E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  
Ta    Tb  Tc    Td  Te  Tf  Tg  Th  Ti  Tj  Tk  Tl    Tm  Tn    To    Tp  Tr  Ts    Tt  Tu  Tw  Tz   

  Przeglądasz dział: T
ilość pozycji w dziale: 198
Zmień dział na:
 
Tomanowy Potok (Nie okreslony)
   Tomanowy Potok lub Tomanowy Potok Liptowski; Tomanov potok; Tomanowabach; Tomanowa-patak. S. Spod Tomanowej Przełęczy płynie Tomanową Doliną Liptowską ku wsch. i na wys. 1181 m wpada do Cichej Wody Liptowskiej jako jej pr. dopływ.
więcej
Tomanowy Potok (Nie okreslony)
   Tomanowy Potok lub Tomanowy Potok Polski. P. Spod Tomanowej Przełęczy płynie Tomanową Doliną (odnogą Kościeliskiej Doliny) ku pn.-zach. Przy Smytniej Polanie łączy się z Pyszniańskim Potokiem na wys. 1075 m, dając w ten sposób początek Kościeliskiemu Potokowi.
więcej
Tomanowy Wierch Liptowski (Nie okreslony)
   Tomanowy Wierch Liptowski (1840 m), dawniej Tomanowa Liptowska; Liptovská Tomanová. S. Główne kopiaste wzniesienie w bocznym grzbiecie, biegnącym od Tomanowego Wierchu Polskiego na wsch. z odchyleniem ku pn., nad Cichą Doliną Liptowską.
więcej
Tomanowy Wierch Polski (Nie okreslony)
   Tomanowy Wierch Polski (1978, 1977, 1977 m), dawniej Tomanowa Polska; Polska Tomanová. PS. Szczyt nad Kościeliską Doliną (nad jej odnogą zwaną Tomanową Doliną) w gł. grani Tatr Zach., między Czerwonymi Wierchami (od których oddziela go Tomanowa Przełęcz) a Smreczyńskim Wierchem.
więcej
Tomaszkiewicz Wiesław (Nie okreslony)
   Tomaszkiewicz Wiesław (1 VII 1924 Nowy Sącz). Mgr filologii orientalnej, filmowiec (operator), fotograf, taternik. Już w czasie II wojny świat. związany blisko z krak. grupą Pokutników (wspinaczki w skałkach podkrakowskich); uprawiał taternictwo w pierwszych latach po wojnie, w 1948 także w zimie. Autor zdjęć film. wielu programów telewiz. związanych z Tatrami, Zakopanem, Podhalem i Beskidami, m.in. cyklu reportaży film. Encyklopedia...
więcej
Tomkowa Jaskinia (Nie okreslony)
   Tomkowa Jaskinia. S. Niewielki schron jaskiniowy w orogr. prawych skałach szerokiego, trawiastego żlebu, spadającego z przełączki między głównym a pd. wierzchołkiem Niżnich Rysów ku wschodowi, kilkadziesiąt m poniżej owej przełączki. Wylot T.J. znajduje się tuż nad dnem żlebu i ma ok. 1 m wysokości. Wewnątrz schron rozszerza się i staje się wyższy (do ok. 2,5 m). Długość schronu ok. 7 m. Dno równe, suche, ziemiste.
więcej
Tomkowe Igły (Nie okreslony)
   Tomkowe Igły. P. Dwie wybitne turnie (Skrajna Tomkowa Igła i Zadnia Tomkowa Igła) w zach. grzędzie Niżnich Rysów. Upamiętniony tymi nazwami został jeden z najlepszych przewodników tatrz., Józef Gąsienica-Tomków (1887 - ok. 1942), który m.in. dokonał w okolicy pierwszych wejść na Żabiego Mnicha, Żabią Lalkę, pd. wierzchołek Niżnich Rysów i Przełęcz pod Rysami.
więcej
tonalit (Nie okreslony)
   tonalit. Bardzo zbliżona do granitu skała głębinowa z grupy » granitoidów. Od typowego granitu różni się w składzie brakiem skalenia potasowego, zamiast którego występuje plagioklaz obfitujący w sód. T. stanowi skałę, która m.in. buduje trzon krystaliczny Tatr. Zob. też tatryt i granodioryt.
