E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

owce

 
  Kategoria: 
Zwierzęta 

  opis  
  forum (0)  

Owce podh. należą do rodzimej rasy owcy górskiej, tzw. cakli. Niekiedy bywają podrasowane owcą siedmiogrodzką lub fryzyjską. W nowoczesnym ujęciu hodowl. nie chodzi jednak właściwie o podrasowywanie, ale raczej o mieszańce z ras miejscowych, posiadające korzystne w hodowli cechy, oraz o wybór dla tych mieszańców najbardziej odpowiedniego chowu, wyżywienia, pielęgnacji itd.

Przy zmarnowaniu - z powodu przepasienia - pastwisk tatrz., a w dodatku zmniejszenia ich obszaru na Podhalu przez uprawy, większość o. podh. głodowała, a przynajmniej była wybitnie niedożywiona. Stąd mała wydajność w wełnie i mleku. Zwł. w okresie zimowym o. były tak niedożywione, i tak im brakowało witamin, że na wiosnę wychodząc ze stajni na paszę, często nie mogły ustać na nogach z osłabienia. Poprawa i zracjonalizowanie hodowli stały się konieczne. W warunkach letnich częściowo już zaradził złu redyk na tereny pozatatrzańskie (» Wielki Redyk) w 1948 i w latach następnych.

Prócz stopniowej likwidacji pasterstwa na przepasionych halach tatrz., a zwiększenia ilości łąk i pastwisk Podhala kosztem zupełnie nieopłacalnych in. użytków rolnych - wprowadziło się nowoczesne metody hodowli: odpowiednie żywienie, konserwowanie pasz, układanie ich właściwego zestawu, wyprowadzanie o. zimą na powietrze, wreszcie odpowiedni wychów młodzieży owczej. Dążono też do zmniejszenia liczby, a polepszenia jakości o. Przed II wojną świat. na Podhalu wypadało ok. 25 o. na 100 ha użytków rolnych, zaś przeciętna na 100 osób wynosiła ok. 30 o., kiedy w pd. województwach pol., gdzie hodowano o., odpowiednie liczby wynosiły na 100 ha ok. 7 o., na 100 osób ok. 6 o.

Po wojnie zaś na Podhalu stosunki te znacznie wzrosły.W 1960 rozpoczęto wykup hal tatrz. i likwidację pasterstwa w Tatrach Pol. (» pasterstwo). Już po kilku latach nieobecności owiec na halach tatrz., zazieleniły się przepasione dawniej doliny, polany i upłazy, przybyły rzadkie gatunki roślin (np. storczyki), zmniejszyła się erozja gleby, do suchych łożysk strumieni powróciła woda (np. w potoku w Jaworzynce).W 1981 wskutek nacisków góralskich wprowadzono na obszarze Tatrz. Parku Nar. tzw. "wypas kulturowy", nominalnie na 1500 o., faktycznie wypasano ich więcej, nielegalnie, i to nawet w ścisłych rezerwatach. W związku z tym pojawiły się znów dawne szkody, szczególnie erozja, ogryzanie młodników, zawlekanie przez o. roślin synantropijnych oraz zwierzęcych chorób pasożytniczych (udzielających się zwierzynie rodzimej), wzmogło się niepokojenie zwierzyny i nasiliło się kłusownictwo.

Produkty uzyskiwane z hodowli owiec podh. niegdyś odgrywały ważną rolę w życiu ludności Podhala. Z mleka wytwarzano bundz (przerabiany na bryndzę) i oszczypki, z wełny - sukno góralskie, rękawice, skarpety, ze skór - serdaki i kożuchy, i jeszcze było mięso. Obecnie w wyżywieniu i ubiorze górali podh. produkty te mają minimalne znaczenie; sprzedawane turystom i wczasowiczom oszczypki i bryndza są częściowo wyrabiane z mleka krowiego, a swetry, rękawice i skarpetki często fałszowane watą i bawełną lub wykonywane z importowanej wełny, gdyż podhalańska jest ostra i szorstka, "drapiąca". Dochody z hodowli owiec w budżecie góralskim mają coraz mniejsze znaczenie.

Na Podtatrzu Słow. pastwiska górskie dla o. i bydła zaczynają się od 700 m w górę, ale w słow. Tatrz. Parku Nar. (TANAP) owiec już nie ma. Z chwilą utworzenia TANAPu (1948) pasterstwo zaczęto likwidować na jego terenie i ostatnie owce opuściły go w 1955. Pasterstwo pozostało jedynie w części Tatr Zach., póki tereny te nie zostały przyłączone do parku, a wtedy pasterstwo stamtąd zupełnie usunięto. Liczba o. na Podtatrzu Słow. zmniejsza się stale na rzecz hodowli bydła. Po dłuższych próbach utrzymano tam dwie rasy o.: owcę rumuńską, dojącą się lepiej i owcę "cigaja" o lepszej wełnie. Miejscowa wełna nie wytrzymuje jednak konkurencji ze sprowadzaną; tradycyjnie zresztą chowa się tam o. przede wszystkim na mleko (do wyrobu słynnej liptowskiej bryndzy), a częściowo na mięso.

Lit. - Mieczysław Czaja: Polska owca górska. "Rocz. Nauk Roln." 63, 1952.





KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij




Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2021