E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

Panorama Tatr

 
  Kategoria: 
Nie okreslony 

  opis  
  forum (0)  

Panorama Tatr, zwana też panoramą lub obrazem Tatry. Pomysł namalowania olbrzymiej Panoramy Tatr wysunął dr Henryk Lgocki, prawnik z Krakowa, w czerwcu 1894 podczas wycieczki do Kościeliskiej Doliny w towarzystwie malarzy Włodzimierza Tetmajera i Wincentego Wodzinowskiego; współinicjatorem, wraz z Lgockim, miał też być lwow. adwokat dr Steczkowski.

Realizatorem pomysłu został Lgocki, a gł. twórcami Panoramy Tatr i kierownikami całego przedsięwzięcia byli malarze Antoni Piotrowski (tylko w początkowym okresie), Stanisław Janowski i monachijski specjalista od panoram Ludwig Boller, który przy wykańczaniu panoramy w Monachium spadł z rusztowania tak nieszczęśliwie, że wkrótce zmarł. Po wypadku Bollera zastąpił go monachijski malarz Schönchen.

Poza nimi najwięcej pracy w to dzieło włożyli Stanisław Radziejowski i Kasper Żelechowski, ponadto chwilowo byli zajęci Apolinary Kotowicz, Konstanty Mańkowski i Władysław Wankie, a w początkowym okresie uczestniczyli także Emilian Jasiński i Lucjan Kochanowski. Postacie namalował Teodor Axentowicz.

Za poradą Walerego Eljasza i Wojciecha Gersona jako miejsce do malowania tej panoramy obrano stosunkowo łatwo dostępny wierzchołek Miedzianego, z którego roztacza się szeroki widok. Mając bazę w schronisku przy Morskim Oku, grupa malarzy przez dwa sezony letnie (1894 i 1895) pracowała nad przygotowaniem szkiców z Miedzianego, a właściwą panoramę malowano w Monachium, gdzie znajdowała się odpowiednio wielka pracownia.

Panorama miała 115 m dług. i 16 m wysokości. Przedstawiała kompletny widok z Miedzianego, na wszystkie strony i z wszystkimi planami, z dodaniem na bliższych planach grup turystów i postaci osób związanych ściśle z Tatrami, jak Tytus Chałubiński, Walery Eljasz, Wojciech Gerson, Stanisław Witkiewicz, ks. Józef Stolarczyk oraz grupa górali z Janem Sabałą na czele.

W 1896 gotową panoramę wystawiono w Monachium, a potem (w 1896 od 13 XI i w 1897-98) w Warszawie w specjalnie wzniesionym gmachu na Dynasach. Obszerne objaśnienie do panoramy wraz z dziejami jej tworzenia napisał Kazimierz Tetmajer, a wydano to w osobnej broszurze po pol. i po ros.: Objaśnienie do olbrzymiego obrazu "Tatry" (Wa.1896). Artystyczny plakat zachęcający do zwiedzania namalowali Włodzimierz Tetmajer i Władysław Wankie, a na samej wystawie udzielali objaśnień zwiedzającym góralscy przewodnicy w ubiorach ludowych.

Olbrzymie to dzieło, które podobno kosztowało ponad 100 000 rubli, zawiodło jednak oczekiwania finansowe i w 1899 zostało sprzedane na licytacji i pocięte na płótno. Na odwrotnej stronie jednej części Jan Styka namalował swój wielki obraz Męczeństwo pierwszych chrześcijan , a reszta zaginęła. W Muzeum Nar. w Krakowie zachowały się dwa duże szkice Janowskiego do Panoramy Tatr.

Jeżeli chodzi o genezę Panoramy Tatr, to niewątpliwie na zrodzenie się tego pomysłu wpłynęła Panorama Racławicka, która była ukończona w maju 1894, i w czerwcu tegoż roku wystawiona we Lwowie na Powsz. Wystawie Krajowej. Warto zaznaczyć, że nie Panorama Racławicka (mająca 120 m dług. i 15 m wys.) jest największym obrazem pol., jaki kiedykolwiek namalowano (jak to się nieraz pisze), lecz była nim właśnie Panorama Tatr (115 m x 16 m), wprawdzie nieco krótsza od tamtej, ale o większej powierzchni (1840 m 2, podczas gdy tamta ma tylko 1800 m 2).

Lit. - Grzegorz Niewiadomy: Dziwna historia "Panoramy Tatr". "Przekrój" 1985, nr 2100 i uzup. Stanisława Milewskiego w nr 2105.





KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij




Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2019