E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

Jarosz Stefan

 
  Kategoria: 
Ludzie 

  opis  
  forum (0)  

Jarosz Stefan (14 X 1903 Rozwadów nad Sanem - 31 III 1958 Warszawa, poch. w Alei Zasłużonych na Powązkach). Leśnik, geograf, krajoznawca, taternik, podróżnik, działacz ochrony przyrody. Po studiach leśnych i geogr. uzyskał w 1932 doktorat na podstawie pracy Badania geograficzno-leśne w Gorcach (Kr.1935).

Tatry poznał w 1921 i często do nich wracał. W 1927-29 odbył swą pierwszą podróż do USA; prowadził tam akcję propagandową wśród pol. wychodźstwa wygłaszając liczne odczyty o Polsce, o Podhalu i Tatrach i urządzając wieczornice góralskie, na których występował w stroju góralskim i z programem podh.-tatrz.

Wtedy, w 1928 w Chicago, J. był gorącym propagatorem » Polsko-Amerykańskiego Tow. Tatrzańskiego , które jednak już w 1929 rozpadło się, a jego kontynuacją stał się istniejący do dziś Związek Podhalan w Ameryce Pn .; J. został później jego hon. prezesem. W czasie tej podróży był on też w Górach Skalistych, wchodząc tam samotnie 22 VII 1928 na Mount Rainier (4391 m), a także na Alasce, gdzie dotarł do podnóża Mount McKinley (6194 m).

W 1935-36 i 1936-37 podjął nast. wyprawy do Ameryki (USA, Kanada i Alaska), tym razem zasadniczo naukowe, choć znowu wygłaszał też odczyty w ośrodkach polonijnych, m.in. propagując ideę utworzenia w Polsce Tatrzańskiego Parku Narodowego . Zwiedził różne parki nar. i góry Ameryki Pn., prowadził badania geogr.-leśne na Wyspie Kościuszki u wybrzeży Alaski; 11 IX 1935 wszedł samotnie w niełatwej wspinaczce na najwyższy szczyt tej wyspy, Mount Francis (918 m). Dokonał też wejścia z przygodnym towarzyszem na Grand Teton (4196 m) w Górach Skalistych (17 VII 1937).

W Polsce, aż do wybuchu II wojny świat., J. wygłaszał liczne odczyty o amer. parkach nar., propagując przy tym ideę utworzenia Tatrz. Parku Narodowego.

W czasie II wojny świat. pracował J. w 1940-42 przymusowo w kamieniołomie w Łącku, w 1942 był leśniczym na Podhalu w Ludźmierzu, a w 1943-45 nadleśniczym w Tatrach Pol., w Nadleśnictwie Zakopane 1 z siedzibą w Jaszczurówce. Uczestniczył wtedy w działalności konspiracyjnej przeciwko okupantowi niem. i był to zarazem okres (1942-44) jego najżywszej działalności tatern.; m.in. ze Stanisławem Siedleckim przeszedł on w 1943 pd.-wsch. ścianę Zamarłej Turni , a w 1944 pd. ścianę Żabiego Konia , w zimie zaś (12 III 1944) pn.-zach. ścianę Świnicy .

Po wojnie J. zajął się najpierw głównie ochroną przyrody. Zorganizował Biuro Ochrony Przyrody w Min. Leśnictwa i od lipca 1945 do 1950 był naczelnikiem Wydziału Parków Nar. i Rezerwatów w tym ministerstwie; już w 1945 na posiedzeniu Komisji Rolnej Krajowej Rady Nar. wygłosił referat Zagadnienie Tatr i Podhala. Był także członkiem PROP (1945-50, 1955-58) i przewodniczącym Komisji Ochrony Przyrody PTTK.

W 1947-52 wykładał na Uniw. Pozn., a w 1952-58 na Uniw. Warsz. w Instytucie Geogr., zostając w 1955 docentem, a w 1957 kierownikiem Zakładu Biogeografii. Pracował też społecznie w turystyce i krajoznawstwie; w 1946-48 był członkiem ZG PTT, a potem w zarządzie PTTK (m.in. wiceprezesem).

Z jego prac poświęconych ochronie przyrody (i częściowo Tatrom) najważniejsze to: Parki narodowe i rezerwaty przyrody (Wa.1951), duże dzieło Krajobrazy Polski i ich pierwotne fragmenty (Wa.1954 i nast. wydania), Zarys ochrony przyrody (Poz.1955). O górskiej części swych wypraw amer. napisał najobszerniej pt. W górach Ameryki Północnej ("Wierchy" 26, 1957) i w pośmiertnie wydanej książce pod tym samym tytułem (Wa.1967). W czasie swych podróży kręcił filmy, także w Polsce, m.in. w Gorcach, Pieninach i Tatrach.



Literatura:
"Prz. Geogr." 30, 1958, nr 3 (Stanisław Leszczycki). - "Wierchy" 27, 1958 (Walery Goetel). - "PSB" 11, 1964 - 65 (Maria Irena Mileska).



KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij




Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2019