E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Podhale
 Regiony Podhala
   gm. Bukowina Tatrz.
   gm. Nowy Targ i Szaflary
   gm. Kościelisko
   gm. Poronin
   gm. Czarny Dunajec
   gm. Biały Dunajec
   gm. Zakopane
Warto odwiedzić
Wycieczki po Podhalu
 Folklor podhalański
   Gwara góralska
   Muzyka
   Taniec
   Zwyczaje
   Strój regionalny
    Śpiewnik góralski
   Budownictwo
   Sztuka
   Pasterstwo
   Oscypek
   Ciupaga
   Górale
   Kuchnia
   Legendy
   Owczarek podhalański
 Kultura i sztuka
   Muzyka
   Malarstwo
   Rzeźba
   Literatura
   Architektura
   Artyści
 Imprezy w regionie
 Aktywny wypoczynek
    Rowery
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Powiat Tatrzański
Aktualności
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Podhale


   Czarna Góra (gm. Bukowina Tatrz.)
Informacje ogólne

  O miejscowości  
  Dojazd / okolica  
  Lato  
  Zima  
  Turystyka  

Orientacyjne położenie Czarnej Góry (mapka udostępniona przez Studio Acord)

Czarna Góra jest jedną z czternastu wsi Polskiego Spisza. Nazwa wsi pochodzi od wyglądu góry, porośniętej kiedyś gęstym lasem świerkowym, która oddziela wioskę od koryta rzeki Białki.

Według przekazów ustnych pod koniec XV wieku przybyła tu grupa Wołochów uchodzących z południowej Europy przed nawałnicą turecką. Pierwotni osadnicy byli ludźmi lasu, drwalami, myśliwymi i pasterzami. Z zachowanej najstarszej, księgi metrykalnej parafii Łapsze Wyżne (z roku 1655) wynika, że oprócz rodzin bałkańskich osiedlali się w Czarnej Górze również przybysze z sąsiedniego Podhala, którzy stali się wkrótce grupą dominującą.

Czarna Góra dzieli się na trzy odrębne części: Zagóra - północna część wsi od strony Trybsza, Sołtystwo (najstarsza część) położone najwyżej na siodle góry i część zasadnicza od strony Jurgowa. Osobliwością tej miejscowości jest największe w okolicy osiedle romskie tzw. Kamieniec (znajduje się przy moście na Białce). Obecnie Czarna Góra liczy około 1500 mieszkańców, z dawnych czasów zachowało się kilka starych spiskich zagród w tym zabytkowe gospodarstwo rodziny Korkoszów.

Warto odwiedzić

Poza zagrodą Korkoszów i obiektami sakralnymi nie ma w Czarnej Górze jako takich zabytków, warto jednak przyjrzeć się samej, zwartej zabudowie wioski, drewnianym zagrodom i murowanym innowacjom budowlanym, naśladującym dawne budownictwo ludowe. Sama wioska z racji swego urokliwego położenia (najładniej położona ze wszystkich osad polskiego Spisza) dostarcza wiele wrażeń: można bowiem zdobyć jej najwyższy szczyt Litwinkę (903 m) a zarazem pooglądać ów masyw od podnóża (szczególnie atrakcyjnie prezentuje się od strony koryta Białki - ścięte urwisko odsłania wspaniały geologiczny "przekładaniec" fliszu karpackiego). Latem warto skorzystać z atrakcji wodnych nad rzeką Białką, obejrzeć rezerwat rzeki Białki oraz zwarty kompleks leśny - Trybski Bór - otaczający Czarną Górę od strony północno-zachodniej.

