E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

Witkiewicz Stanisław Ignacy

 
  Kategoria: 
Nie okreslony 

  opis  
  forum (0)  

Witkiewicz Stanisław Ignacy, pseud. Witkacy (24 II nie III 1885 Warszawa - 18 IX 1939 Jeziory=Wielikije Oziera k. Dąbrowicy, Polesie, obecnie Ukraina), syn malarza » Stanisława Witkiewicza. Malarz, teoretyk sztuki, dramaturg, powieściopisarz, filozof.

Znaczną część życia spędził w Zakopanem. Dnia 21 I 1891 odbyły się tam jego uroczyste chrzciny w asyście licznych par góralskich, a rodzicami chrzestnymi byli słynna aktorka Helena Modrzejewska i góral Jan Krzeptowski-Sabała.

W 1890-1914 mieszkał w Zakopanem, gdzie uczył się prywatnie; nauczycielami jego byli tu m.in. Walenty Staszel (kustosz Muzeum Tatrzańskiego), student Mieczysław Limanowski (późniejszy geolog i prof. uniw.) i prof. Wład. Folkierski (matematyk). Maturę W. zdał we Lwowie 1903. Studia malarskie, zaczęte pod kierunkiem ojca, kontynuował na ASP w Krakowie, dorywczo w 1904-06.

W młodych latach uprawiał w Tatrach turystykę (m.in. z Leonem Chwistkiem i Tadeuszem Micińskim), narciarstwo i w towarzystwie góralskich przewodników trochę taternictwa (ok. 1900 np. wejście na Durny Szczyt z zejściem do Dzikiej Doliny).

W latach międzywoj. chodził jeszcze na wycieczki tur. w Tatry, ale już nie na wspinaczki, choć w 1933 został członkiem zakop. Sekcji Taternickiej KS "Tatry", której prezesem był jego przyjaciel Bohdan Filipowski (portrety tego ostatniego, malowane przez Witkacego w owym okresie, nawiązywały do taternictwa portretowanej osoby i jeden był zatytułowany Tęsknota za Żabim Koniem ).

W 1914 uczestniczył W. w wyprawie swego przyjaciela, etnologa Bronisława Malinowskiego, na Daleki Wschód i do Australii, przerwanej (przez W.) z powodu wybuchu wojny. Wrócił do Rosji i służył w wojsku ros. (był wówczas poddanym ros., a Malinowski austr.), a w 1918 wrócił do Polski i był krótko w wojsku polskim.

Następnie wróciwszy do Zakopanego na zmianę mieszkał tam i w Warszawie. W latach międzywoj. odegrał dużą rolę w życiu kult. Zakopanego, wygłaszając tu odczyty, organizując teatr i działając jako malarz.

Po wybuchu wojny w 1939 W. wędrował z Warszawy na wschód; zgnębiony przeczuciem katastrofy wpadł w stan silnej depresji i odebrał sobie życie.

W dramatach W. (prawie pełne wydanie zbior.: Dramaty, Wa. 1962, t. 1-2) znajdujemy zaledwie drobne nawiązania do Podhala lub Tatr, podobnie w jego powieściach: Pożegnanie jesieni (Wa. 1927 i 1983), Nienasycenie (Wa. 1930 i 1957), natomiast więcej w powieści 622 upadki Bunga czyli Demoniczna kobieta (Wa. 1972). Wśród jego artykułów dotyczą Zakopanego i częściowo Tatr: Demonizm Zakopanego ("Echo Tatrz." 1919, "Epoka" 1927), O dandyzmie zakopiańskim ("Gaz. Zakop." 1921, nr 2, pseud. Genezyp Kapen), Wystawa Rafała Malczewskiego w Zakopanem ("Epoka" 1927, nry 222, 228 i 235), Malarstwo (nie sztuka) Rafała Malczewskiego i tło jego powstania ("Wiad. Lit" 1928, nr 21), Wrażenia ze spóźnionego niestety pierwszego lotu ("Tyg. Ilustr." 1938, nr 29).

