E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

Pluciński Jan

 
  Kategoria: 
Nie okreslony 

  opis  
  forum (0)  

Pluciński Jan (13 IV 1897 Jurgów, Spisz - 2 XI 1982 Nowy Targ). Pol. góral z Jurgowa, nauczyciel, działacz spisko-orawski, krajozn. i w dziedzinie ochrony zabytków, przewodnik tatrz.

Pochodził z jurgowskiej rodziny góralskiej o silnym poczuciu swej narodowości polskiej. Do szkoły podst. z nauką w języku węg. uczęszczał w Jurgowie, do gimnazjum w Krakowie i Nowym Targu, w 1915-18 służył w wojsku austr., w 1918-20 w Wojsku Pol. w Kompanii Spisko-orawskiej Strzelców Podh. i wtedy brał żywy udział w spisko-orawskim komitecie plebiscytowym.

Następnie w Krakowie zdał maturę (1922) i egzamin nauczycielski (1924). Pracował jako nauczyciel we wsiach spiskich i podh.: Łapsze Wyżnie (1920-21 i 1924-35), Brzegi (1935-37), Frydman (1937-38), Jaworzyna Spiska (1938-39).

W czasie okupacji niem. uczył w miejscowościach: Brzezie k. Krakowa, Wieliczka, Wola Radziszowska (do 1946); w 1942-45 uczestniczył też w tajnym nauczaniu.

Po II wojnie świat. był kolejno nauczycielem Uniw. Lud. w Słupi 1946-47, kierownikiem szkoły w Jabłonce na Orawie 1947-48, dyrektorem Uniw. Lud. w Culichowie na Śląsku 1948-51, kierownikiem szkoły w Chochołowie 1951-67, następnie zarobkował jako przewodnik tatrz. (był nim od 1958, od 1969 klasy II, potem klasy I).

Poza pracą zawodową i zarobkową poświęcał wiele wysiłków i czasu na utrwalanie poczucia polskości wśród górali Spisza Polskiego i Orawy Polskiej, a także (na Podhalu również) przywiązania do własnego folkloru regionalnego i gwary. Organizował i prowadził lud. zespoły folkloryst. w Łapszach Wyżnich (przed wojną), Łapszach Niżnich (po wojnie), Jabłonce i Chochołowie; w tej ostatniej wsi z pomocą uczniów stworzył szkolne muzeum regionalne (którego zbiory po odejściu P. na emeryturę zmarnowano).

Był też zamiłowanym krajoznawcą i przez szereg lat kierownikiem szkolnego ośrodka krajozn.-tur. na powiat nowotarski.Był wieloletnim działaczem PTTK, zwł. jego Komisji Ochrony Zabytków i Komisji Ochrony Przyrody. Dla Muzeum Tatrz. w Zakopanem zbierał materiały etnogr. z Podtatrza i Tatr, a także prowadził in-wentaryzację zabytków budownictwa i gospodarki ludowej. Zgromadził z terenu, zwł. z Gorców, ze Spisza Pol. i Tatr obfite materiały do użytku naukowców i instytucji prowadzących badania nauk. na Podtatrzu i w Tatrach.

Od 1924 ogłaszał (często pod pseudonimami, np. Cuły) artykuły i notatki o Tatrach i Podtatrzu, gł. z dziedziny etnografii, m.in. w czasopismach "Orli Lot", "Gaz. Podhalańska", "Gaz. Podhala", "Teatr Ludowy", "Podhalanka", "Polska Sztuka Lud.", "Rocznik Podhalański."

Spisał swoje ciekawe wspomnienia, których pierwsza część została już opublikowana pt. Dzieciństwo Spiszaka (w: "Zagadnienia z kultury Podhala, Spisza i Orawy", Nowy Targ, Zakopane 1986). Również pośmiertnie ukazała się jego cenna praca Przezwiska i przydomki w Jurgowie na Spiszu (tamże; także o jurgowskich i tatrz. nazwach geogr.).

Ze spiskich widowisk folkloryst., napisanych przez P., wydano Wesele spiskie (Kr. 1987). Niektóre opowiadania spiskie P. (o tematyce spiskiej i tatrz.) znalazły się w książce Andrzeja Jazowskiego Opowieści ludu spiskiego (Wa. 1967).P. był członkiem hon. Związku Podhalan (1973).

Lit. - "Lud" 67, 1983 (Wanda Jostowa). - "Rocz. Podh." 4, 1987 (taż).





KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij




Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2020