E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

ubiór ludowy

 
  Kategoria: 
Nie okreslony 

  opis  
  forum (0)  

ubiór ludowy. W Tatrach Pol. aż do I wojny świat. zasadniczo wszyscy pracujący oprócz leśniczych (pomijając też dawnych górników i zbieraczy ziół) byli góralami: pasterze, myśliwi, woźnice, drwale, gajowi, przewodnicy i ich pomocnicy (tragarze), węglarze (wypalający węgiel drzewny), cieśle (np. przy budowie schronisk) itd., nawet muzykanci (zabierani na niektóre wycieczki przez Tytusa Chałubińskiego i jego naśladowców). Wszyscy oni ubierali się wtedy po góralsku, jak na Podhalu. Odstępstwa były nieliczne i dopiero na pocz. XX w.: buty zamiast kierpców, u gajowych niegóralskie kapelusze. U juhasów (nie u baców) była moda na góralskie kapelusze o wąskim rondzie. Przewodnicy (wówczas tylko górale) nosili ubiory lud. również w zimie na wycieczki narc., zastępując kapelusze czapkami.

W latach międzywoj. tylko nieliczni przewodnicy pol. zaczęli się ubierać podobnie jak turyści, reszta nadal stosowała tradycyjny ubiór podh., podobnie jak pasterze, woźnice (łącznie z dorożkarzami).

Po II wojnie świat. nastąpiły szybko zmiany zarówno na Podhalu, jak także u górali pracujących w Tatrach. U juhasów coraz częściej pojawiały się wiatrówki i pumpy lub długie spodnie typu miejskiego (także zegarki na ręku i tranzystory). Nawet obecnie przy tzw. wypasie kulturowym juhasi nie zawsze ubierają się po góralsku. Wśród przewodników upowszechnił się zwykły ubiór tur. (u górali i niegórali), z wyjątkiem zaledwie kilku najstarszych przewodników-górali, obecnie już nieżyjących. Teraz u kilku zakop. przewodników-górali pojawia się czasem ubiór lud., ale tylko przy specjalnych uroczystych okazjach.

W węg. (potem słow.) części Tatr pasterze pol. i słow. nosili ubiory lud. (spiskie, lipt. i orawskie) aż do II wojny świat., po czym szybko one zniknęły. W Tatrach Lipt., gdzie najdłużej zachowało się pasterstwo, bacowie i juhasi zaczęli nosić miejskie ubiory robociarskie i podobne obuwie. Zdarzało się nawet, że tradycyjny sprzęt past. trzymali nadal w dawnym szałasie i tam wyrabiali ser, a sami sypiali w stojącej obok przyczepie-baraku (jak robotnicy drogowi).

W sprzęcie past. też zachodziły zmiany: piękne drewniane czerpaki sprzedawano do muzeów, a używano blaszanych kubków.

U przewodników tatrz. po pd. stronie Tatr było zróżnicowanie w ubiorze. Do I wojny świat. spiskoniem. przewodnicy ubierali się podobnie jak turyści z odpowiedniej epoki, a przewodnicy słow. ze Spisza i Liptowa nosili swe zwykłe ubiory lud. i kierpce; zdarzało się, że podobnie jak pasterze słow. nawet wysoko w Tatry szli boso. W latach międzywoj. już wszyscy przewodnicy słow. nosili zwykły ubiór turystyczny.





KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij




Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2022