E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

Stanisławski Wiesław

 
  Kategoria: 
Nie okreslony 

  opis  
  forum (0)  

Stanisławski Wiesław (15 XI 1909 Lublin - 4 VIII 1933 w Tatrach, poch. w Warszawie). Czołowy taternik lat 1928-33, w okresie bujnego rozwoju taternictwa zdobywczego. W 1933 ukończył studia handlowe.

W Tatrach był po raz pierwszy w 1925. Od 1926 do 1933 uprawiał taternictwo każdego sezonu letniego i przez kilka sezonów zimowych. Z wyjątkiem wspinaczek w 1927 z Mieczysławem Szczuką i w 1928-29 z Bronisławem Czechem, którzy wtedy byli bardziej od niego doświadczonymi taternikami, S. chodził w góry zawsze z mniej doświadczonymi lub co najwyżej z równymi sobie towarzyszami, a w trudnym terenie prawie zawsze prowadził.

Jego taternictwo od 1928 odznaczało się wielkim rozmachem i śmiałością, przewyższającymi zrazu jego umiejętności i doświadczenie, co było przyczyną jego letniego niepowodzenia w 1928 na pd. ścianie Zamarłej Turni i zim. katastrofy w 1930 przy powrocie z Wyżniego Żabiego Szczytu, gdy zginął jeden z jego towarzyszy, Zbigniew Gieysztor. Nabył jednak szybko doświadczenia i ostrożności, nic nie tracąc ze swego rozmachu i śmiałości.

Zwł. w początkach dokonał powtórzeń wielu dróg tatern., uchodzących wówczas za najtrudniejsze, ale już w 1926 zaczął rozwiązywać problemy, zrazu o mniejszym znaczeniu, np. na Świnicy.

W 1928 osiągnął pierwszy duży sukces: I wejście zach. ścianą Kościelca (z Justynem Wojsznisem), poprzednio bezskutecznie atakowaną przez in. taterników.

W 1929 nastąpił już pełny rozkwit jego zdobywczego taternictwa, rozpoczęty I wejściem pn. ścianą Żabiego Konia, co było rzeczywiście przełomowym wydarzeniem w dziejach taternictwa, ale wbrew temu, co nieraz pisano na ten temat, zdobycz ta nie wynikła z inicjatywy S., ani nie była jego wyłączną zasługą. Ściana ta została wtedy zaatakowana z inicjatywy Bronisława Czecha, a przejście tej ściany było wywalczone ich wspólnym wysiłkiem, gdyż w urwisku prowadzili na zmianę. Następne jednak tatern. zdobycze S., osiągnięte bez udziału B. Czecha, były już jego własne.W tymże 1929 roku S. przechodzi jako pierwszy szereg wspaniałych dróg: lw. filarem pn.-wsch. ściany Rumanowego Szczytu, zach. ścianą Łomnicy (lw. połacią), pn. ścianą Wołowej Turni, zach. ścianą Żółtego Szczytu, zach. ścianą Małej Śnieżnej Turni.

Rok 1930 przyniósł dalsze sukcesy: pn.-wsch. ściana Wyżniego Żabiego Szczytu, pn. ściana Zwornika Lodowego, nowa droga na pn. ścianie Małego Jaworowego Szczytu, nowe drogi na Gierlach z Wielickiej Doliny, I wejście od wsch. na Gankową Przełęcz, pn.-wsch. ściana Mnicha i in. Wymienioną ścianę Mnicha przeszedł stosując właściwie po raz pierwszy w Tatrach technikę hakową (trawers na pętlach).

W 1931 zdobył pd.-zach. ścianę Wołowej Turni i (znowu z zastosowaniem techniki hakowej) nową drogę na pn. ścianie Galerii Gankowej.

W 1932: nowa droga na pn. ścianie Wysokiej, trzy nowe drogi na pn. ścianie Jaworowego Szczytu i in., a przede wszystkim I przejście środkiem największego urwiska tatrz., pn. ściany Małego Kiezmarskiego Szczytu.Równolegle od 1928 uprawiał taternictwo zim., i tu odgrywając przodującą rolę. Na czoło jego zdobyczy zim. wysuwają się: I wejście pn.-zach. ścianą na Zadni Gierlach w styczniu 1930 i I wejście przez Śnieżną Dolinę na Wyżnią Lodową Przełęcz w grudniu 1930.S. zginął mając lat zaledwie 24, przy próbie I przejścia niewielkiej i niezbyt trudnej zach. ściany Kościołka, w okolicznościach bliżej nie znanych.Poza fachowymi opisami swych pierwszych wejść tatern., S. ogłosił szereg artykułów na tematy tatern., m.in.: Taternictwo polskie ("Kur. Warsz." 1929, nr 303), Nowa skala trudności najtrudniejszych dróg tatrzańskich ("Tat." 13, 1929, nr 4), Po sezonie letnim w Tatrach ("Kur. Warsz." 1930, nr 296), Czy taternictwo jest sportem? ("Prz. Sport." 1931, nr 24), O profesjonalistach tatrzańskich i przyszłości taternictwa ("Tat." 17, 1933, nr 5-6). Jego artykuły nieraz wywoływały polemiki.Wspomnieniami jego z Tatr są takie pozycje jak: Zrobiliśmy Małą Śnieżną ("Tat." 14, 1930, nr 1), Galerja Gankowa ("Stadjon" z 15 IX 1931), Zimowa wspinaczka ("Prz. Sport." 11, 14 i 18 III 1931), Szkice taternickie ("Wierchy" 10, 1932) oraz opublikowane pośmiertnie: Ponad największą otchłań Tatr ("Tat." 17, 1933, nr 5-6, o przejściu pn. ściany Małego Kiezmarskiego Szczytu) i W kole złud (tamże 20, 1935-36, nr 1, wspomnienie z pn. ściany Małego Jaworowego Szczytu).Pod redakcją S. ukazał się pierwszy zeszyt wydawnictwa KWOW PTT Nowe Drogi w Tatrach Wysokich (Wa. 1931). S. był b. czynnym działaczem Sekcji Tatern. AZS w Warszawie, a następnie KWOW PTT.

Znaczenie S. w dziejach taternictwa polega nie tylko na dużej liczbie rekordowych własnych dróg letnich i zim., lecz w jeszcze większym stopniu na wpływie, jaki wywarł na rozwój taternictwa. Zapoczątkował nowoczesne podejście do gór, wyzwolone z wszelkiego ucisku psychicznego, z jakim podchodzili dawniej taternicy do wielkich urwistych ścian. Bez wahania atakował i zdobywał krzesanice uchodzące za niemożliwe do przejścia. Słusznie nazwano go największym zdobywcą ścian tatrzańskich.Uczczono go tablicą pamiątkową na Tatrz. Cmentarzu Symbolicznym pod Osterwą, a omówieniu jego działalności poświęcono specjalny zeszyt "Taternika" (17, 1933, nr 5-6), w którym wydrukowano też wiersz jego pióra: "Skała ucieka z pod mych stóp "





KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij




Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2020