E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

Łapczyński Kazimierz

 
  Kategoria: 
Nie okreslony 

  opis  
  forum (0)  

Łapczyński Kazimierz (16 III 1823 Kupiszki, pow. wiłkomirski - 14 XII 1892 Warszawa). Z zawodu inż. komunikacji, z zamiłowania etnograf i botanik.Z powodu udziału w przygotowaniach do powstania został w 1846 skazany przez władze carskie na przymusową służbę wojsk. w Dagestanie na Kaukazie. Był tam najpierw prostym żołnierzem, potem oficerem inżynierii wojskowej. Zwolniony w 1857 z powodu choroby, wrócił do Warszawy.

W 1857-68 lecząc się przebywał corocznie kilka miesięcy w okolicach górskich, gł. w Szczawnicy i Zakopanem. Zainteresował się wtedy góralami oraz Pieninami i Tatrami. Po tych ostatnich chodził sporo, czasem nawet (co było wtedy rzadkością) bez przewodnika-górala.

Z tego okresu pochodzą jego obszerne opisy, zawierające cenne wiadomości etnogr. i in.: Obrazy tatrzańskie; Lato pod Pieninami i w Tatrach ("Tyg. Ilustr." 1862, t.6, nry 157-167) oraz Kronika góralskiej chaty, spisana w roku 1862 (tamże 1865, t. 12, nry 301-307, dużo o Zakopanem i Tatrach). Ogłosił też wiersz Karpaty (tamże 1864, t. 10, nr 268), z objaśnieniem użytych w nim wyrażeń góralskich. Jest on ponadto autorem opowiadań dla dzieci: Wiązanie Józia (Wa.1865), również o tematyce tatrz. i pienińskiej. W Szczawnicy spisał opowiadanie lud., które wydał pt. Perłowicz; Podanie góralskie ("Kłosy" 1867, t. 5, nry 107-110, z rysunkami Wojciecha Gersona); pośmiertnie ukazał się przedruk pod zmienionym tytułem: Baśń tatrzańska o królu wężów; Wedle opowiadania górali szczawnickich ("Pam. TT" 26, 1905, z ilustracjami Walerego Eljasza-Radzikowskiego; przedruk tego wydania w czasopiśmie "Orlęta" 1, 1927, nry 2-7). Również pośmiertnie wydano jego opis krajozn.-etnogr.: Z powiatu trockiego do Szczawnicy (Wa.1908).

Sam opublikował też swe wspomnienia z Kaukazu: Wataga ("Tyg. Ilustr." 1865, t. 11), Z Tyflisu pod Ararat (tamże 1866, t. 14) i Przejazd przez szczyty Kaukazu (tamże 1868). Dokonał pierwszego pol. przekładu arcydzieła literatury gruzińskiej, poematu Szoty Rustawelego: Witeź w tygrysiej skórze (Skóra tygrysia, "Bibl. Warsz." 1863, t.4).Po 1863 Ł. stykał się z przyrodnikami Feliksem Berdauem, Antonim Wałeckim, Antonim Wagą i Tytusem Chałubińskim, i rozmiłował się w botanice. Rozpoczął studia bot., obserwacje roślin i zbieranie okazów do zielników w okolicach Warszawy i na wycieczkach od Bałtyku po Tatry, także na Litwę i Podole. W 1868-81 pracował na kolei, więc dopiero po przejściu na emeryturę (1881) mógł poświęcić więcej czasu pracy naukowej. Odkrył kilkanaście stanowisk roślin nowych dla Polski. Ogłosił ponad 20 prac bot., stając się jednym z prekursorów fitogeografii (zasięgi pionowe i poziome roślin - pierwsza w Polsce próba wyznaczenia dolnych i górnych granic zasięgów roślin).

Tatr i Podtatrza dotyczą jego prace: Babka górska (Plantago montana Lamk.) ("Pam. Fizjogr." 2, 1882; pierwsze stanowisko w Tatrach), Zasiągi pionowe niektórych roślin, w części Tatr najbliższej Zakopanego (tamże 3, 1883). Dane do Tatr znajdują się też w jego in. pracach botanicznych. Cenne także są zebrane przez niego w czasie badań florystycznych liczne gwar. nazwy roślin z Tatr i Podtatrza - ważny przyczynek do etnobotaniki.

Lit. - "Pam. TT" 14, 1893 (A. Zaleski) i 26, 1905 (Walery Eljasz-Radzikowski). - "PSB" 18, 1973 (Ligia Hayto). - "SBP" 1987 (Z. Radwańska-Paryska).





KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij




Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2020