więcej
Topczewska-Baranowska Danuta (Nie okreslony)
   Topczewska-Baranowska Danuta (18 V 1938 Warszawa), żona taternika » Macieja Baranowskiego. Krak. taterniczka i alpinistka, architekt (architektura obiektów tur. i budownictwo wiejskie), tłumaczka literatury pięknej z francuskiego. Taternictwo uprawiała od 1956 i wkrótce zaliczano ją do czołowych taterniczek, przechodzących samodzielnie najtrudniejsze wówczas drogi taternickie. Uczestniczyła w IV pol. wyprawie w Hindukusz w 1966;...
więcej
Toporowa Cyrhla (Nie okreslony)
   Toporowa Cyrhla (ok. 1000-1045 m), potocznie Cyrhla (błędnie Cyrla i Cyhrla). P. Rozległa bezleśna rówień z osiedlem na wsch. od Jaszczurówki (szosą 2,4 km), a na pn. od Wielkiego Kopieńca, przy Drodze Balzera. T.C. była słynna z masowo kwitnących na niej na wiosnę krokusów, zostały one jednak b. wyniszczone przez zrywanie, wykopywanie, zaorywanie i postępującą zabudowę. Nazwa T.C. pochodzi od nazwiska góralskiego Topór. Odnosiła...
więcej
Toporowy Staw, Niżni (Nie okreslony)
   Toporowy Staw, Niżni (1089, 1089 m) lub po prostu Toporowy Staw. P. Leży na wale morenowym po zach. stronie Doliny Suchej Wody Gąsienicowej, nieco na pd. od Brzezin (przy Drodze Oswalda Balzera). Staw ten, o brzegach częściowo bagnistych, jest w stanie powolnego zanikania. Pow. 0,617 ha, 185,5 x 51,3 m, głęb. 5,9 m. W stawie tym po raz pierwszy znaleziono w Tatrach Pol. (w 1951) jeżogłówkę pokrewną (Sparganium affine ), roślinę...
więcej
Toporowy Staw, Wyżni (Nie okreslony)
   Toporowy Staw, Wyżni (ok. 1120 m). P. Leży nieco ku górze (na pd.) od Niżniego Toporowego Stawu, pośród torfowiska. Staw ten zanika i wielkość jego ulega silnym wahaniom. Pow. 0,03 ha, 30 x 15,5 m, głęb. 1,1 m. Również i w tym stawie została niedawno znaleziona jeżogłówka pokrewna (Sparganium affine ). Oba te stawy odznaczają się ciekawą i rzadką roślinnością torfowiskowo-bagienną. W okolicy znajduje się parę maleńkich...
więcej
torby góralskie (Nie okreslony)
   torby góralskie. U podh. górali najbardziej prymitywnym sprzętem do noszenia ciężarów była duża biała lub szara płachta płócienna. Umieszczano w niej to, co było do niesienia, brano na plecy, a końce płachty zawiązywano na piersiach. Taki tobół w płachcie to w gwarze podh. brzemie, plur. brzemiona, zdrobn. brzemiącko. Noszono tak dawniej i jeszcze obecnie siano, gałęzie na opał, koszyki z jajkami, serami lub masłem,...
więcej
torfowiska (Nie okreslony)
   torfowiska. W gwarze podh. noszą nazwę borów, np. Nowotarskie Bory, Czarnodunajeckie Bory, Jaszczurowskie Bory. Zasadnicze typy t. w Tatrach są: t. wysokie czyli torfowcowe, t. niskie czyli mszyste lub mszystoturzycowe i t. przejściowe. T. wysokie są zarośnięte głównie przez mchy torfowce (Sphagnum ), które najszybciej rosną na środku t. i tam powierzchnia po pewnym czasie zaczyna się wznosić, uwypuklać, tworzy rodzaj...
więcej
Towarzystwo Muzeum Tatrzańskiego (Nie okreslony)
   Towarzystwo Muzeum Tatrzańskiegoim. dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem. Zostało zawiązane w 1888 z inicjatywy » Adolfa Scholtzego w celu zgromadzenia odpowiednich zbiorów i stworzenia Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem, a następnie utrzymywania go i zarządzania nim. W ten sposób zamierzono uczcić dra Chałubińskiego. Założyciele T. M. T. byli prawie wszyscy z Warszawy, i z bliskiego kręgu przyjaciół, uczniów i znajomych Chałubińskiego....
