E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

tragarze

 
  Kategoria: 
Nie okreslony 

  opis  
  forum (0)  

tragarze. Zarówno dawniej, jak i obecnie dźwiganie ładunków na plecach to ważny sposób transportu na terenie Tatr. Pasterze, gdzie tylko to było możliwe, potrzebny na tatrz. halach sprzęt past. (m.in. puciery, gielety, obońki) i in. rzeczy wywozili na wozach lub na grzbietach koni i tak samo zwozili z hal, również mleko, śmietanę, żentycę, ser. Jednakże do niektórych, wysoko położonych szałasów, pasterze musieli wszystko wynosić na własnych plecach, np. na Halę za Mnichem lub do Doliny Pięciu Stawów Polskich. Podobnie w ten sposób wynosili na najtrudniejszym odcinku owce na wypas na Jagnięcej Zagrodzie na Muraniu. W latach 1930. jurgowscy pasterze z Polany pod Wysoką nosili mleko w obońkach przez Wagę do Schroniska pod Wagą. Dostęp do niektórych dawnych kopalni był zbyt trudny dla koni i rudę znosili na własnych plecach hawiarze lub osobni tragarze, aż do miejsca, dokąd mogły dojść konie, np. na pn. stokach Kominiarskiego Wierchu. W XVIII w. urobek z Miedzianych Ławek pod Łomnicą dźwigali na plecach w skórzanych workach członkowie rodziny Fabri aż nad Zielony Staw Kiezmarski.

Stałymi uczestnikami dawnych wycieczek tatrz., zwł. dłuższych, oprócz przewodników byli też tragarze. Po pol. stronie Tatr nazywano ich chłopami ; podobnie jak przewodnicy byli to górale, z których niejeden będąc często tragarzem wyszkolił się stopniowo na przewodnika. Jeszcze w II poł. XIX w. turyści nic nie nosili. Ich prowiant, zapasowe odzienie i in. rzeczy nosili przewodnicy (mniej) i chłopi (więcej), dawniej po prostu jako tobół w lnianej płachcie na plecach (» brzemię), potem w torbie uszytej z takiej płachty na podobieństwo plecaka, wreszcie (na początku XX w.) w prawdziwych plecakach.

Tragarze byli też zatrudnieni przez naukowców prowadzących badania w Tatrach, m.in. do noszenia sprzętu potrzebnego do badań (np. stawów) lub zebranych okazów, np. skał. Często te same osoby spełniały rolę zarówno przewodników, jak i tragarzy, a niektórzy nauczyli się samodzielnie wyszukiwać okazy naukowe. Również przy pracach kartogr. (geodezyjnych) mieli pracę tragarze, nieraz dość liczni. Ważny dział pracy tragarzy jeszcze obecnie to zaopatrywanie niektórych schronisk tatrz. w prowiant, opał itd., także materiał budowlany, np. przy budowie Schroniska Téryego.

W Tatrach Pol. zaopatrywanie przez tragarzy odbywa się częściowo do schroniska przy Pięciu Stawach Pol., a jeszcze w latach międzywoj. do schroniska Bustryckiego na Gąsienicowej Hali. W Tatrach Słow. tylko tragarze zaopatrują Schronisko Téryego, Schronisko Zamkovszkyego, Zbójnickie Schronisko i Schronisko pod Wagą. Np. trasa tragarzy do Schroniska pod Wagą (znad Popradzkiego Stawu) ma 4,5 km dług., wzniesienie do pokonania 756 m (od 1494 do 2250 m), waga jednorazowego ładunku (na nosiłkach) zwykle wynosi 50-70 kg, czas wejścia 2,5 do 4 godz. (dla turysty 2 godz.). Miesięcznie jeden tragarz wynosi 12-22 ładunków, w sezonie pracuje 2-3 tragarzy i pomaga im kierownik schroniska. Rekordowe wagi wynoszonych ładunków: do Schroniska pod Wagą 112 kg, do Zbójnickiego Schroniska 121 kg. W 1985 urządzono zawody tragarzy w wynoszeniu ładunków (60 kg) od Popradzkiego Stawu do Schroniska pod Wagą; najlepszy czas 1 godz. 31 min. Ze znanych taterników tragarzem schroniskowym był István Zamkovszky. Zob. też transport.

Lit. - Ladislav Štastný: Nosiči v Tatrách. "Vys. Tatry" 25, 1986, nr 1 i 3. - Tatiana Hoholíková: Tatranskí nosiči sútažili. Tamże, 1986, nr 2.





KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij




Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2020