W pierwszym okresie swego malarstwa W. był pejzażystą i portrecistą, a uczestniczył w wystawach zakop. już od 1902, gdy miał 17 lat; z tej twórczości mało ocalało, np. Pejzaż górski (olej) i Potok (1915, olej). Jako rysownik debiutował publicznie jeszcze wcześniej, mając lat 15: dwoma wyimaginowanymi krajobrazami Pratatr zilustrował artykuł Mieczysława Limanowskiego Glossopteris ("Prz. Zakop." 2, 1900, nr 8).

Od 1925 W. malował przeważnie portrety o b. indywidualnym stylu i tych zachowało się wiele, m.in. liczne portrety osób związanych swą działalnością z Zakopanem i Tatrami; niektóre z tych portretów mają za tło Tatry. W. był też od młodych lat zamiłowanym fotografem. Z jego dość licznie zachowanych zdjęć zakop. i tatrz. wiele ma dziś wartość dokumentacyjną, a portrety także walory artystyczne. Reprodukcje wielu jego portretów i rysunków oraz trochę fotografii opublikowała Irena Jakimowicz w swej monografii albumowej Witkacy malarz (Wa. 1985), dużo też obrazów i rysunków Witkacego przedstawiła Anna Krzyżanowska-Hajdukiewicz w opracowanym przez siebie obszernym katalogu Witkacy 1885-1939 (Wa. 1987). Najwięcej zdjęć fot. wykonanych przez Witkacego (również w Zakopanem i Tatrach) oraz zdjęć jego osoby dali Ewa Franczak i Stefan Okołowicz w ich albumowej publikacji Przeciw nicości. Fotografie Stanisława Ignacego Witkiewicza (Kr. 1986).

Twórczość i działalność Witkacego wywoływały w latach międzywoj. różne osądy i polemiki, za to po wojnie nastąpiło duże zainteresowanie Witkacym i jego twórczością, zwł. dramatami (tłumaczonymi na wiele języków) i malarstwem portretowym. Pierwodruki i przedruki jego dzieł (nie tylko dramatów) są liczne, a sztuki są grane w teatrach pol. i zagr., obrazy są wystawiane w Polsce i na zachodzie Europy. Urządzano międzynar. sympozja poświęcone jego twórczości. Przebywając w Zakopanem W. mieszkał w ostatnich latach w willi "Witkiewiczówka" na Antałówce; umieszczono na tym domu tablicę upamiętniającą obu Witkiewiczów, ojca i syna. Witkacy ma też tablicę pamiątkową na starym cment. w Zakopanem, na grobie swej matki. W 1985 ogłoszonym przez UNESCO jako Międzynar. Rok Witkacego, odbyły się różne związane z tym uroczystości, wystawy i in. imprezy w Polsce i za granicą, wydano też pięć pol. znaczków poczt. z reproducjami malowanych przez Witkacego obrazów. W Zakopanem działa Teatr im. S.I. Witkiewicza.

Dnia 14 IV 1988 uroczyście pochowano na starym cment. w Zakopanem sprowadzone z Polesia szczątki rzekomo Witkacego, ujawniono jednak potem, że w Jeziorach ekshumowano przez pomyłkę szczątki nie Witkacego lecz in. osoby; grób Witkacego w Zakopanem jest więc jedynie grobem symbolicznym.

Lit. - Straty kultury polskiej 1939-1944. Glasgow 1945, t. 1 (wspomnienie Stefanii Zahorskiej). - Księga pamiątkowa pod redakcją Tadeusza Kotarbińskiego i Jerzego Eugeniusza Płomieńskiego: Stanisław Ignacy Witkiewicz, człowiek i twórca. Wa. 1957. - "Pam. Teatralny" 34, 1985 (cały tom zawiera jedynie prace o Witkacym). - "LP-PE" 2, 1987 (Jan Błoński). - Joanna Siedlecka: Mahatma Witkac. Warszawa 1992. - Ponadto publikacje albumowe, wspomniane w tekście hasła.





KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij




Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2021