E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

Barabasz Stanisław

 
  Kategoria: 
Ludzie 

  opis  
  forum (0)  

Barabasz Stanisław (7 V 1857 Bochnia - 23 X 1949 Zakopane). Malarz, architekt, pedagog, pionier narciarstwa pol., myśliwy. W młodych latach dwukrotnie więziony przez władze austr. za rzekomy udział w tajnych organizacjach polit., za drugim razem w 1879 w związku ze sprawą Ludwika Waryńskiego. Ukończył studia na wydz. architektury na politechn. w Wiedniu, gdzie też kontynuował (w Kunstgewerbeschule) swe studia artyst. rozpoczęte w Krakowie. W 1884-1901 uczył rysunków w krak. szkołach zawodowych.

Od 1877 zachęcony lekturą przewodnika Walerego Eljasza, prawie co roku jeździł do Zakopanego i chodził na wycieczki w Tatry. Był jednym z pierwszych narciarzy pol., gdyż już w 1888 sporządził sobie narty w celach myśliwskich. Do Zakopanego przywiózł narty jako jeden z pierwszych w zimie 1894. Wtedy z Janem Fischerem urządził drugą w ogóle tur. wycieczkę narc. w Tatry, do Czarnego Stawu Gąsienicowego. W 1901 przeniósł się do Zakopanego, gdzie przez szereg lat intensywnie uprawiał narciarstwo i zachęcił innych do jego uprawiania.

W 1903 wszedł z towarzyszami na nartach na Przełęcz pod Kondracką Kopą, a w 1905 na Kondracką Kopę i Małołączniak. W 1907 razem z Mieczysławem Karłowiczem i Mariuszem Zaruskim założył » Zakop. Oddz. Narciarzy TT (przemianowany potem na Sekcję Narc. TT) i był jego pierwszym przewodniczącym, a potem został jego czł. hon. Oprócz artykułów na tematy narc. ogłosił Wspomnienia narciarza (Za. 1914), które stanowią ciekawą lekturę i podstawowe źródło do dziejów początków narciarstwa w Tatrach.

Inną dziedziną zainteresowań B. było myślistwo, którego dotyczą jego artykuły: Kłusownicy i zwierzyna w Tatrach ("Wierchy" 1, 1923 i "Łowiec" 1925), Niedźwiedź w Tatrach ("Łowiec" 1916 i "Wierchy" 7, 1929), Polowanie na głuszce w Tatrach ("Kur. Lit.-Nauk." 1932, nr 19) i in. Pozostawił też ciekawe wspomnienie o swej wycieczce z Krakowa w Tatry w 1877: Wyprawa do Tatr ("Ziemia" 1932, nr 3) i in. artykuły o różnej tematyce, np. Dezerterzy w Tatrach ("Wierchy" 10, 1932), Szałasy pasterskie w Tatrach ("Kur. Lit.-Nauk." 1936, nr 29), Władysław hr. Zamoyski i spór o Morskie Oko ("Ziemia" 1937, nr 7-8).

W 1901 objął kierownictwo Szkoły Przem. Drzew. w Zakopanem i pozostał na tym stanowisku do chwili przejścia na emeryturę w 1922. Zasługi jego w rozwoju szkoły były duże, gdyż zamiast tyrolszczyzny i stylizowanego naturalizmu wprowadził podh. formy zdobnicze, oparte na lud. wzorach. Jego zainteresowanie oryginalną sztuką lud. i zabytkami sztuki na Podhalu, Spiszu i Orawie zaowocowało wspaniałą publikacją Sztuka ludowa na Podhalu (I-IV, Lw., Wa. 1928-32).

Własne prace malarskie wystawiał w 1883-1926 w Krakowie, Warszawie i Zakopanem, m.in. pejzaże tatrz.: Jaworzynka, Kosista, Czerwone Wierchy i in. Projektował meble w stylu zakop., wykonał różne projekty artyst. dla katedry na Wawelu i dla kilku kościołów. Brał również udział w pracy społ. w Zakopanem: w Tow. Pomocy Nauk., w Tow. Muzeum Tatrz., w Tow. "Sztuka Podhalańska", "Sokół", TOPR itd.

Jego braćmi byli » Leonard Barabasz, malarz, oraz » Wiktor Barabasz, muzyk i działacz TT, a dziećmi » Lesław Barabasz , chemik i Wanda Bratkowska, nauczycielka, która pracowała również w Muzeum Tatrz. w Zakopanem.



Literatura:
"SAP" 1, 1979 (Krystyna Czarnocka i Hanna Bartnicka-Górska). - "NCZ" 1988.



KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij




Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2020