Zabytki

W Czarnej Górze można odwiedzić kilka zabytków o charakterze sakralnym:

  • W Czarnej Górze, w części nad Białką wybudowano w 1872 roku kaplicę p.w. Trójcy Świętej.
  • Na osiedlu Budzówka można zobaczyć przydrożną kapliczkę p.w. Św. Jana Nepomucena, ufundowaną po powodzi w 1874 roku.
  • W 1984 r. powstał kościółek, który w latach 1998-2000 powiększono i dobudowano wieże.
  • W części wsi od strony Trybsza - Zagóra, w 1994 roku wybudowano nową świątynię p.w. Przemienienia Pańskiego. U podnóża kościoła znajduje się grota Matki Boskiej Fatimskiej.
  • W 2000 roku przy znamienitym udziale ojca Huberta Kasztelana, (proboszcza tutejszej parafii) postawiono na najwyższym wzniesieniu nad wioską - Litwince - Krzyż Jubileuszowy.

Najważniejszym zabytkiem kultury ludowej jest położona w północnej części Czarnej Góry w osiedlu zwanym "Zagóra" drewniana zagroda należąca niegdyś do tutejszej rodziny Korkoszów. Układ zabudowań jest przykładem rozwoju spiskiej zagrody: od prostej, składającej się z dwóch zabudowań (chałupa i stajnia) w końcu XIX wieku, do złożonej z wielu budynków w latach trzydziestych obecnego stulecia. Najstarsze budynki zbudowane zostały pod koniec XIX wieku przez Alojzego Chyżnego. Przez kilka lat Alojzy Chyżny przebywał w Ameryce. Po powrocie do wsi w roku 1919 rozbudował chałupę, dobudowując okazałą "wielką izbę" z komorą. Dalsza rozbudowa zagrody dokonana została już przez Sebastiana Korkosza, męża Elżbiety, córki Alojzego. W latach trzydziestych powstały kolejne zabudowania gospodarcze: kamienna stajnia, wozownia i chlew. W dawnej stajni umieszczono pierwszy we wsi kierat. Ostatnia rozbudowa miała miejsce w latach czterdziestych-wówczas to postawiono izbę zwaną "letnią" lub "pańską" z osobnym wejściem przez ganek. Obecnie gospodarstwo to jest filią Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem. W latach pięćdziesiątych rodzina Korkoszów przeniosła się na stałe do Słowacji, gdzie obecnie mieszka. W roku 1980 potomkowie Sebastiana Korkosza przekazali zagrodę na rzecz Skarbu Państwa, z życzeniem, aby powstało tu muzeum. Po przeprowadzeniu remontu konserwatorskiego Muzeum Tatrzańskie zorganizowało we wnętrzach budynku ekspozycję etnograficzną, obrazującą bogate gospodarstwo spiskie z okresu międzywojennego.

Imprezy kulturalne

Czarna Góra jako część składowa gminy Bukowina Tatrzańska bierze udział w przechodniej gminnej imprezie folklorystycznej "U zbiegu trzech kultur - Lindada".

Przebywając w Czarnej Górze warto zwrócić uwagę przede wszystkim na żywą i kultywowaną jeszcze w tej wiosce tradycję i muzykę cygańską, bowiem wioska ta stanowi jedną z nielicznych enklaw społeczności romskiej wśród zwartego osadnictwa góralskiego. W XVIII wieku przybyli tu z Węgier Cyganie szczepu Bergitka Roma (cyganie Karpaccy, górscy) i do dzisiejszego dnia prowadzą tu osiadły tryb życia. Dowodem ich kulturalnej aktywności jest przede wszystkim słynny, cygański zespół Kałe Bała (Czarne Włosy). Zespół śpiewa zarówno tradycyjne pieśni cygańskie, jak i kompozycje liderki zespołu - Teresy Mirgi. Z zespołem można spotkać się zarówno podczas różnorakich imprez folklorystycznych odbywających się na terenie Spisza, Podhala i Orawy oraz podczas wieczornych koncertów w regionalnych karczmach w Białce Tatrzańskiej.

żródło:
Opracowanie własne www.z-ne.pl
«« Powrót do listy wiadomości
Udostępnij     Zapisz w schowku     Drukuj       Zgłoś błąd    32479





Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2017