E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

Jaworowa Dolina


(Javorová dolina; Javorovatal, Uhrngärtner Grund, A)
 
  Kategoria: 
Doliny 

  opis  
  forum (0)  

Położenie:
Wielka walna dolina po pn. stronie Tatr Wys ., ciągnąca się od Jaworzyny Spiskiej 8 km w górę na pd., do stóp Lodowego Szczytu , który przewyższa wylot doliny o 1600 m. Od zachodu dolina jest ograniczona przez gniazdo Szerokiej Jaworzyńskiej  i Jaworowe Turnie ; od pd. przez Jaworowe Szczyty, Ostry Szczyt i Mały Lodowy Szczyt ; od wsch. przez grupę Lodowego Szczytu, Baranie Rogi , Czarny Szczyt , Kołowy Szczyt , Jagnięcy Szczyt oraz pasmo Tatr Biel . (od Szalonego Wierchu do Murania ).



Jaworowa Dolina;  J.D. ma szereg bocznych odnóg, z których najważniejsze: Szeroka Dolina , Czarna Dolina Jaworowa , Kołowa Dolina i Dolina Zadnich Koperszadów .

Gł. strumieniem J.D. jest Jaworowy Potok . Stawy leżą przeważnie w bocznych odnogach J.D. W górnej części Doliny Szerokiej znajduje się jedyny krasowy stawek w Tatrach - Cichy Stawek (1750 m). Sporo jaskiń znajduje się w dolnej i środkowej części J.D., gdzie są skały osadowe. Poznano tu ok. 70 jaskiń, m.in. dwie najdłuższe jaskinie Tatr Słowackich : Jaworową (Jaworzynkę) (6,3 km) i Czarnogórską ( ok. 2,25 km). Znakowane szlaki tur. z J.D. wiodą przez Lodową Przełęcz do Doliny Zimnej Wody i przez Przełęcz pod Kopą  do Kiezmarskiej Doliny .

Pasterstwo w J.D. uprawiali przede wszystkim mieszkańcy Jurgowa (od końca XVI w.), potem także Czarnej Góry , Łapsz Wyżnich, Rzepisk i Lendaku . Po 1879 pasterstwo było silnie ograniczane, ale dotrwało do 1955. Prace górn. były prowadzone w XIX w. głównie w odnogach J.D. Zwł. w XVII i XVIII w. cała dolina wraz ze swymi odnogami była terenem często odwiedzanym przez poszukiwaczy skarbów , potem już rzadziej, ale jeszcze po II wojnie świat.

Żywszy ruch tur, rozpoczął się wkrótce po 1850: przejścia przez Przełęcz pod Kopą i Lodową Przełęcz oraz wycieczki na Lodowy Szczyt .

Jaworowa Dolina, dawniej zwana też czasem Jaworzyńską Doliną, Jaworzynką i Jaworowymi Sadami, ma swą nazwę od rosnących tam jaworów ; trafiały się dawniej okazy o ogromnych rozmiarach, jak podaje Janota .

Nazwy niem. Ahorntal i Uhrngärtner Grund (także Uhrngarten) są zapewne kalką jednej z nazw pol.; jawor po niem. to Ahorn, a w gwarze spiskoniem.: Urel, Urle, Uren i Uhrn . W jednym ze starych pol. spisków do skarbów użyta jest nazwa Zegarowy Ogródek, co jest powrotną, ale błędną kalką nazwy niem. Uhrngarten, fałszywie zrozumianej jako Uhrgarten (niem. Uhr = zegar).





KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij




Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2020