więcej
Towarzystwo Ochrony Tatr (Nie okreslony)
   Towarzystwo Ochrony Tatr (TOT). Powstało w Zakopanem z inicjatywy Jerzego Zembrzuskiego w 1983: zebranie członków założycieli 4 II 1983 (osób 48 z 15 miejscowości, w tym 27 z Zakopanego), statut zatwierdzony 29 VIII 1983, I walne zgromadzenie 3 XII 1983. Celem TOT była ochrona Tatr w najszerszym tego słowa znaczeniu poprzez uświadamianie społeczeństwa o takiej konieczności, informowanie o zagrożeniach przyrody tatrz., organizowanie opinii...
więcej
Towarzystwo Ochrony Tatr Polskich (Nie okreslony)
   Towarzystwo Ochrony Tatr Polskich, lub Tow. "Ochrona Tatr Polskich". W związku z rabunkowym wyniszczeniem dużych terenów Tatr Pol. w dobrach zakop. przez ich ówczesnego właściciela, bankiera pruskiego Magnusa Peltza, i w związku z perspektywą wystawienia dóbr tych na licytację, stowarzyszenie pod powyższą nazwą powstało z inicjatywy Towarzystwa Tatrz. w 1887 (zarejestrowane w 1888). Celem T.O.T.P. było niedopuszczenie do przejścia tych...
więcej
Towarzystwo Turystyczne Beskid (Nie okreslony)
   Towarzystwo Turystyczne "Beskid" w Nowym Sączu. Powstało w 1906: data statutu 15 II 1906, zatwierdzenie przez władze admin. 12 III 1906, pierwsze walne zgromadzenie 25 V 1906. Wśród założycieli byli taternicy i turyści znani ze swych związków z Tatrami: Ignacy Król i Kazimierz Sosnowski, obaj wówczas prof. gimnazjalni w Nowym Sączu. Pierwszym celem statutowym było: "zwiedzanie i badanie Beskidu zachodniego, a szczególnie Sądeczyzny, Tatr i...
więcej
Towarzystwo Uniwersytetu Robotniczego (Nie okreslony)
   Towarzystwo Uniwersytetu Robotniczego (TUR). Robotn. organizacja kult.-oświat., działająca w Polsce w 1923-39 i 1944-49. Wielostronna działalność TUR obejmowała też organizowanie wśród robotników sekcji krajoznawczych i tur. oraz urządzanie wycieczek robotników, m.in. w Tatry i na Podtatrze, także po stronie słowackiej. Centralna Letnia Szkoła TUR w 1938 działała w Zakopanem. Działalność turystyczną prowadzoną przez TUR można uważać za...
więcej
Towarzystwo Wzajemnej Pomocy Przewodników Tatrzańs (Nie okreslony)
   Towarzystwo Wzajemnej Pomocy Przewodników Tatrzańskich. Dzięki inicjatywie Walerego Eljasza, Jana Grzegorzewskiego i in., towarzystwo takie powstało w 1894 w Zakopanem. Obejmowało pol. przewodników tatrz., których składki wraz z in. wpływami tworzyły fundusz, z którego w razie potrzeby udzielano przewodnikom zapomogi. Funduszem zarządzało Tow. Tatrz. W 1912 Towarzystwo Wzajemnej Pomocy przeorganizowano i przemianowano na Bratnią Pomoc...
więcej
Townson Robert (Nie okreslony)
   Townson Robert (I-III 1762, nie 1763, Spring Grove, Marshgate, Richmond, Surrey, Anglia - 27 VI 1827 Varro Ville, poch. w Paramatta, New South Wales, Australia). Ang. przyrodnik i podróżnik, czł. szkockiego Royal Society w Edynburgu (1791). Był jednym z pierwszych badaczy nauk. Tatr i pierwszym, który w tych górach robił barometr. pomiary wysokości. W Tatry przybył w 1793, od pd. Zwiedził różne doliny tatrz., dokonał pierwszego znanego wejścia...
więcej
tragarze (Nie okreslony)
   tragarze. Zarówno dawniej, jak i obecnie dźwiganie ładunków na plecach to ważny sposób transportu na terenie Tatr. Pasterze, gdzie tylko to było możliwe, potrzebny na tatrz. halach sprzęt past. (m.in. puciery, gielety, obońki) i in. rzeczy wywozili na wozach lub na grzbietach koni i tak samo zwozili z hal, również mleko, śmietanę, żentycę, ser. Jednakże do niektórych, wysoko położonych szałasów, pasterze musieli wszystko wynosić na...
