E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

zabytki

 
  Kategoria: 
Nie okreslony 

  opis  
  forum (0)  

zabytki. Najstarsze zabytki w Tatrach (pomijając tu przyrodnicze) dotyczą dawnego górnictwa i hutnictwa. Najwięcej ich zachowało się w Kościeliskiej Dolinie (stare sztolnie, resztki urządzeń górn. i hutn., kamień młyński, w którym jest osadzony Krzyż Pola), w Kuźnicach (resztki urządzeń hutn., budynki) i na Krywaniu (stare sztolnie, resztki kamiennych domków górników). Już poza Tatrami stoją ruiny huty w Podbieli na Orawie (z 1837), gdzie przetapiano rudę tatrz.

Wytwory dawnych hut i kuźni tatrz. i podtatrz., dawne narzędzia górn. i in. pamiątki z tej dziedziny znajdują się w muzeach (najwięcej w Muzeum Tatrz. w Zakopanem), a w samych Tatrach stoją trzy krzyże żelazne odlane w Kuźnicach: Krzyż Pola w Kościeliskiej Dolinie, krzyż nad Czarnym Stawem pod Rysami i żelazny krzyż na Waksmundzkiej Polanie (takiego samego pochodzenia jest krzyż na Gubałówce i niektóre krzyże na starym cmentarzu w Zakopanem). Drugi kamień młyński (do mielenia rudy) z Kościeliskiej Doliny znajduje się od dawna na Budzówce we wsi Kościelisko.Do z. trzeba też zaliczyć znaki poszukiwaczy skarbów, m.in. w Kościeliskiej Dolinie.

Z sakralnych z. na terenie samych Tatr (prócz wspom. krzyży) jest tzw. Zbójnicka Kapliczka w Starych Kościeliskach, postawiona prawdopodobnie przez górników czy hutników. Z. sakralnym jest też stara kamienna figura (z Białego Potoku na Orawie) stojąca u wylotu Zuberskiej Doliny i kamienny krzyż (zapewne podobnego pochodzenia) na Huciańskiej Przełęczy. W Tatrach Pol. do z. sakralnych można jeszcze zaliczyć kaplicę brata Alberta na Kalatówkach (z 1898) i żelazny posąg » Matki Boskiej Małołąckiej u podnóża Wielkiej Turni (z 1892).

Z dziedziny pasterstwa istnieją w Tatrach różnego rodzaju zabudowania past., z których sporo ma już dziś dużą wartość zabytkową. W związku z likwidowaniem pasterstwa w Tatrach wiele podobnych budynków w ostatnich latach zniknęło (w Tatrach Biel. i w słow. części Tatr Wys. nie pozostał ani jeden). Zabytkowe sprzęty past. znajdują się w muzeach.

Z zakresu budownictwa tur. istnieje w Tatrach właściwie jeden z.: kamienne Schronisko Rainera z 1865, do niedawna służące za magazyn Schroniska pod Kozicą w Dolinie Zimnej Wody. Po in. najstarszych schroniskach pozostały tylko fundamenty i resztki murów. Ze schronisk tatrz. istniejących po dziś dzień mn.w. w swej pierwotnej postaci najstarsze jest Schronisko Téryego przy Pięciu Stawach Spiskich, zbudowane w 1898-99. Zaliczanie schronisk przy Morskim Oku do zabytków jest dyskusyjne; odbudowane (raczej przebudowane) stare schronisko nie bardzo przypomina swój pierwowzór.

Z zabytkowego sprzętu tur., tatern. i narc. zachowały się okazy w muzeach.

Zabytków archeol. w samych Tatrach nie ma.

Ochrona z. w samych Tatrach, oprócz ochrony niektórych z. górn. i hutn., nie wyszła jeszcze ze sfery projeków lub konserwacji szałasów i Schroniska Rainera. Najpilniejszym zagadnieniem jest ochrona szybko znikającego drewnianego budownictwa past. Tatr Pol.; od dawna planuje się stworzenie odpowiedniego skansenu u podnóża Tatr.

Z. budownictwa wsi orawskich umieszczono u samego wylotu Zuberskiej Doliny (» Muzeum Wsi Orawskiej k. Zuberca), co jest dziwactwem, bo piękne zabytki budownictwa z odległych od Tatr okolic umieszczono w obcym dla nich środowisku.Ponadto są w Tatrach jeszcze in. obiekty, jakie w niektórych kręgach pragnie się zaliczyć do zabytków, ale są to raczej bardziej nowoczesne obiekty sakralne lub zwykłe pomniki, tablice pamiątkowe itp.





KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij




Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2020