Zakopane — portal z-ne.pl
Encyklopedia — Zakopane

Szlaki · schroniska · TPN

Encyklopedia

Hagi, Wyżnie Miejsca

Hagi, Wyżnie, czasem po prostu Hagi; Osiedle sanatoryjne (ok. 200 stałych mieszk.) przy Drodze Wolności , nad pr. brzegiem Suchej Wody Batyżowieckiej , 6 km na zach. od Tatrz. Polanki , a 8 km na wsch. od Szczyrbskiego Jeziora . Pomieszczeń dla turystów nie ma. Powyżej Drogi Wol…

więcej →

Herbik Miejsca

Herbik; Ku wsch. jego stoki opadają do środk. części Doliny Suchej Wody Gąsienicowej , a ku zach. w kierunku górnego, zwykle suchego odcinka Olczyskiego Potoku . Grzbietem Herbika biegnie nartostrada .

więcej →

Hińczowa Turnia Miejsca

Hińczowa Turnia; Od H.T. na pd. odchodzi boczna grań, w której wznosi się Wołowiec Mięguszowiecki . Pierwsze wejście: Karol Englisch i przew. Johann Hunsdorfer sen . w 1903. Zimą: Mieczysław Lerski i Jerzy Maślanka w 1910. Nazwa H.T. pochodzi od Hińczowych Stawów . Najpierw zapr…

więcej →

Hlina, Grzbiet Miejsca

Hlina, Grzbiet lub po prostu Hlina; Końcowe (pd.) wzniesienie tego grzbietu to Hliński Wierch (1883 m, Hlinov vrch).

więcej →

Hliński Rów Miejsca

Hliński Rów. Olbrzymi rów ciągnący się na gł. grani Tatr Zach . na Hlińskiej Przełęczy i na sąsiadujących z nią odcinkach grani Smreczyńskiego Wierchu i Kamienistej ; dług. 720 m, głęb. 31 m, szer. prawie 100 m. Ze wszystkich » rowów grzbietowych w Tatrach ten jest najwięks

więcej →

Hokejka Miejsca

Hokejka; W środk. partiach zach. ściany Łomnicy , w linii spadku jej wierzchołka, znajduje się wybitna formacja skalna, której lewy bok i dolny brzeg (oba podcięte) przypominają wspólnie kształt kija hokejowego i stąd nazwa tej formacji, Hokejka, nadana jej przez taterników słow…

więcej →

Hotarz Miejsca

Hotarz; Stary las jest tu wyjątkowo dobrze zachowany. Na mapach nazwa ta występuje też w postaci Hotórz, a w nazewnictwie lud. jako Hotárz, Hotorz, Hotórz. Wg miejscowego juhasa : tak się nazywa, bo jest tam dużo lasu, czyli hotar lasu; dużą ilość pola we wsi też określają góral…

więcej →

Hruba Kopa Miejsca

Hruba Kopa lub Baszta Szczyt w gł. grani Tatr Zach ., między Trzema Kopami a Banówką , nad Zadnią Spaloną Doliną i Żarską Doliną .Nazwa Hrubej Kopy pochodzi od jej masywnego kształtu, zwł. w porównaniu do sąsiednich Trzech Kop .

więcej →

Hruba Turnia Miejsca

Hruba Turnia; Pierwsze wejście: Zygmunt Klemensiewicz , Roman Kordys i Jerzy Maślanka w 1906. Zimą: Zofia Krókowska , Jerzy Krókowski i Marian Sokołowski w 1926. Nazwa Hrubej Turni pochodzi od jej masywnego (grubego) kształtu.

więcej →

Hruby Regiel Miejsca

Hruby Regiel; Liczne niezarośnięte rynny wodne na jego zboczach, powodujące wzmożoną erozję wodną, zostały sztucznie stworzone lub pogłębione niewłaściwą gospodarką leśną: ściąganiem pni drzewnych gdy nie było pokrywy śnieżnej. Nazwa H.R. pochodzi od jego kształtu. Dawniej czase…

więcej →

Huciańska Grapa Miejsca

Huciańska Grapa Pierwsze od zachodu wzgórze w gł. grzbiecie Tatr , bezpośrednio na pd.-wsch. od Huciańskiej Przełęczy (ok. 905 m), między nią a Pośrednią Huciańską Przełęczą (930 m). Na wzgórzu tym, tylko częściowo zalesionym, rozciągają się pastwiska i pola orne. Grzbietem H.G.…

więcej →

Huciański Beskid Miejsca

Huciański Beskid Niewybitne, częściowo zalesione wzgórze między Wyżnią a Pośrednią Huciańską Przełęczą . Jest to drugie od zachodu wzgórze w gł. grzbiecie Tatr , między Huciańską Grapą a Białą Skałą . Grzbietem Huciańskiego Beskidu przebiega droga gruntowa, która łączy Huciańską…

