E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

wiatrołomy

 
  Kategoria: 
Terminologia 

  opis  
  forum (0)  

Obszary pokryte leżącymi wyłamanymi przez wiatr drzewami. W Tatrach zwł. wiatr halny przyczynia się do powstawania w., które tworzą się przede wszystkim tam, gdzie "otworzono wrota" wiatrowi przez wyrąbanie choćby kilku drzew, szczególnie na brzegach lasu w jednolitej ścianie leśnej. Powstawaniu w. sprzyja skaliste lub gliniaste, zbite podłoże, gdzie korzenie drzew nie mogą się należycie zagłębić i siedzą płytko pod powierzchnią gruntu.

Także w jednogatunkowym lesie świerkowym powstają łatwiej w., bo świerki wykształcają w ogóle płytki system korzeniowy i jeśli nie są przemieszane z innymi, mocniej i głębiej ukorzenionymi drzewami jak jodła, buk, jawor, olsza, modrzew, to wyłamane zostają nieraz całe partie leśne świerków, leżących koronami w jednym kierunku, z wyrwanymi z gruntu wielkimi wykrotami ("talerzami") i sterczącymi, poułamywanymi na różnych wysokościach pniami.

Podkreślić należy, że w górnym reglu, mimo jednogatunkowego składu świerka, wzrost, gęstość i układ biologiczny są takie, że o ile się nie "otworzy wrót" wiatrowi, to ten nie spowoduje większych szkód (prócz, oczywiście, wyjątkowych wypadków).

Sam wiatr halny wywala w lasach tatrz. corocznie do paru tysięcy drzew. Jest to nie tylko zniszczenie powalonego lasu, ale też grożące wielkie niebezpieczeństwo kornika, który rzuca się na powalone, nie usunięte drzewa, a potem przenosi się na zdrowe rosnące w pobliżu.

Z dnia 6 na 7 maja 1968 szalał w Tatrach huraganowy wiatr halny o niespotykanej sile. Szybkość jego dochodziła do 80 m sek. (288 km godz.). Wiatru takiego nie było od blisko stu lat. W Tatrach Pol. wyłamał on ok. 150 000 m3 drzewa, przeważnie starodrzewu, niszcząc całkowicie wielkie połacie lasu. W Tatrach Słow. były również szkody, zwł. w okolicach Podspadów i Jaworzyny Spiskiej, ale znacznie mniejsze. Wiatr ten wiał dwiema wielkimi strugami: wzdłuż Doliny Bystrej, gdzie położył pokotem całe partie lasu w Kondratowej Dolinie, Goryczkowej Dolinie, na Kalatówkach i wzdłuż drogi na Kalatówki. Druga struga szła wzdłuż Doliny Białki i Porońca, gdzie położyło las, a część pni wyłamało, na wiele kilometrów: na Zgorzelisku, Porońcu, Zazadniej aż po Bukowinę. Szkody wystąpiły także i w wielu in. miejscach: na Wantulach, na zboczach Miętusiej Doliny, Doliny Małej Łąki, na Krokwi, Nosalu, nawet w okolicach Morskiego Oka. Zniszczały drzewostany gł. świerkowe (z niewielką przymieszką jodły i modrzewia), w wieku 80-120 lat.

Wkrótce po ustaniu wiatru nastąpiły intensywne i bardzo trudne i ciężkie prace przy okorowywaniu i ściąganiu leżących pni, by nie dopuścić do najścia kornika. Po długotrwałym oczyszczaniu terenów zniszczeń rozpoczęto pracowite i żmudne ich zalesianie. Znamienne, że w tym okresie pojawiły się uderzająco liczne stada dzięciołów i innych ptaków na wiatrołomach i zaczęły pilne żerowanie. Przyczyniły się one wybitnie do zwalczania groźby kornika.

Wielką, niepowetowaną stratą stało się szczególnie powalenie i zniszczenie wspaniałego pralasu w Wantulach, jedynego w tym rodzaju zabytku przyrody w Tatrach. Wiele pokoleń przeminie, nim las ten odżyje, jeżeli w ogóle odżyje.





KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij




Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2022