E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

dziwożona

 
  Kategoria: 
Nie okreslony 

  opis  
  forum (0)  

dziwożona , rzadziej bogińka (II przyp. l. mn.: boginiek), boginka lub mamuna. W wierzeniach ludności podtatrz. straszydło w kobiecej postaci, rodzaj złej czarownicy, demona. Dziwożony miały paskudny, pokraczny wygląd, skołtunione włosy, niezwykle długie piersi, których używały jako kijanek do prania bielizny, a potem zarzucały sobie przez ramiona na plecy. Dziwożony pono mieszkały w lasach lub zaroślach nad wodami, były złośliwe, szkodziły ludziom, szczególnie były łakome na niemowlęta i małe dzieci, które porywały lub zamieniały na swoje własne, równie pokraczne jak one same, wrzaskliwe, żarłoczne, o wielkiej głowie.

Dziwożony były również łase na młode dziewczęta, korzystały z różnych okazji, aby je porwać i uprowadzić. Środkiem przeciw dz. jest » dziurawiec, na Podhalu nazywany zwonki lub zwonka (dzwonki). To ziele odbiera moc dziwożonom i odpędza je od ich ofiar. W jednym z podań opowiada się, że gdy dz. chwyciły młodziutką mężatkę i ciągnęły ją w góry, do lasu, jedna z dz. wzruszona płaczem i prośbami kobiety, zawołała: "Cudza zonka, chyć sie zwonka" - i kiedy ofiara chwyciła za ziele dziurawca, rosnące masowo na tatrz. łąkach, dziwożony natychmiast ją wypuściły.

Nazwą mamuna określa się również u górali osoby dziwacznie ubrane, zachowujące się nienaturalnie, o osobliwym wyglądzie.Niejakim odpowiednikiem dziwożon jest po stronie pd. Tatr, na pn. Słowacji runa - istota demoniczna w postaci kobiety o ciele owłosionym, z włosami zlepionymi smołą, z długimi do pasa piersiami, mieszkanka skalnych i podziemnych kryjówek górskich, gdzie przebywa ze swym mężem i mnóstwem dzieci. Nie mogąc ich wyżywić kradnie drwalom z szałasów żywność. Napada też samotnych wędrowców i dusi ich piersiami.

Lit. - Słownik folkloru polskiego pod red. Juliana Krzyżanowskiego. Wa. 1965. - "ES" 5, 1981.





KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij




Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2022