więcej →

Huciański Rów Miejsca

Huciański Rów Zach. część » Podtatrzańskiego Rowu . Ciągnie się spod. pn. stoków Prosiecznego (w Choczańskich Wierchach ) ku wsch., a potem ku pn.-wsch. aż pod Huciańską Przełęcz . Częściami H.R. są Dolina Borowianki (ze wsią Wielkie Borowe) i Huciańska Dolina (ze wsią Huty ), a…

więcej →

Huciańskie Banie Miejsca

Huciańskie Banie, dawniej po prostu Banie Dawno zarzucone kopalnie (sztolnie) w Chochołowskiej Dolinie , wysoko na pn.-wsch. od polany Huciska , na Huciańskim Klinie, tj. pd.-zach. ramieniu Klinowej Czuby (1276 m). Jest tu grupa kilku sztolni, obecnie już częściowo zasypanych. W…

więcej →

Huncowska Ubocz Miejsca

Huncowska Ubocz Rozległe stoki, porośnięte lasem i zwartą kosodrzewiną, ciągnące się od potoku Łomnica na południu aż po Małą Rakuską Czubkę i (poniżej niej) Białą Wodę Kiezmarską na północy. Dolną (wsch.) granicą H.U. jest w przybliżeniu Droga Wolności , a ku górze (ku zach.) s…

więcej →

Hurkotne Miejsca

Hurkotne (-ego). Okolica, przeważnie lesista, ciągnąca się od Gołego Wierchu (1206 m) nad Rusinową Polaną w pn.-wsch. kierunku aż do Hurkotnej Polany . H. jest przecięte szosą do Morskiego Oka .

więcej →

Huty Lejowe Miejsca

Huty Lejowe lub krótko Huty Pochyła polana nad wsch. brzegiem Lejowego Potoku w środk. części Lejowej Doliny , naprzeciw Jaworzyny Lejowej . Na Hutach stał dawniej szałas i wchodziły one w skład Lejowej Hali .Nazwa polany pochodzi od znajdujących się na niej kiedyś hut, przetapi…

więcej →

Igła Miejsca

Igła Lesista kopka w Dolinie Białego , między jej dwiema górnymi odnogami. Znajduje się tuż na pn. od siodła, przez które przechodzi droga jezdna, wiodąca ze wsch. odnogi Doliny Białego do zachodniej, do Polany Białego .

więcej →

Iwanowa Ubocz Miejsca

Iwanowa Ubocz lub krótko Iwanowa Trawiaste zbocze na pd.-zach. stokach Liliowych Turni , opadające ku Zadniej Gaborowej Dolinie . I.U. jest oddzielona od Świstowej Uboczy » Iwanową Wodą . Na niektórych mapach nazwa Iwanowa jest mylnie przesunięta na pn. cześć Świstowej Uboczy.

więcej →

Jagnięca Grań Miejsca

Jagnięca Grań Długa boczna grań Jagnięcego Szczytu , opadająca od jego gł. wierzchołka ku pn.-zach. aż do wideł Koperszadzkiego Potoku i Kołowego Potoku ; oddziela Kołową Dolinę od Skoruszowej Doliny i gł. gałęzi Doliny Zadnich Koperszadów. Dolny odcinek J.G. to S

więcej →

Jagnięca Szczerbina, Zadnia Miejsca

Jagnięca Szczerbina, Zadnia B. wąska przełączka bezpośrednio na pd.-wsch. od kopuły szczytowej Jagnięcego Szczytu , u początku Koziej Grani . Jedna z najdogodniejszych dróg na Jagnięcy Szczyt prowadzi z Doliny Białych Stawów przez tę przełączkę. Nazwa pochodzi od Jagnięcego Sz

więcej →

Jagnięca Zagroda Miejsca

Jagnięca Zagroda Olbrzymi, trójkątny, częściowo silnie pochyły upłaz (w dole częściowo zarośnięty kosodrzewiną), wysoko na pn.-zach. stokach Murania i sięgający prawie do jego wierzchołka. Upłaz ten jest z wszystkich stron podcięty urwistymi ścianami skalnymi i trudno dostępny.…

więcej →

Jagnięcy Upłaz Miejsca

Jagnięcy Upłaz Obszerne, lekko pochyłe, trawiaste zbocze (rodzaj tarasu) na samym grzbiecie rozszerzonej tu i rozpłaszczonej Jagnięcej Grani , powyżej Skoruszowego Działu . Na środku J.U. leżą duże białe bloki wapienne. Jest to dawny teren pasterski.

