E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

Budz Jan

 
  Kategoria: 
Ludzie 

  opis  
  forum (0)  

Budz Jan (1797 Jurgów - ok. 1870 tamże?). Znany też jako Bucz i Buc, a także jako Łysy Janek lub Łysy Jonek (w słow. literaturze Jonek Lysý), Kasin Janek lub Kasin Jonek, albo po prostu Janek lub Jonek z Jurgowa. W literaturze czasem podaje się mylnie Jana Budza i Łysego Janka jako dwie różne osoby. Był pol. góralem z Jurgowa (a nie z Jaworzyny Spiskiej, jak czasem podawano, gdyż w Jaworzynie tylko często bywał). Myśliwy, kłusownik, przewodnik tatrz.

Był to jeden z najbardziej zagorzałych myśliwych tatrz., przede wszystkim koziarz i świszczarz, tj. myśliwy na kozice i świstaki. Na terenie dóbr jaworzyńskich polował, zdaje się, legalnie, zapuszczal się jednak w odległe nawet rewiry myśl., gdzie uprawiał kłusownictwo.

Polował na kozice i świstaki nie tylko strzelbą, ale również przy pomocy takich barbarzyńskich środków jak sidła i oklepce. Do 1862 zabił przeszło 300 kozic, ok. jedną trzecią wówczas żyjących w Tatrach . Świstaki, których sadłem handlował, również tępił bezlitośnie. W pn. dolinach ówcześnie węg. części Tatr miał do 1862 wybić wszystkie świstaki z wyjątkiem jednego, a na tego ostatniego również zastawiał oklepce. Polował także po pd. stronie Tatr.

Zwykle chodził w Tatry sam, nawet w późnym wieku. Po upolowaną przez siebie i ukrytą w śniegu zwierzynę posyłał synów, którzy również byli znani jako niszczyciele kozic i świstaków. Ok. 1865 Łysy Janek przyrzekł prof. Maksymilianowi Nowickiemu , że razem ze swymi synami da już spokój kozicom i świstakom.

W czasie swych wieloletnich wypraw myśl. Łysy Janek poznał Tatry jak mało kto, toteż nieraz był zatrudniany jako przewodnik, niewątpliwie wówczas jeden z najlepszych. Mówiono o nim, że jako pierwszy wdarł się od pn. na Krywań, na Ganek i na Wysoką  , jednakże bliższych wiadomości na ten temat brak.

Można przypuszczać, jeżeli chodzi o Wysoką, że było to raczej wejście na Wagę, a w wypadku Ganku było to pewnie wejście na Galerię Gankową , znane zresztą w owych latach również i koziarzom zakop.

W 1851 Łysy Janek opowiadał, że nieraz już był na Lodowym Szczycie i że wejście nań od pn. strony (z Jaworowej Doliny) nie jest zbyt trudne. Można więc przypuszczać, iż był jednym z tych strzelców, którzy w 1843 poprowadzili na ten szczyt Johna Balla z towarzyszami.





KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij




Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2021