więcej
transport (Nie okreslony)
   transport. W zróżnicowanym terenie Tatr również środki transportu są rozmaite. Najprostszy sposób transportu ładunków, tj. dźwiganie na własnych plecach, omówiony jest pod hasłem tragarze. Sposób ten praktykują też turyści i taternicy. W ratownictwie, zwł. w trudniejszym terenie, ratownik nieraz musi na własnych plecach dźwigać ratowanego, co obecnie ułatwia nowoczesny sprzęt (» gramminger). Innymi usprawnieniami w transporcie ratowanego...
więcej
traszka (Nie okreslony)
   traszka (Triturus ). Płaz z rzędu ogoniastych (Urodela ), z rodziny salamandrowatych (Salamandridae ). Dawniej nazywana też trytonem. Długość ciała wraz z ogonem ok. 7-10 cm, barwa jaśniej lub ciemniej brunatna. Samice są nieco większe od samców. W porze godów wiosennych samcom wyrasta na grzbiecie rodzaj listwy skórnej w kształcie jakby grzebienia, a jednocześnie grzbiet przybiera b. ciemny odcień. W Tatrach są dwa gatunki...
więcej
Trausyl Tomasz (Nie okreslony)
   Trausyl Tomasz (1809 - 9 VIII 1889 Kęty?). Botanik, który po studiach wstąpił do zakonu Reformatów i od 1879 był gwardianem ich klasztoru w Kętach. Jako zakonnik przyjął imię Ambroży i znany jest w literaturze jako Ojciec Ambroży lub ks. Ambroży Reformat, także Pater Ambrosius i P. Ambros. Prowadząc badania bot. przez 24 lata, odbywał wycieczki w Karpaty, m.in. w Tatry z ks. Józefem Stolarczykiem; dokonał z nim I wejścia na Baranie Rogi w...
więcej
trawers (Nie okreslony)
   trawers. W taternictwie ma dwa znaczenia: 1) Przejście w poprzek po zboczu, ścianie górskiej, płycie skalnej itd., mn.w. poziomo; również szlak lub odcinek szlaku przebiegający poziomo lub prawie poziomo w poprzek zbocza czy ściany. 2) Przejście przez przełęcz lub szczyt z jednej strony na drugą (z jednej doliny do drugiej). Trawersy (w pierwszym znaczeniu) wykonuje się zwykle w celu obejścia trudniejszych lub niedostępnych fragmentów ściany...
więcej
trawersować (Nie okreslony)
   trawersować. Robić czy przechodzić » trawers (w obu znaczeniach tego terminu).
więcej
trawertyn (Nie okreslony)
   trawertyn lub rzadko używana nazwa źródleniec. Skała wapienna osadowa, powstała w wyniku wytrącania síę węglanu wapnia z wody gorących źródeł, przesyconej tym związkiem. Jest to skała b. zbliżona do martwicy wapiennej, tylko bardziej zbita. T. tworzy nieraz grube pokłady, np. w Ganowcach na Spiszu w pobliżu miasta Poprad, w Beszeniowej na Liptowie; w Polsce najbliżej Tatr są trawertyny w Gliczarowie na Podhalu. Często w skale tej znajdują...
więcej
trawki (Terminologia)
   Niewielka część zbocza lub ściany górskiej porosła trawą i nieraz b. stroma. Teren taki często nie jest płaski, lecz tworzy liczne stopnie porośnięte trawą. Jest to termin taternicki. Wspinanie się takim terenem to trawkowanie (w żargonie tatern.).
więcej
trawy (Rośliny)
   Stanowią przeważającą część składu łąk, pastwisk, polan i hal tatrz., a także wysokogórskich muraw. Liście t. są wąskie i długie, unerwione równolegle, łodyga, tzw. źdźbło, posiada kolanka, kwiaty są niepozorne, wiatropylne; w okresie kwitnienia ich pyłek wywołuje u niektórych ludzi tzw. katar sienny. Kwiatostany tworzą kłosy lub wiechy. W Tatrach występują b. liczne gatunki t., należą do nich np.: wiechliny (Poa),...
więcej


Pierwsza [1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] »» Ostatnia


Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2020