więcej →

Jamska Czuba Miejsca

Jamska Czuba Przeważnie lesista kopka nad wsch. brzegiem Chochołowskiego Potoku , między dolną częścią Huciańskiej Doliny a dolnym odcinkiem Dudowej Doliny , zaraz na zach. od Jamskiego Siodła i Polany Jamy . Skały u dołu pn.-zach. stoków J.Cz. tworzą wsch. bok Niżniej Chochołow…

więcej →

Jamskie Siodło Miejsca

Jamskie Siodło Szerokie, trawiaste siodło między Spaloną Czubą (1257 m) a Jamską Czubą (1108 m), blisko wierzchołka tej ostatniej. Przez J.S. przechodzi Ścieżka nad Reglami . Na J.S. i wokół niego leży Polana Jamy .

więcej →

Jarząbcze Rówienki Miejsca

Jarząbcze Rówienki lub krótko Rówienki, a błędnie Wyżnia Jarząbcza Polana (nie są w ogóle polaną). Stał tu dawniej szałas i szopy.

więcej →

Jarząbcze Szałasiska Miejsca

Jarząbcze Szałasiska lub krótko Szałasiska; Stały tam dawniej szałasy (stąd nazwa) należące do Wyżniej Jarząbczej Hali . Na niektórych mapach J.S. są mylnie umiejscowione.

więcej →

Jasiowe Turnie Miejsca

Jasiowe Turnie; Dolomitowe turniczki na grzbiecie ograniczającym Dolinę za Bramką od zachodu.

więcej →

Jastrzębia Turnia Miejsca

Jastrzębia Turnia; Pierwszego wejścia na J.T. dokonał przew. Maciej Sieczka (sam) ok. 1880, odkrywając najłatwiejszą drogę, którą mogą wchodzić bardziej wprawni turyści wysokogórscy. Wszystkie in. drogi (ok. 20) są tylko dla taterników. Piękne fotografie z wierzchołka J.T. zrobi…

więcej →

Jastrzębie Kopiniaki Miejsca

Jastrzębie Kopiniaki lub po prostu Kopiniaki; W dawnej literaturze jedynie Skrajny Jastrzębi Kopiniak (ok. 2250 m) miał nazwę: po prostu tylko Kopiniak (Universitätsspitze; Egyetemi-csúcs). Ku pd., do Jastrzębiej Doliny, J.K. i Mały Kołowy Szczyt opadają wspólnym, 200 m wysokim…

więcej →

Jaszczerzyca Miejsca

Jaszczerzyca; Na zboczu tym (w układzie jego wypukłości i wklęśnięć czy też żlebów i piarżysk) dopatrywano się dawniej kształtu olbrzymiej jaszczurki (niem. Eidechse ) lub człowieka o trzech nogach (niem. Dreifüssiger Mann). Niemcy spiscy nazwami tymi, Eidechse i Dreifüssiger Ma…

więcej →

Jaszczurowskie Bory Miejsca

Jaszczurowskie Bory lub po prostu Bory; J.B. stanowią pd. przedłużenie Olczańskich Borów (ok. 840-900 m), tj. rozległego torfowiskowego terenu, ograniczonego od zachodu Drogą na Olczę, od wschodu Olczyskim Potokiem (aż po ujście do niego Chłabowskiego Potoku), a od południa Jasz…

więcej →

Jaszczurówka Miejsca

Jaszczurówka; Znajduje się tu cieplica ujęta w basen kąpielowy. Pierwotna temperatura tej cieplicy wynosiła od ok. 19 C do ok. 20 C, później jednak stała się niższa, ok. 18,5 C wskutek domieszania się strugi zimnej wody. Jedną z pierwszych analiz chem. tej cieplicy ogłosił » Ado…

więcej →

Jatki Miejsca

Jatki; Wybitna grupa skałek na grzbiecie pn.-wsch. ramienia Łysanek , między Doliną za Bramką a Strążyską Doliną .

więcej →

Jatki Bielskie Miejsca

Jatki Bielskie lub po prostu Jatki; W grzbiecie Jatek kolejno od wsch. odróżnia się na ogół niepozorne wierzchołki: Golica Bielska (1981 m), Skrajne Jatki (2011, 2012 m), Pośrednie Jatki (1980 m) i Zadnie Jatki (2024, 2019 m). Odcinek Magistrali Tatrz ., który dawniej prowadził…

więcej →

Jaworowa Grań Miejsca

Jaworowa Grań; Grań ciągnąca się od Małego Jaworowego Szczytu ku pn.-zach. do Szerokiej Przełęczy . W jej pd.-wsch. części wznoszą się » Jaworowe Turnie , a w pn.-zach. części Jaworowe Wierchy .

więcej →

Jaworowe Turnie Miejsca

Jaworowe Turnie, dawniej błędnie Jaworowe Sady; J.T. oddzielają Jaworową Dolinę od Doliny Rówienek . Na stronę Jaworowej Doliny opadają J.T. wspaniałym murem skalnym.

więcej →