E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

Pol Wincenty

 
  Kategoria: 
Nie okreslony 

  opis  
  forum (0)  

Pol Wincenty (20 IV 1807 Lublin - 2 XII 1872 Kraków, poch. na Cment. Rakowickim, od 1881 na Skałce). Poeta, geograf, etnograf (studia we Lwowie, Wilnie i Krakowie), uczestnik Powstania Listopadowego, w 1849-52 prof. nadzw. geografii UJ (pierwsza katedra geografii w Polsce, a druga w Europie), czł. Tow. Naukowego Krak. (1849) i AU (1872).Prowadząc badania geogr., meteor. i etnogr. dużo podróżował po kraju, m.in. po Karpatach Wsch. i Zach. W Tatrach był po raz pierwszy przez kilka miesięcy zimy i wiosny 1835, chroniąc się tam jako spiskowiec w obawie przed represjami władz austr.; pracował tam wtedy jako urzędnik w zakładzie górn.-hutn. w Kuźnicach prowadzonym przez Edwarda Homolacsa. W lecie 1835 był znowu w Tatrach, potem m.in. w 1845, a w 1852 poprowadził w te góry wycieczkę swych studentów; w czasie tej wycieczki postawiono w Kościeliskiej Dolinie krzyż zwany potem »Krzyżem Pola.

Najważniejsze prace geogr. i etnogr. Pola dotyczące w znacznej części Tatr i Podtatrza są następujące: Rzut oka na północne stoki Karpat (Kr. 1851), Północny wschód Europy pod względem natury (Kr. 1851), Obrazy z życia i natury (seria 1-2, Kr. 1869-70 i wyd. 2 w jednym tomie, Lw. 1876), Prace z etnografii północnych stoków Karpat (wydał Józef Babicz pośmiertnie, Wr. 1966). Również pośmiertnie ukazały się jego Pamiętniki (Kr. 1960).Wiersze o tematyce tatrz. ogłosił P. w swych zbiorkach Obrazy z życia i z podróży (Wr. 1846, z cyklem wierszy tatrz. i podh. Obrazy z podróży) oraz Pieśni Janusza (tylko w niektórych wydaniach poczynając od 1863, w których przedrukowano Obrazy z podróży). W poemacie Pieśń o ziemi naszej (napisana w 1835, wyd. I: Poz. 1843) również jest część tatrz., której fragmenty zostały spopularyzowane częstymi przedrukami ("Jak potopu świata fale...", "W góry w góry, miły bracie...").

Obok Staszica, Goszczyńskiego i Zejsznera należy P. do pierwszych pisarzy, którzy spopularyzowali Tatry w społeczeństwie pol., gdyż nie tylko jego poezje, lecz również i fragmenty prac geogr. były często przedrukowywane. P. był też inicjatorem opracowania pierwszej monografii Tatr (autorzy: Wincenty Pol, Ludwik Zejszner, Kazimierz Wodzicki), ale pomysł ten nie został zrealizowany.

Pamiątką pobytu P. w Tatrach jest Krzyż Pola w Kościeliskiej Dolinie. W Starej Roztoce w 1876 Tow. Tatrzańskie wybudowało Schronisko im. Wincentego Pola. Od 1971 w Gdańsku-Sobieszewie istnieje Izba Pamięci Wincentego Pola (od 1977 we własnym pomieszczeniu). Od 1972 w jego domu rodzinnym na Firlejowszczyźnie w Lublinie jest małe muzeum, zwane Dworkiem Wincentego Pola.

Lit. - Henryk Barycz: Wincenty Pol jako profesor geografii na Uniwersytecie Jagiellońskim. Kr. 1949. - Józef Babicz: Wincenty Pol. Metodologiczne założenia jego geografii... "Studia i Mater. z Dziejów Nauki Pol.", Wa. 1961. - Tenże: Wykłady Wincentego Pola z 1845 r. na tle jego badań w Karpatach. Tamże 1963. - "BLP" 9, 1972. - "PSB" 27, 1983 (Jan Hanik i Janina Rosnowska). - "BUP" 7, 1992 (Andrzej Śródka).





KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij




Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2020