E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

Karpiński Adam

 
  Kategoria: 
Ludzie 

  opis  
  forum (0)  

Karpiński Adam (16 XII 1897 Turka, woj. lwow. - 18-19 VII 1939 w Himalajach). Lotnik, inż. mechanik, konstruktor lotn., jeden z czołowych taterników i alpinistów polskich.

W 1918-20 służył w wojsku pol., od 1919 w lotnictwie (obserwator). Potem został wybitnym projektantem i konstruktorem lotn. (szybowce i samoloty), był też jednym z pionierów polskiego lotnictwa sport. i szybownictwa jako zawodnik i organizator (m.in. badał możliwości zakładania lotnisk szybowcowych pod Tatrami i w Beskidach). Publikował prace fachowe, pop. i wspomnieniowe z dziedziny lotnictwa.

Działalność taternicką rozpoczął w 1922. W Tatrach uprawiał przede wszystkim taternictwo zim., kładąc nacisk na przejścia długie, wielodniowe. Poza zwykłymi wejściami zim. na wiele szczytów tatrz. od Banówki  aż po Nowy Wierch  i poza wejściem na Lodowy Szczyt  pn. ścianą, dokonał on w Tatrach  dwóch wspaniałych przejść wielodniowych, pierwszych tego rodzaju w tych górach. W zimie 1925 przeszedł samotnie grań Tatr Zach . od Bobrowca  do Tomanowego Wierchu Polskiego  z 4 biwakami w namiocie. W zimie 1928 on i Konstanty Narkiewicz-Jodko  przeszli jednym ciągiem główną grań Tatr Wys. od Przełęczy pod Kopą  do Białej Ławki  (z pewnymi obejściami), z 11 biwakami w namiocie.

W 1925-36 odbył szereg wypraw w Alpy (w 1936 jako kier. wyprawy Klubu Wys .), także w zimie, a w 1933-34 był uczestnikiem I Polskiej Wyprawy w Andy, gdzie z towarzyszami dokonał m.in. I wejścia na Mercedario (6800 m), trzeci najwyższy szczyt Ameryki. Już w 1924 i znowu w 1938 planował pol. wyprawę na zdobycie Mount Everestu.

W 1939 był kierownikiem I Polskiej Wyprawy w Himalaje, której uczestnicy (Jakub Bujak  i Janusz Klarner ) zdobyli Wschodnią Nanda Dewi (7434 m), ustanawiając tym ówczesny pol. rekord wysokości. W czasie tejże wyprawy, atakując szczyt Tirsuli (7150 m), K. zginął razem ze Stefanem Bernadzikiewiczem  w lawinie.

W okresie międzywoj. swym przykładem oraz działalnością propagandową i organizacyjną K. przyczynił się wybitnie do rozwoju taternictwa zim. i alpinizmu polskiego. Był też konstruktorem nowych modeli sprzętu alpin., m.in. świetnego namiotu wysokogórskiego Akar-Ramada (Akar - przezwisko Karpińskiego).

Swoje taternictwo oraz wyprawy w Alpy i Andy traktował K. jako przygotowanie do zdobywania najwyższych gór świata, toteż jego własne, stosunkowo skąpe piśmiennictwo górskie również koncentruje się na takiej problematyce, np. O program ekspansji polskiego alpinizmu ("Tat." 20, 1935-36, nr 4), Uwagi o organizacji wypraw w najwyższe góry świata (tamże, nr 6), natomiast o taternictwie (jako przygotowaniu do takich wypraw) pisze marginesowo, np. w sprawozdaniu Wyprawa treningowa w Wysokie Taury 1936 r. (tamże 21, 1936-37, nr 2). O sprzęcie tatern. i zwł. alpin. (wyprawowym) napisał obszerny rozdział do planowanego w latach międzywoj., ale nie wydanego podręcznika zbior. Taternictwo zimowe, a także pisał o sprzęcie w związku z wyprawą w Andy. Również z myślą o wyprawach w góry najwyższe napisał memoriał O środkach przeciwlawinowych ("Tat." 22, 1937-38, nr 5); próbę zastosowania takich środków przeprowadzono wówczas w Tatrach.Wśród taterników wiodących alpinizm pol. poprzez Tatry w najwyższe góry świata, Adam Karpiński był jedną z postaci najwybitniejszych.



Literatura:
"Tat." 24, 1940, nr 1 (Wawrzyniec Żuławski). - "PSB" 12, 1966-67 (Janusz Kędzierski i Jan A. Szczepański).



KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij




Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2020