitny narciarz i taternik.Są tu…
Izba Pamięci Jana Háli w Ważcu Organizacje
Izba Pamięci Jana Háli w Ważcu Otwarta w 1977 w domu czeskiego malarza " Jana Háli w lipt. Ważcu. Obrazuje życie i twórczość tego artysty.
Izba Pamięci Martina Kukučína Organizacje
Izba Pamięci Martina Kukučína w Jasieniowej na Orawie Otwarta została 22 V 1960 w rodzinnym domu " Martina Kukučína, słow. pisarza. Zobrazowane tu jest jego życie i twórczość lit., a urządzenie domu pochodzi częściowo z lat jego młodości.Od 1 VII 1983 placówka ta jest zarządzana…
Izba Pamięci Michała Guhra w Popradzie Organizacje
Izba Pamięci Michała Guhra w Popradzie; Dr. Guhr-Gedenkzimmer. Po śmierci " dra Michała Guhra w 1933 jego rodzina przekazała Muzeum Karpackiemu w Popradzie nie tylko różne pamiątki po zmarłym, ale także jego bogate zbiory związane ze Spiszem i Tatrami z dziedziny przyrody, turys…
Izba Pamięci Wyprawy Ratunkowej TOPR Organizacje
Izba Pamięci Wyprawy Ratunkowej TOPR na Chochołowskiej Polanie Upamiętnia słynną wyprawę Tatrz. Ochotn. Pogotowia Ratunk., podjętą w lutym 1945 w celu uratowania czterech ciężko rannych partyzantów, znajdujących się na pd. stokach Zuberskiej Doliny, poza linią patroli niem. (" p…