E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

Gadowski Walenty

 
  Kategoria: 
Ludzie 

  opis  
  forum (0)  

Gadowski Walenty (8 XII 1861 Wiśnicz Nowy - 14 V 1956 Bochnia).

Ksiądz, do 1926 prof. w seminarium nauczycielskim i duchownym w Tarnowie, w 1926-30 katecheta szkolny w Bochni, autor podręczników do nauczania religii, wybitny turysta i taternik na przełomie XIX i XX w., twórca Orlej Perci .

W Zakopanem i Tatrach był po raz pierwszy w 1881, lecząc się na płuca. Od 1890 przyjeżdżał co roku do Zakopanego, od 1900 na Bukowinę Tatrz ., potem do Kościeliska i urządzał liczne wycieczki tur. i tatern. w Tatry przez blisko 40 lat. Jeszcze w 1949, mając lat 88, był pieszo na Kasprowym Wierchu i Giewoncie . Przez wiele lat organizował i osobiście prowadził zbior. wycieczki młodzieży tarnowskiej, m.in. w Tatry i Pieniny.

W 1901 poeta Franciszek H. Nowicki wystąpił z pomysłem zbudowania Orlej Perci. Inicjatywę tę podjął G., który w 1903-06 wytrasował ten szlak w terenie w znacznej części poprzednio nieznanym i dał go zbudować przeważnie własnym kosztem (z pomocą TT), a częściowo osobiście znakował farbą. Jako taternik był czynny w lecie i w zimie. Pierwszy wszedł na Małą Buczynową Turnię (w 1900), Wielką Buczynową Turnię (1902) i Kozie Czuby (1904, z przew. Klimkiem Bachledą i Jakubem Wawrytką starszym ), a także na Przełęcz Nowickiego (1902). Dokonał też nowych przejść w Basztach (1902), na Krywaniu (1903), Lodowym Szczycie (1908) itd. W zimie 1910 uskutecznił I wejście zim. Żlebem Kulczyńskiego na Kozi Wierch (z przew. Jakubem Wawrytką starszym) oraz od Morskiego Oka na Rysy (z tymże Wawrytką i Bolesławem Łazarskim). Tę ostatnią wycieczkę opisał Łazarski pt. Wejście w zimie na szczyt Rysów ("Ziemia" 1911).

G. ogłosił w czasopismach wiele artykułów o swych wycieczkach tatrz., m.in.: Aus der Kohlbach zum Grünen-See ("Jahrb. UKV" 1897, wejście na Baranie Rogi i przejście przez Baranią Przełęcz w 1894), Besteigung der Satanspitze (tamże 1903), Orla Perć w Tatrach ("Biesiada Lit." 1902), Z Orlej Perci ("Pam. TT" 1904), Jak powstawała Orla Perć w Tatrach ("Ilustr. Kur. Codz." 1934, nr 176 i 177). Wydał książeczkę Wspomnienia z Tatr (Kr. 1934, odbitka artykułów w "Głosie Narodu"), zabierał głos W sprawie Parków Narodowych ("Głos Narodu" 1934, nr 52), jest autorem Przewodnika po Pieninach (Kr. 1928), zostawił w maszynopisie Wspomnienia katechety (ss. 180), gdzie dużo pisze o Tatrach.

Był członkiem pierwszego zarządu STTT (w 1903), a w 1904-05 jej prezesem. W 1922 STPTT (późniejszy Klub Wys .) nadała mu członkostwo honorowe. Był zasłużonym działaczem tur. w Pieninach i Beskidach oraz założycielem oddziałów PTT w Tarnowie (1924) i Bochni (1928). Już w 1909 został członkiem hon. TT. W 1928-30 był członkiem ZG PTT. Od 1986 ma tablicę pamiątkową w Bochni.



Literatura:
Stanisław Pagaczewski: Twórca Orlej Perci. "Tyg. Powsz." 1950, nr 27. - "Wierchy" 25, 1956, s. 311. - Ks. Adam Nowak: Taternik w sutannie. Mps z 1976, ss. 9.



KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij




Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2019