E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

Szaflary

 
  Kategoria: 
Nie okreslony 

  opis  
  forum (0)  

Szaflary (ok. 650 m). P. Wieś podh. nad rz. Białym Dunajcem, nieco na wsch. od nowej szosy Kraków-Zakopane i od linii kolejowej (od Nowego Targu 5,6 km, od Zakopanego 15,7 km). Mieszk. 2800. Duża mleczarnia spółdzielcza, do niedawna fabryka nart, kamieniołom, niegdyś Uniw. Ludowy, a jeszcze dawniej dwór Uznańskich.

Jedna ze starszych wsi i parafii na Podhalu. Wieś powstała u stóp zamku zbudowanego prawdopodobnie między 1238 a 1251 na Szaflarskiej Skałce (nad kamieniołomem i dworcem kolejowym). Zamek początkowo był zapewne drewniano-ziemny, a w latach 1320. przebudowano go na murowany. Z zamku (zburzonego w 1380) pozostały niewielkie resztki ruin.

Sekcję szaflarską austr. dóbr kameralnych, obejmującą dawne dobra król. w Sz. i in. gminach podh. oraz środkową część Tatr Pol., w 1818 kupił » Tomasz Uznański (» Szaflary, Państwo); zbudował dwór w Sz. u podnóża Szaflarskiej Skałki.

Hodowla owiec była od dawna rozwinięta w Sz. i wieś ta (zrazu jej sołtysi) miała pastwiska i polany na Podhalu (m.in. w Poroninie) i w Tatrach; najstarsze wiadomości dotyczące tatrz. pastwisk S. są następujące: "salasse sub monte Giewont" (1605), "hala Giewont, Strążyska" (1669), "hale Giewont Strążyskami zwane" (1676). W 1787 Sz. miały Kalacką Halę i polanę Kalatówka (sołtysią). W XIX i XX w. oprócz hali Strążyska-Białego-Kalatówki mieszkańcy Sz. mieli udziały na kilku in. halach Tatr Polskich.

Zamek na Szaflarskiej Skałce (dawniej Pusta Skała i łac. Rubrus Lapis) nazywano początkowo castrum Dunajec (wtedy był to jedyny zamek w całej Nowotarskiej Kotlinie); później tak samo nazywano Niedzicki Zamek.Wieś Szaflary nazywała się w starych dokumentach Saphlar (1338), Sewfler (1350), Schefflary (1470), Szaflari (1581), Szyfflary (1680) i wreszcie Szaflary (1772). Nazwa jest niewątpliwie pochodzenia niem., ale tłumaczona rozmaicie. Jedni wywodzą ją z Schaffläre = owczarze, inni z Schäffler = bednarz. Pieczęć gromady Szaflary z przełomu XVIII i XIX w. ma w owalu rysunek cebrzyka (po niem. Schaff), ale to sprawy nie rozstrzyga, gdyż pieczęć mogła być skomponowana na podstawie błędnej etymologii nazwy wsi.

Zob. też Uznańscy.

Lit. - Juliusz Zborowski: Z góralskich nazw miejscowych i osobowych. "Język Pol." 18, 1933, nr 3. - Marian Gotkiewicz: Na Pustej Skale w Szaflarach. "Wierchy" 30, 1961. - Saba J. Dobrzański: Ku początkom zamków w Karpatach Polskich. "Acta Archeol. Carp." 11, 1969, nr 1. - Praca zbior.: Szaflary, wieś podhalańska. Nowy Targ 1993 (red. Mieczysław Adamczyk).





KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij




Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2019