E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

Lenin Włodzimierz

 
  Kategoria: 
Ludzie 

  opis  
  forum (0)  

Lenin Włodzimierz, właśc. Władimir Iljicz Uljanow (22 IV 1870 Symbirsk, obecnie Uljanowsk - 21 I 1924 Gorki k. Moskwy, poch. w Moskwie).

Ros. przywódca rewol. ruchu robotn., założyciel partii bolszewickiej (1912), przywódca Rewolucji Październikowej (1917), twórca Związku Radzieckiego (1922), czołowy teoretyk marksizmu w XX w. Uchodząc przed prześladowaniem władz carskich L. przebywał dużo poza Rosją, m.in. w 1912-14 w Polsce, w Krakowie i Białym Dunajcu k. Poronina ; wtedy bywał też w Zakopanem i poznał Tatry .

W 1913 L. i jego żona, Nadieżda Krupska, przyjechali po raz pierwszy na lato na Podhale i zamieszkali we wsi Biały Dunajec (blisko granicy Poronina), w domu Teresy Skupień. Na wybór Podhala na pobyt letni niewątpliwie wywarł wpływ » Kazimierz Czapiński , który w Krakowie opowiadał Leninowi dużo o Tatrach, oraz wycieczka L. w 1912 na Babią Górę, skąd roztacza się wspaniały widok na Tatry.W 1913 odbył L. szereg wycieczek w Tatry, m.in. w towarzystwie Sergiusza Bagockiego i Aleksandra Bucewicza przez Zawrat do Morskiego Oka , a stamtąd nast. dnia - w towarzystwie K. Czapińskiego i grupy robotników krak. - na Rysy ; wracano z Morskiego Oka prosto do Poronina. W dniach 6-14 X 1913 z udziałem L. odbyła się zakonspirowana narada Komitetu Centralnego Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji (bolszewików) w domu Teresy Skupień w Białym Dunajcu. W dwa tygodnie potem L. wrócił do Krakowa.

W 1914 L. przyjechał do Białego Dunajca już 9 maja i znowu zamieszkał w domu Teresy Skupień. Tak jak poprzedniego roku odbywał w Białym Dunajcu i Poroninie częste narady z przyjeżdżającymi do niego towarzyszami partyjnymi, a poza tym dużo studiował i pisał. W lecie 1914 odbył znowu szereg wycieczek w Tatry, m.in. z Bagockim na Świnicę , a ok. 10 VI 1914 z Romanem Malinowskim przez Zawrat do Morskiego Oka. W czasie tej ostatniej wycieczki wraz z Malinowskim utknął L. w szczelinie między śniegiem a skalnym progiem poniżej Zawratu, skąd - zaalarmowani wołaniem - wyratowali ich uczestnicy wycieczki szkolnej z Nowego Sącza: przew. Stanisław Gąsienica-Byrcyn , aptekarz Bączkowski i kilku uczniów. Wydarzenie to było rozmaicie opisywane; zgodnie z rzeczywistością chyba jedynie przez kierownika owej wycieczki szkolnej, prof. Floriana Wilińskiego (zob. niżej). L. chodził również po Tatrach z » Borysem Wigilewem , a na mniejsze wycieczki czasem i z żoną. Był w tymże roku prawdopodobnie po raz drugi na Rysach.

Po wybuchu I wojny świat., pod niesłusznym zarzutem szpiegostwa na rzecz rządu carskiego, L. został aresztowany 8 sierpnia przez władze austr. i osadzony w więzieniu w Nowym Targu. Dzięki interwencjom licznych osób został wkrótce, 19 sierpnia, zwolniony z więzienia i mógł wyjechać do Krakowa, a pod koniec sierpnia z Krakowa do Szwajcarii. Wśród osób, które starały się o uwolnienie L. z więzienia, byli socjalist. posłowie do parlamentu austr. (Zygmunt Marek z Krakowa, Herman Diamand ze Lwowa, Wiktor Adler z Wiednia), z Zakopanego dr Kazimierz Dłuski i dr Andrzej Chramiec, Jan Kasprowicz  mieszkający wówczas w Poroninie, Władysław Orkan i być może jeszcze in. osoby (ale nie Stefan Żeromski , choć tak czasem pisano).W czasie pobytu w Krakowie i Białym Dunajcu L. napisał ok. 300 artykułów, liczne notatki, sprawozdanie itd., wysyłał obszerną korespondencję, prowadził rozległe studia. Bywał w tym okresie b. często w Zakopanem, gdzie przyjaźnił się z Borysem Wigilewem i spotykał z Polakami ze sfer lit. i naukowych. Ponieważ w tym czasie Wigilew był działaczem Sekcji Ochrony Tatr TT i w ogóle zajmował się żywo sprawami ochrony przyrody , musiał więc L. zetknąć się wtedy z dyskusjami na ten temat, czego echem może być jego późniejsze zainteresowanie sprawami ochrony przyrody i znana wypowiedź z 1919: "Ochrona przyrody ma znaczenie dla całego państwa. Przywiązuję do niej olbrzymią wagę. Niechże więc będzie uważana za potrzebę państwową i oceniana miarą spraw o znaczeniu ogólnopaństwowym. Stan ochrony przyrody w danym kraju jest najlepszą miarą jego kulturalnego poziomu."

Po II wojnie świat. dom Teresy Skupień w Białym Dunajcu został przywrócony do stanu z czasów pobytu w nim L. i umieszczono na nim tablicę pamiątkową, a dom Pawła Guta w Poroninie zamieniono na »Muzeum Lenina i postawiono przed nim pomnik L. Dom Lenina w Białym Dunajcu i Muzeum Lenina w Poroninie były odwiedzane przez liczne wycieczki z Polski i zagranicy, i odbywały się tam różne uroczystości związane z pamięcią L. (» rajdy ). Szlak wiodący przez Zawrat do Morskiego Oka, a stamtąd przez Bukowinę do Poronina, został nazwany Szlakiem Lenina . Na Babiej Górze i na Rysach umieszczono tablice upamiętniające pobyt L. na tych szczytach. Tablicę na Rysach, będącą permanentnie obiektem nieprzystojnych zachowań, usunął w 1968 Stefan Niesiołowski, nie podzielający entuzjazmu dla okupacji Czechosłowacji przez wojska Układu Warszawskiego.

Na Słowacji od 1957 do 1989 organizowano co roku tzw. Międzynarodowe Wejście Młodzieży na Rysy, również jako upamiętnienie pobytu L. w Tatrach. W 1990 w Poroninie pomnik usunięto a muzeum zlikwidowano.



Literatura:
Sergiusz Bagocki: Z Leninem w Krakowie. Wa. 1956 (tłum. z ros.). - Ján Oros i in.: Na Rysy po stopách Vladimíra Iljiča Lenina. Tatr. Lom. 1960. - Polacy o Leninie. Wa. 1970 (tu m.in. liczne wspomnienia związane z Podhalem i Tatrami; o L. w Tatrach piszą: Aleksander Bucewicz, Anna Kwiatkowska, Jadwiga Kowalewska-Łypacewiczowa, Florian Wiliński i in.).



KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij




Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2019