Chwaściński Bolesław (6 IX 1909 Warszawa - 27 XII
1992 tamże).
Taternik i alpinista, dr inż. dróg i
mostów, autor książek i wielu prac z dziejów taternictwa i alpinizmu oraz z
zakresu praktyki i historii inżynierii.
Projektował i budował mosty, drogi i koleje w Polsce 1936-39 i 1946-53, w
Afganistanie 1939-40, Arabii Saudyjskiej 1955, Jordanii i Syrii 1956, wykładał
na Politechn. Warsz. 1953-66 i 1968-77 (od 1973 doc.) oraz na uniw. w Mosulu
(Irak) 1966-68. W czasie II wojny świat. był nawigatorem w pol. 301 Dywizjonie
Bombowym w Wielkiej Brytanii, dochodząc do stopnia kapitana.
Turystykę w Tatrach uprawiał od 1924, a taternictwo od
1927, początkowo ze swymi kolegami szkolnymi: Wiesławem Stanisławskim i Justynem Wojsznisem , potem także z Tadeuszem Bernadzikiewiczem , Antonim Kenarem , Wiktorem Ostrowskim i in. W 1929-39 zaliczał
się do czołowych taterników. Uczestniczył w wielu pierwszych wejściach: lw.
filarem (1929) i środkiem pn.-wsch. ściany Rumanowego Szczytu (1932), środkiem pn. ściany
Małego Kiezmarskiego Szczytu (1932)
itd. W zimie dokonał m.in. II wejścia zim. na Śnieżny Szczyt (1934). Samotnie wszedł pd.
ścianą Zamarłej Turni
(1930).
Przed wojną brał udział w pol. wyprawach w Alpy 1932, Wysoki Atlas 1934 i
Kaukaz 1935, dokonując tam szeregu pierwszych wejść. Wspinał się też w górach
Afganistanu, a w czasie wojny w górach Szkocji, Walii i Anglii. Po wojnie był w
1955-56 w Górach Hidżaskich w Arabii Saudyjskiej, wspinał się w Jordanii, a w
Syrii wszedł na Dżebel el-Szejkh (2814 m), najwyższy szczyt Antylibanu.
Uczestniczył w pol. wyprawie na Kaukaz 1957 i wszedł wtedy na Elbrus (5595 m). W
1960 był inicjatorem, organizatorem i kier. I wyprawy pol. w afgański Hindukusz,
która odegrała ważną rolę w rozwoju alpinizmu pol. W 1968 wszedł w Turcji na
Ararat (5156 m).
Od 1929 był czł. STPTT, w 1930 jednym z założycieli KWOWPTT i potem w jego
zarządzie (sekr. 1930-32 i wiceprezesem 1932-33), a od 1935 czł. i b. czynnym
działaczem KWPTT, potem PZA.
Dorobek piśmienniczy Ch. (od 1931) na tematy tur., tatern. i alpin. jest
bogaty i różnorodny. Przed wojną pisał np. O bezpieczeństwo turystyki w
Tatrach ("Kur. Warsz." 1933), sprawozdania i artykuły o treści tatern. i
alpin. ("Tat." 1931-34, "ABC" 1933, "Prz. Sport." 1933-34, "Gaz. Pol." 1934,
"Czas" 1936-37), ogłosił cykl reportaży o wyprawie w Wysoki Atlas ("Kur.
Poranny" 1934), a wsp. z J. Wojsznisem napisał książkę Wśród gór Marokka
(Wa., Lw. 1935).Po wojnie mniej już pisał o bieżących sprawach tatern., np.
Klasyfikacja sportowa w taternictwie ("Tat." 1956), a dużo o I wyprawie
pol. w Hindukusz oraz w ogóle o tych górach i dziejach ich eksploracji, zwł. w
"Tat." (1962, nr 2-4) i w publikacji W skałach i lodach świata (t. 4, 1971); także za
granicą w "Alp. Journ." (1961, 1966) i "Riv. Mens. CAI" (1961). Opublikował
szereg artykułów i większych prac dotyczących historii taternictwa oraz
alpinizmu pol. i obcego ("Tat." 1962-80, "Wierchy" 1963-85, itd.). O Tatrach
pisał zwł. w podstawowych pracach o działalności tatern. Karola Englischa
: Pamięci zdobywcy Ostrego Szczytu ("Wierchy" 1973), Karol
Englisch, legenda i fakty ("Tat." 1973 i częściowy przedruk w "Vys. Tatry"
1973) oraz w swych książkach Z dziejów taternictwa (Wa. 1979, 1988) i
Ku nie zdobytym szczytom (Wa. 1987). Zgromadził materiały do życiorysów
ok. 500 taterników i turystów tatrz., wykorzystane tylko częściowo w jego
książkach i w kilku wspomnieniach pośmiertnych ("Tat." 1973-80). Ogłosił własne
autobiogr. wspomnienia z czasów wojny: Pod rozkazami Bomber Command
("Prz. Techn." 1982, nr 18).
Czł. hon. Klubu Wys
. (1960), Akad. Klubu Alpin. przy Politechn.
Warsz . (1969)
oraz w 1974: PZA i warsz. Klubu Wysokogórskiego.
